تعدیل نیرو در خودروسازی آلمان به اتاق مدیران رسید
موج تازه کاهش هزینه در صنعت خودروی آلمان از خطوط مونتاژ عبور کرده و به ساختمانهای اداری، واحدهای توسعه محصول و لایههای مدیریتی رسیده است. تعدیل نیرو در خودروسازی آلمان اکنون بخشی از برنامه بازآرایی شرکتهایی است که همزمان با افت سودآوری، هزینه بالای تولید و رقابت فشرده خودروسازان چینی روبهرو شدهاند. فولکسواگن، پورشه و بیامو هر یک با شیوهای متفاوت در حال کاهش تعداد کارکنان غیرتولیدی و ادغام واحدهای سازمانی هستند.
فولکسواگن گستردهترین برنامه را در میان این شرکتها دنبال میکند. این گروه پیشتر حذف حدود ۵۰ هزار شغل تا سال ۲۰۳۰ را در برند فولکسواگن، آئودی و شرکت نرمافزاری کاریاد در دستور کار قرار داده بود، اما مدیریت ارشد اعلام کرده است که برای نزدیک شدن به سطح هزینه رقبای جهانی ممکن است حدود ۵۰ هزار موقعیت دیگر نیز حذف شود. در صورت اجرای کامل این سناریو، دامنه کاهش نیروی انسانی گروه میتواند به حدود ۱۰۰ هزار شغل برسد.
بخش مهمی از دور جدید کاهش نیرو به مشاغل غیرمستقیم مربوط است؛ یعنی سمتهایی در امور اداری، فروش، برنامهریزی، توسعه محصول و مدیریت که مستقیما در خط تولید فعالیت ندارند. بررسیهای داخلی فولکسواگن نشان داده است هزینههای اداری گروه حدود ۳۰ درصد بالاتر از برخی خودروسازان رقیب است. آرنو آنتلیتز، مدیر مالی و عملیاتی این شرکت، پیچیدگی ساختار گروه و طولانی بودن فرایندهای تصمیمگیری را از عوامل اصلی فشار هزینه دانسته است.
گزارش مالی نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نیز ضرورت کاهش هزینه را برجسته کرده است. سود عملیاتی فولکسواگن در این دوره حدود ۱۲ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل بود و حاشیه سود عملیاتی گروه به ۳٫۸ درصد رسید. همزمان، عملکرد این شرکت در بازار چین تحت فشار باقی ماند و فروش سهماهه دوم فولکسواگن در این کشور با افت قابل توجهی مواجه شد. رشد صادرات خودروسازان چینی به اروپا نیز رقابت قیمتی و فناوری را برای برندهای آلمانی شدیدتر کرده است.
صدها مدیر فولکسواگن در جستوجوی موقعیت تازه
ابعاد تغییرات مدیریتی فولکسواگن زمانی آشکار شد که این شرکت برای یافتن فرصتهای شغلی تازه برای مدیران در حال خروج، با موسسههای جذب مدیران ارشد تماس گرفت. برآورد ارائهشده به یکی از شرکتهای کاریابی شامل حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ مدیر بود، اما بازار کار آلمان ظرفیت کافی برای جذب سریع چنین تعداد بزرگی از نیروهای مدیریتی صنعت خودرو ندارد. بستههای پایان همکاری و برنامههای خروج داوطلبانه بخشی از هزینه کوتاهمدت این بازسازی را تشکیل میدهد.
حتی اگر فولکسواگن در نهایت حدود ۱۰۰ هزار شغل را کنار بگذارد، شمار کارکنان آن همچنان نزدیک به ۵۸۰ هزار نفر خواهد بود. این تعداد در مقایسه با حدود ۳۹۰ هزار نیروی تویوتا و نزدیک به ۳۳۵ هزار نیروی هیوندای، بزرگی ساختار گروه آلمانی را نشان میدهد. مخالفت شوراهای کار و اتحادیهها میتواند سرعت یا دامنه اجرای برنامه را تغییر دهد، ازاینرو بخش عمده کاهش نیرو از مسیر بازنشستگی، عدم جایگزینی کارکنان خارجشده و توافقهای داوطلبانه پیگیری میشود.
