انقلاب ریلی اروپا و طرح جدید حملونقل پایدار
اتحادیه اروپا با تصویب یک بسته جامع در حوزه حملونقل، گام تازهای برای تحول در شبکه ریلی و تسریع گذار به حملونقل سبز برداشت. این طرح که با هدف مدرنسازی سیستم حملونقل قاره و کاهش انتشار کربن ارائه شده، شامل توسعه گسترده شبکه راهآهن پرسرعت و افزایش سرمایهگذاری در سوختهای پاک برای بخشهای هوایی و دریایی است. مقامات اتحادیه اعلام کردهاند که این بسته بخشی از استراتژی کلان اروپا برای سازگاری با استانداردهای محیطزیستی و ارتقای زیرساختهای حملونقل تا سال ۲۰۴۰ به شمار میرود.
به گزارش رسانههای اروپایی، کمیسیون اروپا اعلام کرده است که برنامه جدید حملونقل بر پایه شبکه حملونقل بین اروپایی (TEN-T) طراحی شده و هدف اصلی آن ایجاد یک شبکه یکپارچه و پرسرعت ریلی در سراسر قاره است. این شبکه قرار است پایتختها و شهرهای بزرگ اروپا را به خطوط ریلی با سرعت حداقل ۲۰۰ کیلومتر در ساعت متصل کند و مسیرهای بینالمللی سفر را به شکل قابلتوجهی کوتاه سازد.
بر اساس این برنامه، کمیسیون Europa قصد دارد تا سال ۲۰۴۰ زمان سفر میان برخی پایتختهای اروپایی را تقریباً نصف کند. برای نمونه، مدت سفر بین برلین و کپنهاگ از حدود هفت ساعت به چهار ساعت کاهش خواهد یافت. همچنین مسیر ریلی صوفیه – آتن که اکنون حدود ۱۴ ساعت زمان میبرد، بر اساس این طرح در شش ساعت طی خواهد شد. کاهش زمان سفرهای بینشهری یکی از اهداف اصلی اتحادیه اروپا برای افزایش جذابیت حملونقل ریلی و کاهش استفاده از سفرهای هوایی کوتاهبرد عنوان شده است.
کمیسیون Europa اعلام کرد که طرح جدید علاوه بر کاهش زمان سفر، شامل اقدامات گستردهای برای رفع گلوگاههای مرزی و استانداردسازی زیرساختهای ریلی در سراسر قاره خواهد بود. یکی از مشکلات تاریخی حملونقل ریلی Europa، تفاوت استانداردهای فنی و محدودیتهای مرتبط با اتصال شبکههای ریلی بین کشورهای مختلف بوده است. طرح جدید با هدف هماهنگسازی این استانداردها و ایجاد خطوط متعارف، امکان جابهجایی روانتر و سریعتر قطارها را فراهم میکند.
رافائل فیتو، معاون اجرایی کمیسیون Europa، در سخنانی اجرای این طرح را نماد «انسجام در عمل» در اتحادیه Europa دانست. او گفت در صورتی که پروژه طبق زمانبندی اجرا شود، شهروندان اروپایی شاهد کاهش چشمگیر زمان سفر خواهند بود و این موضوع به افزایش پیوندهای اقتصادی و اجتماعی میان کشورهای عضو کمک خواهد کرد. به گفته فیتو، راهآهن پرسرعت نهتنها سفرها را راحتتر و سریعتر میکند، بلکه نقش مهمی در تقویت تجارت و تعاملات اقتصادی خواهد داشت.
در کنار توسعه شبکه ریلی، کمیسیون Europa همچنین از برنامه دیگری با عنوان طرح سرمایهگذاری حملونقل پایدار (STIP) رونمایی کرده است. هدف این طرح تأمین حداقل ۲.۹ میلیارد یورو بودجه تا سال ۲۰۲۷ برای توسعه و تسریع استفاده از سوختهای تجدیدپذیر در بخشهای هوایی و دریایی است. طبق اعلام کمیسیون، این بودجه برای حمایت از پروژههای مرتبط با سوختهای کمکربن و فناوریهای جدید مصرف انرژی پاک تخصیص خواهد یافت.
آپوستولوس تزیتزیکستاس، کمیسر حملونقل اتحادیه Europa، در توضیح این طرح اعلام کرد که اجرای این بسته اقدامی قاطع در جهت ساخت آیندهای بدون انتشار کربن است. او افزود که با سرمایهگذاری در راهآهن پرسرعت و سوختهای پایدار، Europa سیستمی پاکتر، کارآمدتر و مقرونبهصرفهتر برای شهروندان خود ایجاد خواهد کرد. او تأکید کرد که این سیاستها نشاندهنده تعهد اتحادیه Europa برای دستیابی به اهداف اقلیمی و زیستمحیطی تا سالهای آینده است.
طبق اعلام کمیسیون Europa، این بسته حملونقل بخشی از برنامه بلندمدت اتحادیه برای کاهش حداقل ۹۰ درصدی انتشار گازهای گلخانهای تا سال ۲۰۵۰ است. Europa با توجه به توافقنامههای زیستمحیطی و معیارهای تعیینشده در برنامه «پیمان سبز Europa» (Green Deal)، متعهد به ایجاد زیرساختهایی است که امکان تحقق حملونقل پاک را فراهم کند. توسعه خطوط ریلی پرسرعت یکی از ابزارهای اصلی اتحادیه برای جایگزینی سفرهای جادهای و هوایی آلاینده است.
کمیسیون Europa در گزارش رسمی خود اعلام کرده که اجرای چنین پروژههایی نیازمند همکاری مالی گسترده بین کشورهای عضو است. هدف اصلی طرح TEN-T این است که تمام کشورهای عضو اتحادیه از نظر زیرساختهای ریلی در سطحی هماهنگ و متصل قرار گیرند. همچنین رفع گلوگاههای فنی و مرزی، یکی از مهمترین چالشهایی است که در این بسته مورد توجه قرار گرفته است.
این طرح همچنین به دنبال جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی و استفاده از فناوریهای نوین برای افزایش سرعت ساختوساز و بهرهبرداری از خطوط ریلی است. کمیسیون Europa اعلام کرده که توسعه حملونقل ریلی پرسرعت علاوه بر مزایای اقتصادی، به کاهش آلودگی هوا، کاهش مصرف سوختهای فسیلی و افزایش کیفیت زندگی شهروندان منجر خواهد شد.
به این ترتیب، اتحادیه Europa با این بسته جامع تلاش دارد تا در ۱۵ سال آینده نهتنها زمان سفرهای ریلی را کاهش دهد، بلکه چهره حملونقل قاره را نیز بهسمت پایداری، کارآمدی و انتشار پایین گازهای گلخانهای هدایت کند. مقامات اروپایی اعلام کردهاند که اجرای این برنامه نیازمند مشارکت و هماهنگی همه کشورهای عضو است و در صورت عملیاتی شدن کامل، اتحادیه Europa را به یکی از پیشرفتهترین مناطق جهان در حوزه حملونقل ریلی و سبز تبدیل خواهد کرد.
