گسترش یوان برونمرزی هنگکنگ در نخستین برنامه پنجساله اقتصادی
هنگکنگ در آستانه ارائه نخستین برنامه پنجساله اقتصادی خود، توسعه بازار یوان برونمرزی و گسترش پیوندهای مالی با سرزمین اصلی چین را در شمار محورهای اصلی برنامه ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ قرار داده است. این برنامه قرار است مسیر توسعه اقتصادی هنگکنگ را در حوزههایی مانند خدمات مالی، سرمایهگذاری فرامرزی، تجارت کالا، فناوری و زیرساختهای اقتصادی مشخص کند و دولت این منطقه در روزهای آینده جزئیات بیشتری از آن را ارائه خواهد کرد.
جان لی، رئیس اجرایی هنگکنگ، روز چهارم سپتامبر در نشست انجمن بانکهای هنگکنگ گفت که یکی از اولویتهای برنامه، تقویت فعالیتهای مرتبط با یوان و افزایش ارتباط میان بازارهای مالی هنگکنگ و سرزمین اصلی است. به گفته او، توسعه محصولات سرمایهگذاری و مدیریت ریسک مبتنی بر یوان، افزایش نقدینگی این ارز در بازار برونمرزی و تقویت زیرساختهای مالی از محورهای مورد توجه خواهد بود.
افزایش ظرفیت بازار یوان برونمرزی
آمار رسمی نشان میدهد هنگکنگ هماکنون جایگاه مهمی در گردش جهانی یوان دارد. بر اساس اطلاعات دولت هنگکنگ، این منطقه در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۵ درصد از پرداختهای جهانی یوان برونمرزی را پردازش کرده است. همچنین مجموع سپردههای یوان و گواهیهای سپرده یوان در پایان سال ۲۰۲۵ به حدود ۱.۱ تریلیون یوان رسید. میانگین گردش روزانه سامانه تسویه ناخالص آنی یوان در هنگکنگ نیز در همان سال حدود ۲.۵ تریلیون یوان اعلام شده است.
این ارقام در حالی ثبت شدهاند که مقامهای هنگکنگ در ماههای گذشته ابزارهای تامین مالی یوان را نیز توسعه دادهاند. اداره پولی هنگکنگ در ژانویه ۲۰۲۶ اعلام کرد اندازه تسهیلات کسبوکار یوان را از ۱۰۰ میلیارد یوان به ۲۰۰ میلیارد یوان افزایش میدهد. این سازوکار به بانکها امکان میدهد منابع یوان را با شرایط باثباتتری در اختیار مشتریان شرکتی قرار دهند و تامین مالی با این ارز را برای فعالیتهای اقتصادی افزایش دهند.
برنامه جدید همچنین بر گسترش دسترسی متقابل سرمایهگذاران به بازارهای هنگکنگ و سرزمین اصلی تاکید دارد. برنامههایی مانند اتصال بازار سهام، اتصال بازار اوراق قرضه و اتصال مدیریت ثروت از ابزارهایی هستند که در سالهای اخیر برای تسهیل جریان سرمایه میان دو بازار ایجاد شدهاند. دولت هنگکنگ اعلام کرده است که توسعه این سازوکارها میتواند دامنه محصولات سرمایهگذاری و مدیریت ریسک را افزایش دهد و فرصتهای بیشتری برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی ایجاد کند.
در کنار این طرحها، اتصال بازارهای مالی به تجارت کالا نیز در برنامه اقتصادی هنگکنگ جایگاه ویژهای دارد. سند مشورتی برنامه پنجساله، توسعه یک زیستبوم تجارت کالا و تقویت ارتباط با بازارهای سرمایه سرزمین اصلی را از محورهای بخش اقتصاد، مالی و تجارت معرفی کرده است. این سند همچنین بر گسترش کانالهای سرمایهگذاری و تامین مالی فرامرزی تاکید دارد تا شرکتهای سرزمین اصلی بتوانند دسترسی بیشتری به بازارهای بینالمللی پیدا کنند و سرمایه خارجی نیز از مسیر هنگکنگ به فعالیتهای اقتصادی وارد شود.