پورشه نیز برنامه تازهای برای حذف ۵ هزار شغل تا سال ۲۰۳۵ تصویب کرده است. این تصمیم علاوه بر برنامه قبلی کاهش ۳۹۰۰ موقعیت شغلی اجرا میشود؛ برنامهای که حدود ۲ هزار نیروی موقت کارخانهها را هم در بر میگرفت. مجموع کاهش برنامهریزیشده نیروی انسانی پورشه به حدود ۸۹۰۰ موقعیت میرسد و تمرکز دور جدید بیشتر بر بخشهای اداری، ستادی و مدیریتی خواهد بود.
مایکل لایترز، مدیرعامل پورشه، اعلام کرده است که رشد نیروی انسانی در بخشهای غیرمستقیم و افزایش تعداد سمتهای مدیریتی با شرایط درآمدی شرکت تناسب نداشته است. پورشه برخی واحدها را حذف کرده، وظایف بخشهای همپوشان را ادغام کرده و تعداد اعضای هیات مدیره را از هشت نفر به هفت نفر کاهش داده است. این شرکت در مقابل، حفاظت از اشتغال و فعالیت کارخانههای زوفنهاوزن و وایساخ را تا پایان سال ۲۰۳۵ تمدید کرده است.
برنامه پورشه قرار است عمدتا از طریق خروج طبیعی کارکنان، بازنشستگی تدریجی و قراردادهای پایان همکاری داوطلبانه اجرا شود و اخراج اجباری در دو مرکز اصلی آلمان پیشبینی نشده است. شرکت همچنین تعهد داده است تا سال ۲۰۳۵ در مجموع ۲٫۱ میلیارد یورو در این دو سایت سرمایهگذاری کند. کاهش روزهای دورکاری، تعدیل برخی پرداختهای فوقالعاده و پیوند بیشتر پاداشها با سودآوری از دیگر اجزای بسته کاهش هزینه است.
بیامو کاهش مشاغل اداری را تا پایان ۲۰۲۷ دنبال میکند
بیامو که تا مدتها در مقایسه با دیگر خودروسازان آلمانی ثبات بیشتری در اشتغال داشت، برنامه بازخرید داوطلبانه را برای هزاران نفر از کارکنان بخشهای اداری، توسعه و برنامهریزی محصول آغاز کرده است. بر پایه برآوردهای منتشرشده، این شرکت قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۷ حدود ۸ هزار موقعیت شغلی را کاهش دهد. کارکنان خطوط تولید در برنامه کنونی قرار ندارند و اجرای آن با توافق شورای کار انجام میشود.
بیامو در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۱۵۴ هزار و ۵۴۰ نفر نیروی انسانی داشت، بنابراین کاهش پیشبینیشده بیش از پنج درصد کل کارکنان گروه را شامل میشود. فروش جهانی این شرکت در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با افت ۴٫۲ درصدی به حدود ۱٫۱۵ میلیون دستگاه رسید، هرچند تحویل خودروهای تمامبرقی بیامو و مینی در سهماهه دوم ۵٫۲ درصد افزایش یافت. این ترکیب نشان میدهد رشد محصولات برقی هنوز نتوانسته فشار بازار چین و کاهش سود را بهطور کامل جبران کند.
فروش خودروسازان آلمانی در چین طی سالهای اخیر سهم قابل توجهی از درآمد و سود آنها را تامین کرده است، اما برندهای محلی با عرضه سریع مدلهای برقی، امکانات دیجیتال و قیمتهای رقابتی، جایگاه شرکتهای خارجی را محدود کردهاند. فروش جمعی خودروسازان بزرگ آلمانی در چین طی پنج سال تا ۲۰۲۵ حدود یکچهارم کاهش یافت و به نزدیک ۳٫۹ میلیون دستگاه رسید. در سهماهه دوم ۲۰۲۶ نیز افت فروش فولکسواگن در چین به ۳۷ درصد رسید.
فشار اشتغال فقط به سه خودروساز بزرگ محدود نیست. نظرسنجی انجمن صنعت خودروی آلمان نشان میدهد در میان شرکتهایی که نیروی خود را در آلمان کاهش میدهند، ۴۹ درصد همزمان در خارج از این کشور شغل ایجاد میکنند و ۲۴ درصد ضمن کاهش اشتغال داخلی، شمار کارکنان خارجی خود را افزایش میدهند. این روند هزینه بالای فعالیت، نیاز به سرمایهگذاری در فناوری و انتقال بخشی از ظرفیت به مناطق کمهزینهتر را در تصمیمهای استخدامی صنعت خودرو منعکس میکند.
