صدرنشین فهرست فرار دلار از کشور معرفی شد؛ جزئیات تخلفات ارزی کشتیرانی حافظ دریای آریا
در پی انتشار فهرست هزار شخص حقیقی و حقوقی دارای بیشترین میزان بازنگرداندن ارز صادراتی به کشور، نام شرکت «کشتیرانی حافظ دریای آریا» در صدر این فهرست قرار گرفت. بر اساس اعلام حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، این شرکت از سال ۱۳۹۷ تا چهار ماهه نخست سال ۱۴۰۴ بیش از ۲.۹ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات خود را به کشور بازنگردانده است.
معرفی شرکت و جایگاه آن در صنعت حملونقل دریایی
بر پایه اطلاعات رسمی منتشرشده در پایگاههای اقتصادی، شرکت «کشتیرانی حافظ دریای آریا» بهعنوان یکی از زیرمجموعههای گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران شناخته میشود. این شرکت در قالب سهامی خاص فعالیت دارد اما در عمل از ساختار و امتیازات بنگاههای دولتی بهرهمند است. دفتر مرکزی آن در تهران قرار دارد و فعالیت اصلی شرکت شامل اجاره، خرید، فروش و اداره کشتیهای کانتینری در مسیرهای بینالمللی است.
این مجموعه یکی از شرکتهای فعال در حوزه حملونقل دریایی و خدمات لجستیک بینالمللی محسوب میشود و طبق دادههای منتشرشده، نقش مهمی در شبکه حملونقل دریایی کشور دارد. فعالیتهای شرکت عمدتاً در قالب حمل کالاهای صادراتی و وارداتی از طریق بنادر جنوبی کشور به مقاصد بینالمللی صورت میگیرد.
فهرست تخلفات ارزی و جایگاه شرکت
بر اساس گزارشهای منتشرشده، فهرست جدیدی از هزار صادرکننده متخلف در زمینه بازنگرداندن ارز صادراتی در فضای اقتصادی کشور منتشر شده است. طبق این فهرست، شرکت کشتیرانی حافظ دریای آریا با بیش از ۲.۹ میلیارد دلار ارز بازنگردانده در رتبه نخست قرار دارد.
این اطلاعات از سوی برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی از جمله حسین صمصامی مطرح شده است. او اعلام کرد که بر اساس بررسیهای انجامشده در کمیسیون اقتصادی مجلس، بخشی از ارزهای ناشی از فعالیتهای صادراتی این شرکت طی هفت سال گذشته به چرخه اقتصادی کشور بازنگشته و همچنان در خارج از کشور نگهداری میشود.
صمصامی در توضیحات خود تأکید کرده است که هدف از انتشار این فهرست، شفافسازی عملکرد شرکتها و تقویت نظارت در حوزه بازگشت ارزهای حاصل از صادرات است. به گفته وی، این اطلاعات بر اساس گزارش رسمی بانک مرکزی و سازمان توسعه تجارت ایران گردآوری شده است.
جزئیات فعالیت شرکت حافظ دریای آریا
طبق اطلاعات مندرج در صورتهای مالی سال ۱۴۰۳ این شرکت که توسط گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران در سامانه کدال منتشر شده است، شرکت کشتیرانی حافظ دریای آریا دارای ۴۲ نیروی رسمی و ۲۸۰ نیروی قراردادی است.
بر اساس این گزارش، این شرکت در سال ۱۴۰۳ بیش از ۳۰۴.۶ میلیارد تومان در قالب پرداخت حقوق و مزایا به کارکنان خود هزینه کرده است. به این ترتیب، متوسط حقوق و مزایا برای هر نفر از پرسنل این شرکت معادل ماهانه حدود ۷۸.۸ میلیون تومان برآورد شده است.
در بخش مالی نیز این شرکت مجموع داراییهای ارزی خود را حدود ۱۶۴ میلیون دلار اعلام کرده و درآمد ارزی ثبتشده در سال ۱۴۰۳ را بیش از ۱ میلیارد دلار گزارش داده است. همچنین طبق مستندات موجود، شرکت در دو سال گذشته مجموعاً یکهزار و ۸۳ میلیارد تومان تسهیلات بانکی در قالب عقد مرابحه دریافت کرده است.