فناوری و تامین مالی پروژههای شمالی
بخش دیگری از برنامه به نقش نظام مالی در تامین سرمایه برای فناوری و صنایع جدید مربوط میشود. در سند برنامه پنجساله، حوزههایی مانند فناوری مالی، تامین مالی سبز و تامین مالی تجارت به عنوان بخشهایی معرفی شدهاند که میتوانند ارتباط میان بازار مالی و اقتصاد واقعی را تقویت کنند. در بودجه سال مالی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ نیز دولت هنگکنگ کاهش هزینه تبدیل یوان و ارزهای دیگر، افزایش انتشار اوراق با واحد یوان و بررسی ایجاد منحنی بازده یوان برونمرزی را در میان برنامههای مالی خود قرار داده است.
در همین چارچوب، پروژه متروپول شمالی نیز بخشی مهم از برنامه توسعه اقتصادی به شمار میرود. این منطقه در نزدیکی مرز هنگکنگ و سرزمین اصلی قرار دارد و قرار است دانشگاه، فناوری، صنعت، خدمات و فضاهای مسکونی و تجاری را در یک ساختار به هم پیوسته توسعه دهد. سند مشورتی برنامه پنجساله پیشبینی کرده است که طی پنج سال بیش از ۷۰ هزار واحد مسکونی و حدود یک میلیون مترمربع فضای اقتصادی در این محدوده ایجاد شود.
برای تامین مالی پروژههای این منطقه نیز همکاری بخش بانکی در حال گسترش است. کارگروه مشورتی مالی متروپول شمالی که در سال ۲۰۲۶ با مشارکت اداره پولی هنگکنگ و انجمن بانکهای هنگکنگ تشکیل شد، ۲۳ بانک را دربر میگیرد. این کارگروه در نشست اخیر خود درباره روشهای تامین مالی پروژهها و الگوهای تامین مالی مشارکت عمومی و خصوصی گفتوگو کرده است. دولت نیز برای سه شرکت صنعتی مرتبط با این محدوده، برای هر شرکت ۱۰ میلیارد دلار هنگکنگ منابع مالی اختصاص داده است.
هوش مصنوعی نیز در بخش مالی برنامه توسعه جای گرفته است. نهادهای ناظر مالی هنگکنگ در ماه مارس طرح آزمایشی مشترکی را برای بررسی کاربرد هوش مصنوعی مولد در بانکداری، بازار سرمایه، مدیریت دارایی و ثروت، بیمه و صندوقهای بازنشستگی راهاندازی کردند. در مرحله نخست این طرح که در ماه اوت معرفی شد، از میان نزدیک به ۱۰۰ پیشنهاد، ۳۶ کاربرد آزمایشی انتخاب شد که ۳۰ موسسه مالی و ۲۷ شریک فناوری در آنها مشارکت دارند. هدف این طرح، بررسی کاربردهای پیشرفته هوش مصنوعی در محیطی کنترلشده و همزمان مدیریت ریسکهای مرتبط با استفاده از این فناوری در خدمات مالی است.
سند مشورتی نخستین برنامه پنجساله هنگکنگ، دوره اجرای برنامه را از سال ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ تعیین کرده و بخش اقتصاد، مالی و تجارت آن بر تقویت جایگاه هنگکنگ به عنوان مرکز مالی بینالمللی، مرکز جهانی فعالیتهای یوان برونمرزی، مرکز مدیریت دارایی و مرکز مدیریت ریسک تاکید دارد. این سند همچنین توسعه تجارت کالا، خدمات زنجیره تامین با ارزش افزوده بالا و پیوند بیشتر بازارهای مالی با اقتصاد سرزمین اصلی را در میان جهتگیریهای اقتصادی خود قرار داده است.
جان لی اعلام کرده است که جزئیات نخستین برنامه پنجساله هنگکنگ در نشست شورای قانونگذاری در ۱۶ سپتامبر ارائه خواهد شد. این برنامه پس از پایان دوره مشورت عمومی، چارچوب سیاستهای اقتصادی هنگکنگ برای پنج سال آینده را مشخص خواهد کرد و موضوعاتی مانند بازار یوان، دسترسی متقابل بازارهای مالی، تامین مالی فناوری، تجارت کالا و توسعه زیرساختهای اقتصادی را پوشش خواهد داد.









