چین بر تداوم همکاری اقتصادی با ایران تاکید کرد
دولت چین اعلام کرد برای حفاظت از روابط اقتصادی با ایران و حفظ منافع تجاری خود، اقدامات لازم را انجام خواهد داد. این موضع پس از اعلام تحریمهای جدید آمریکا علیه شماری از شرکتها و نهادهای مرتبط با تجارت ایران مطرح شد. مقامهای چینی تاکید کردهاند همکاریهای اقتصادی میان پکن و تهران نباید تحت تاثیر محدودیتهای خارجی قرار گیرد.
لین جیان، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، اعلام کرد همکاری اقتصادی میان چین و ایران در چارچوب قوانین بینالمللی انجام میشود و نباید با اختلال مواجه شود. وی افزود پکن تحولات مرتبط با این موضوع را به دقت دنبال میکند و برای صیانت از حقوق و منافع اقتصادی خود اقدامات ضروری را در نظر خواهد گرفت.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که آمریکا مجموعه جدیدی از محدودیتهای اقتصادی را علیه افراد، شرکتها و کشتیهای مرتبط با تجارت ایران اعلام کرد. بر اساس گزارشهای منتشر شده، بخشی از این اقدامات شرکتها و فعالان اقتصادی چینی را نیز تحت تاثیر قرار داده است. هدف اعلام شده این اقدامات، محدود کردن جریانهای مالی و تجاری مرتبط با ایران عنوان شده است.
نقش چین در بازار نفت ایران
چین طی سالهای گذشته به یکی از مهمترین خریداران نفت ایران تبدیل شده و بخش قابل توجهی از صادرات نفت این کشور به بازار چین اختصاص یافته است. بر اساس برخی برآوردهای منتشر شده، چین حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد از صادرات نفت ایران را خریداری میکند و این تجارت یکی از مهمترین مسیرهای درآمدی ایران در بخش انرژی محسوب میشود.
دادههای منتشر شده از سوی برخی مراکز پژوهشی نشان میدهد واردات نفت ایران توسط چین در سالهای اخیر به صورت مستمر ادامه داشته است. بر اساس گزارش کمیسیون بررسی اقتصادی و امنیتی آمریکا و چین، چین بزرگترین خریدار نفت خام ایران بوده و در سال ۲۰۲۵ میزان واردات نفت ایران توسط چین حدود ۱.۴ میلیون بشکه در روز اعلام شده است. این میزان حدود ۱۲ درصد از کل واردات نفت خام چین را تشکیل میدهد.
روابط تجاری دو کشور تنها به حوزه انرژی محدود نیست و بخشهایی مانند حمل و نقل، کالاهای صنعتی، فناوری و سرمایهگذاری را نیز شامل میشود. دو کشور در سال ۲۰۲۱ توافق همکاری راهبردی ۲۵ ساله امضا کردند که زمینههای مختلف اقتصادی و تجاری را پوشش میدهد.
برخی گزارشهای اقتصادی همچنین نشان میدهد تجارت نفت میان ایران و چین از طریق شبکههای مختلف حمل و نقل و مالی انجام میشود. پالایشگاههای مستقل چینی از جمله خریداران مهم نفت ایران بودهاند و قیمتهای رقابتی نفت ایران یکی از عوامل موثر در ادامه این همکاری تجاری عنوان شده است.
تاثیر تحریمها بر همکاریهای تجاری
تهدید تحریمهای ثانویه علیه کشورها و شرکتهایی که با ایران همکاری اقتصادی دارند، موجب افزایش توجه فعالان بازار به آینده روابط تجاری چین و ایران شده است. در همین زمینه، مقامهای چینی اعلام کردهاند فشارهای اقتصادی نباید باعث اختلال در همکاریهای تجاری قانونی میان کشورها شود.
تحلیلگران بازار انرژی معتقدند چین به دلیل جایگاه خود در بازار نفت ایران، یکی از مهمترین بازیگران مرتبط با تحولات تجاری این کشور محسوب میشود. با این حال، شرکتها و موسسات مالی چینی در سالهای گذشته تلاش کردهاند ریسکهای ناشی از محدودیتهای مالی بینالمللی را در فعالیتهای خود مدیریت کنند.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، آمریکا در چارچوب اقدامات جدید خود دهها فرد، شرکت و کشتی را هدف محدودیتهای اقتصادی قرار داده است. این اقدامات در شرایطی اعلام شده که بازارهای جهانی انرژی نسبت به تغییرات احتمالی در مسیرهای تامین نفت و تجارت بینالمللی حساسیت بالایی دارند.
همزمان با افزایش فشارهای اقتصادی، موضوع همکاریهای بانکی میان چین و ایران نیز مورد توجه قرار گرفته است. برخی گزارشها اشاره میکنند که احتمال اعمال محدودیت علیه موسسات مالی مرتبط با تراکنشهای ایران، یکی از عوامل مهم در ارزیابی آینده روابط تجاری دو کشور خواهد بود.
روابط اقتصادی چین و ایران در سالهای اخیر بر پایه تجارت انرژی و همکاریهای تجاری گسترده شکل گرفته است. چین به عنوان یکی از بزرگترین مصرفکنندگان انرژی جهان، نیاز قابل توجهی به منابع نفتی دارد و ایران نیز یکی از تامینکنندگان مهم این بازار به شمار میرود.
بازارهای جهانی انرژی، شرکتهای حمل و نقل دریایی و فعالان حوزه تجارت بینالملل اکنون تحولات مرتبط با سیاستهای محدودکننده جدید آمریکا و واکنش شرکای تجاری ایران را دنبال میکنند. ادامه روند همکاریهای اقتصادی میان چین و ایران میتواند یکی از عوامل اثرگذار بر جریان تجارت نفت و روابط تجاری منطقه باشد.
