افزایش صرفهجویی هند با تداوم واردات نفت ارزان روسیه
آمارهای جدید نشان میدهد که هند طی دو سال گذشته توانسته با واردات گسترده نفت خام روسیه، صرفهجویی قابل توجهی در هزینههای انرژی خود داشته باشد. بر اساس گزارش روزنامه ایندین اکسپرس، مجموع این صرفهجویی از سال ۲۰۲۲ تاکنون به حدود ۱۲.۶ میلیارد دلار رسیده است. این رقم حاصل خرید نفت با تخفیفهای ویژهای است که پس از آغاز محدودیتهای گسترده علیه صنعت انرژی روسیه در بازار جهانی شکل گرفت.
پس از شروع جنگ اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ و اعمال تحریمهای شدید از سوی اتحادیه اروپا، آمریکا، کانادا و بریتانیا علیه صادرات انرژی روسیه، جریان تجاری نفت خام در جهان به شدت تغییر کرد. روسیه که پیشتر بخش عمدهای از نفت خود را به اروپا عرضه میکرد، با محدودیتهای تازه به سوی بازارهای آسیایی متمایل شد و چین و هند را به عنوان مقاصد اصلی انتخاب کرد. این جابهجایی مسیر صادرات، مانع از افزایش بیسابقه قیمت نفت در بازارهای جهانی شد.
جزئیات صرفهجویی و آمار واردات
به گزارش منابع بینالمللی، واردات نفت هند از روسیه در برخی ماهها به بیش از ۱.۵ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ این مقدار معادل حدود ۴۰ درصد از کل نیاز نفتی این کشور به شمار میرود. چنین سطحی از خرید باعث شده دهلینو در هزینههای واردات انرژی خود صرفهجویی عظیمی داشته باشد. علاوه بر این، تنوعبخشی به منابع واردات انرژی، امنیت انرژی هند را در برابر نوسانات بازار جهانی تقویت کرده است.
در حالی که منابعی مانند ایندین اکسپرس رقم صرفهجویی را ۱۲.۶ میلیارد دلار برآورد کردهاند، گزارشهای دیگری از رسانههایی چون India Today و خبرگزاری رویترز به ارقامی تا ۱۷ میلیارد دلار نیز اشاره کردهاند. این اختلاف در محاسبه ناشی از تفاوت روشهای ارزیابی و بازههای زمانی مورد بررسی است. در مقابل، گزارشهای برخی نهادهای تحلیلی بینالمللی صرفهجویی واقعی را سالانه حدود ۲.۵ میلیارد دلار تخمین زدهاند که رقم پایینتری به حساب میآید.
به هر حال، اجماع کلی در گزارشها نشان میدهد که خرید نفت روسیه با تخفیف، نقش مهمی در کاهش فشار تورمی بر اقتصاد هند و جلوگیری از افزایش هزینههای تولید و حملونقل ایفا کرده است. کارشناسان اقتصادی معتقدند این سیاست علاوه بر مزایای کوتاهمدت، موجب افزایش قدرت چانهزنی هند در قراردادهای نفتی با سایر کشورها نیز شده است.
واکنشها و اظهارات رسمی
در سطح رسمی، مقامات هندی بارها تاکید کردهاند که خرید نفت از روسیه ناقض هیچیک از قوانین بینالمللی نیست. هاردیپ سینگ پوری، وزیر نفت هند، اخیراً اعلام کرد که نفت روسیه برخلاف نفت ایران یا ونزوئلا، هرگز مشمول تحریم مستقیم نشده است. او توضیح داد که این نفت تحت سازوکار سقف قیمت گروه هفت قرار دارد؛ سیستمی که با هدف حفظ جریان عرضه جهانی نفت و همزمان محدود کردن درآمدهای مسکو طراحی شده است.
وی در سخنانی تاکید کرد: «پایبندی هند به تمام هنجارهای بینالمللی، مانع از وقوع شوک فاجعهبار نفت ۲۰۰ دلاری در بازار جهانی شد.» به گفته او، هیچ جایگزینی برای دومین تولیدکننده بزرگ نفت خام جهان وجود ندارد و توقف خرید از روسیه میتوانست پیامدهای سنگینی برای همه اقتصادهای بزرگ ایجاد کند.
همزمان با این اظهارات، برخی مقامات آمریکایی بار دیگر از دهلینو خواستهاند واردات نفت از روسیه را کاهش دهد. در یکی از جدیدترین واکنشها، پیتر ناوارو، مشاور ارشد پیشین کاخ سفید، هند را به «سودجویی» از شرایط تحریم علیه مسکو متهم کرده است. با این حال، دولت هند همچنان تاکید دارد که تصمیماتش صرفاً بر پایه منافع اقتصادی و امنیت انرژی کشور اتخاذ میشود.
افزون بر این، کارشناسان انرژی یادآور میشوند که تغییر مسیر جریان نفت از غرب به شرق نهتنها به سود کشورهایی چون هند و چین تمام شده، بلکه مانع از تشدید نوسانات قیمت در سطح جهانی نیز شده است. به گفته تحلیلگران، اگر این حجم عظیم از نفت روسیه راهی بازارهای آسیایی نمیشد، احتمال جهش بهای نفت برنت به بالای ۱۵۰ دلار در هر بشکه بسیار زیاد بود.
در مجموع، واردات نفت ارزان روسیه تاکنون منجر به صرفهجوییهای چندمیلیارد دلاری برای هند شده است. هرچند که درباره میزان دقیق این رقم اختلاف نظر وجود دارد، اما همه گزارشها بر اهمیت این موضوع برای ثبات اقتصادی دهلینو تاکید دارند. این روند همچنین به هند کمک کرده تا در برابر فشارهای ناشی از افزایش نرخ بهره جهانی و هزینههای واردات کالاهای اساسی مقاومت بیشتری نشان دهد.
