رشد قویتر از پیشبینی تجارت جهانی کالا در سهماهه نخست ۲۰۲۵
گزارش تازه سازمان تجارت جهانی (WTO) نشان میدهد که حجم تجارت جهانی کالا در سهماهه نخست سال ۲۰۲۵، نسبت به سهماهه پایانی سال گذشته میلادی، رشد قابل توجهی داشته است. طبق این گزارش، برخلاف پیشبینیهای اولیه، تجارت جهانی کالا با رشدی فراتر از انتظار ظاهر شده است، اگرچه پیشبینی میشود این روند در ادامه سال با کندی مواجه شود.
براساس گزارش رسمی منتشرشده، حجم تجارت جهانی کالا در دوره ژانویه تا مارس ۲۰۲۵ نسبت به دوره سهماهه قبل، یعنی اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۴، به میزان ۳.۶ درصد افزایش یافته است. همچنین رشد سالانه حجم تجارت جهانی کالا در همین بازه زمانی به ۵.۳ درصد رسیده است.
علت اصلی این رشد، افزایش قابل توجه واردات در منطقه آمریکای شمالی بوده است. این افزایش، همزمان با برنامه دولت ایالات متحده آمریکا برای اعمال تعرفههای جدید بر واردات برخی کالاها رخ داده و موجب شده تا واردکنندگان برای پیشگیری از مواجهه با تعرفههای بالاتر، واردات خود را در سهماهه نخست افزایش دهند.
در گزارش WTO آمده است که رشد ثبتشده در حجم تجارت جهانی کالا در سهماهه ابتدایی سال جاری، فراتر از برآوردهای قبلی این سازمان بوده است. با این حال، اقتصاددانان سازمان تجارت جهانی پیشبینی میکنند که این روند در ادامه سال میلادی، آهستهتر شود. دلیل اصلی این پیشبینی، تکمیل موجودی انبارها و تأثیرگذاری تعرفههای جدید بر کاهش تقاضای واردات عنوان شده است.
سازمان تجارت جهانی پیش از این در ماه آوریل اعلام کرده بود که ممکن است حجم تجارت جهانی کالا در کل سال ۲۰۲۵ حدود ۰.۲ درصد کاهش یابد. این کاهش عمدتاً به دلیل اعمال سیاستهای تجاری محدودکننده، از جمله تعرفههای جدید و پیامدهای آن بر زنجیرههای تأمین بینالمللی، برآورد شده بود. اما در گزارش جدید که در ماه ژوئیه منتشر شده، این پیشبینی مورد بازنگری قرار گرفته و رشد تجارت جهانی کالا در سطح ۰.۱ درصد ثابت اعلام شده است.
در گزارش تفصیلی سازمان تجارت جهانی آمده است که اعمال تعرفههای جدید ایالات متحده در ماه آوریل، باعث شد تا بسیاری از واردکنندگان با هدف دور زدن تعرفههای آتی، خریدهای خود را زودتر از موعد انجام دهند. به همین دلیل، بخشی از رشد ثبتشده در سهماهه نخست، بهنوعی «پیشخور» کردن واردات آتی تلقی میشود.
رشد منطقهای تجارت جهانی کالا در سهماهه نخست ۲۰۲۵
در بخش دیگری از این گزارش، به تفکیک منطقهای از رشد سهماهه تجارت کالا پرداخته شده است. بر این اساس، قویترین رشد سهماهه در آمریکای شمالی با رقم ۱۳.۴ درصد ثبت شده است. پس از آن، آفریقا با رشد ۵.۱ درصدی، آمریکای جنوبی و مرکزی بههمراه حوزه کارائیب با ۳.۶ درصد، خاورمیانه با سه درصد، اروپا با ۱.۳ درصد و در نهایت آسیا با ۱.۱ درصد رشد، قرار گرفتهاند.
تغییرات ارزش دلاری کالاها در سهماهه اول سال ۲۰۲۵
همچنین سازمان تجارت جهانی در بخش ارزش دلاری تجارت جهانی کالا، به بررسی تغییرات در گروههای مختلف محصولی پرداخته است. در سهماهه نخست ۲۰۲۵ نسبت به مدت مشابه سال گذشته، بیشترین رشد در دسته کالاهای تجهیزات اداری و مخابراتی با افزایش ۱۶ درصد ثبت شده است. پس از آن، گروه مواد شیمیایی با رشد ۱۲ درصدی و پوشاک با رشد هفت درصدی قرار دارند.
در مقابل، ارزش دلاری برخی گروههای کالایی با کاهش همراه بوده است. بر این اساس، محصولات خودرو با کاهش چهار درصدی مواجه شدهاند. همچنین ارزش صادرات و واردات سوختها و محصولات معدنی، بههمراه آهن و فولاد، کاهش سه درصدی را تجربه کرده است.
دیدگاه سازمان تجارت جهانی نسبت به آینده تجارت کالا
سازمان تجارت جهانی تأکید کرده است که برخی توافقنامههای تجاری دوجانبه و چندجانبه در ماههای اخیر، تأثیر مثبتی بر بهبود موقت حجم تجارت داشتهاند. با این حال، این سازمان هشدار داده است که در صورت تداوم روند افزایش تعرفهها، ریسک رکود تجارت جهانی افزایش خواهد یافت.
گزارش یادشده همچنین خاطرنشان میکند که سیاستهای تجاری جدید ایالات متحده و برخی تنشهای ژئوپلیتیکی، میتواند در ماههای آینده بر جریان تجارت جهانی کالا تأثیر بگذارد. سازمان تجارت جهانی از کشورها خواسته است تا از اقدامات تجاری محدودکننده خودداری کرده و به همکاریهای چندجانبه برای تثبیت نظام تجارت بینالملل پایبند بمانند.
این گزارش در حالی منتشر میشود که اقتصاد جهانی همچنان تحت تأثیر تورم، نوسانات نرخ بهره، تغییرات نرخ ارز و اختلالات زنجیره تأمین قرار دارد. رشد تجارت جهانی کالا، اگرچه در سهماهه اول سال ۲۰۲۵ مثبت بوده است، اما ادامه آن نیازمند ثبات سیاستی و رفع موانع تعرفهای خواهد بود.
سازمان تجارت جهانی اعلام کرده است که در فصل پاییز پیشبینیهای تازهتری از وضعیت تجارت کالا منتشر خواهد کرد که در آن، آخرین تحولات اقتصادی جهانی و شاخصهای تجارت بینالملل مورد تحلیل آماری قرار میگیرد.