محورهای فعالیت رسمی شرکت
- خرید، فروش، اجاره و اداره هر نوع کشتی و شناور برای فعالیتهای حملونقل دریایی کالا در آبهای داخلی و بینالمللی.
- قبول و اعطای نمایندگی به شرکتها و مؤسسات داخلی و خارجی مرتبط با حوزه حملونقل دریایی و لجستیک.
- سرمایهگذاری در ساخت انواع کشتی و شناور و تولید ملحقات مربوطه بهصورت مستقل یا با مشارکت سایر اشخاص حقیقی و حقوقی.
- سرمایهگذاری در شرکتها و مؤسسات تابعه و وابسته با هدف تکمیل زنجیره فعالیتهای دریایی در داخل و خارج از کشور.
- تأسیس شعب یا نمایندگی در نقاط مختلف جهان برای توسعه فعالیتهای شرکت.
- انجام هر نوع عملیات و معاملاتی که برای دستیابی به اهداف شرکت ضروری یا مفید تشخیص داده شود.
- سپردهگذاری و خرید اوراق بهادار در چارچوب قوانین تجاری.
واکنشها به فهرست بازنگردانندگان ارز
انتشار فهرست هزار شخص حقیقی و حقوقی دارای بدهی ارزی، بازتاب گستردهای در فضای رسانهای و اقتصادی کشور داشته است. بر اساس گزارشها، نام برخی از شرکتهای بزرگ صادراتی در حوزههای نفت، پتروشیمی، فولاد و کشتیرانی در این فهرست دیده میشود.
منابع خبری اعلام کردهاند که شرکتهای مشمول این فهرست، موظفاند در بازه زمانی مشخص نسبت به بازگرداندن ارزهای صادراتی خود اقدام کنند. در غیر این صورت، مشمول جرایم و محدودیتهای قانونی از جمله تعلیق کارت بازرگانی، محرومیت از تسهیلات بانکی و محدودیت در صادرات خواهند شد.
در همین ارتباط، بانک مرکزی نیز اعلام کرده است که برای کنترل جریان ورود ارز به کشور، سامانههای نظارتی جدیدی راهاندازی شده و بازگشت ارز صادراتی یکی از اولویتهای اصلی سیاستهای ارزی دولت در سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ است.
سابقه حضور شرکت در بازار حملونقل بینالمللی
شرکت کشتیرانی حافظ دریای آریا از جمله شرکتهایی است که در سالهای اخیر با گسترش ناوگان حملونقل کانتینری خود در مسیرهای آسیایی و اروپایی فعالیت داشته است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، این شرکت مالک یا بهرهبردار چندین کشتی کانتینری بوده و در بنادر مختلف از جمله جبلعلی، سنگاپور و بمبئی فعالیت دارد.
فعالیت این شرکت در حوزه حملونقل بینالمللی در چارچوب سیاستهای کلان کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران تعریف شده است. با این حال، طرح اتهام بازنگرداندن ارزهای حاصل از فعالیتهای صادراتی، موجب شده است تا توجه نهادهای نظارتی بیش از پیش به عملکرد مالی آن جلب شود.
پیگیریهای نظارتی
به گفته برخی نمایندگان مجلس، بررسیهای دقیقتری از سوی نهادهای نظارتی در مورد وضعیت مالی شرکتهای صدر فهرست بازنگرداندگان ارز آغاز شده است. این بررسیها قرار است با محوریت وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و سازمان بازرسی کل کشور انجام شود.
در حال حاضر، هیچ اظهار نظر رسمی از سوی شرکت کشتیرانی حافظ دریای آریا درباره اتهامات مطرحشده منتشر نشده است و پیگیری رسانهها برای دریافت پاسخ رسمی از مدیران این شرکت ادامه دارد.
به گفته منابع مطلع، هدف از انتشار این فهرست، شفافسازی عملکرد اقتصادی شرکتهای فعال در حوزه صادرات و جلوگیری از خروج غیرقانونی ارز از کشور عنوان شده است. دولت تأکید کرده است که بازگشت ارز حاصل از صادرات یکی از الزامات قانونی و شرط اصلی استمرار فعالیت تجاری شرکتها در سال آینده خواهد بود.
