افت ۴۲ درصدی تجارت چین و آمریکا در می ۲۰۲۵ ثبت شد
گزارش تازه منتشرشده از سوی اداره آمار ایالات متحده آمریکا (U.S. Census Bureau) از کاهش کمسابقه حجم مبادلات تجاری میان دو اقتصاد بزرگ جهان، چین و آمریکا، در ماه می ۲۰۲۵ خبر میدهد. بر اساس این گزارش، حجم تجارت دوجانبه واشنگتن و پکن در این ماه به ۲۷.۰۴ میلیارد دلار کاهش یافته که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، کاهشی معادل ۴۲ درصد را نشان میدهد.
حجم مبادلات تجاری میان چین و ایالات متحده در ماه می ۲۰۲۴ بالغ بر ۴۶.۳ میلیارد دلار بوده است. کاهش بیش از ۱۹ میلیارد دلاری در تبادلات کالایی دو کشور در عرض یک سال، از دید کارشناسان اقتصادی نشانهای روشن از تشدید اختلافات تجاری میان این دو قدرت اقتصادی تلقی میشود.
این روند نزولی در روابط اقتصادی دو کشور، در حالی ادامه یافته است که تنشهای تجاری میان واشنگتن و پکن از دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ آغاز شده و در سالهای بعد، با وجود تغییر دولت در آمریکا، تداوم یافته است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که افت شدید سطح تجارت میان چین و آمریکا در ماه می ۲۰۲۵، علاوه بر تأثیرات مستقیم بر دو کشور، بیانگر تغییرات گستردهتری در ساختار تجارت جهانی است. در گزارش اداره آمار آمریکا، جزئیاتی از ترکیب کالاهای صادراتی و وارداتی میان دو کشور ارائه نشده، اما ناظران بازار معتقدند که بیشترین افت مربوط به واردات کالاهای مصرفی کمقیمت از چین به بازار آمریکا بوده است.
افزایش تورم و بازگشت تولید داخلی در آمریکا
در بعد داخلی، اقتصاد آمریکا با محدود کردن ورود کالاهای ارزانقیمت چینی، با فشارهای تورمی بیشتری مواجه شده است. جایگزینی این اقلام وارداتی با محصولات تولید داخل یا واردات از کشورهای با هزینه بالاتر، باعث افزایش قیمت کالاهای مصرفی در بازار داخلی آمریکا شده است.
با این حال، در مقابل، این سیاستها به بازگشت بخشی از ظرفیت تولید به خاک آمریکا منجر شده و در برخی مناطق، موجب افزایش اشتغال صنعتی و کاهش وابستگی به واردات از چین شده است.
پیامدهای کاهش صادرات چین
برای چین نیز، کاهش صادرات به بازار آمریکا به معنای کاهش فرصتهای شغلی در بخش تولید و صنایع صادراتمحور است. این مسأله تأثیر مستقیمی بر شرکتهای تولیدی بزرگ چینی دارد که بخش زیادی از محصولات خود را به آمریکا صادر میکردند.
در همین راستا، گزارشهای میدانی از بازارهای آسیا و آمریکای لاتین حاکی از آن است که برخی شرکتهای چندملیتی آمریکایی برای کاهش ریسکهای ناشی از تداوم تنشهای تجاری با چین، به منتقلکردن خطوط تولید خود به کشورهایی مانند ویتنام، هند و مکزیک روی آوردهاند. این روند میتواند در بلندمدت توازن صنعتی منطقهای را تحت تأثیر قرار دهد.
فرصت برای کشورهای ثالث
بر اساس اظهارات تحلیلگران بازار بینالمللی، کشورهای ثالثی که پیشتر وابسته به تجارت با چین یا آمریکا بودهاند، اکنون تلاش دارند از این گسست تجاری بهرهبرداری کنند و با افزایش حجم صادرات به یکی از دو کشور، نقش تازهای در زنجیره تأمین جهانی ایفا نمایند.
در همین زمینه، برخی کارشناسان معتقدند که کاهش وابستگی چین به بازار آمریکا، این کشور را به سمت تنوعبخشی به شرکای تجاری خود سوق داده است. پکن در سالهای اخیر تلاش کرده با گسترش روابط اقتصادی با کشورهای در حال توسعه در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین، جایگزینهایی برای بازار آمریکا بیابد.
نقشآفرینی بالقوه ایران
در گزارشهای اقتصادی منتشرشده در داخل چین، این کشور اعلام کرده که بهدنبال تقویت روابط اقتصادی دوجانبه با کشورهایی است که پتانسیل همکاری در حوزههای فناورانه، صنعتی، انرژی و زیرساخت دارند.
در همین راستا، برخی تحلیلگران بینالمللی اشاره کردهاند که کشورهایی مانند ایران، در صورت فراهمکردن بسترهای لازم، میتوانند جایگاه تازهای در روابط اقتصادی با چین پیدا کنند. ایران با برخورداری از ظرفیتهای صنعتی، موقعیت ژئوپلیتیکی مناسب و ارتباطات تجاری متنوع، میتواند بخشی از جای خالی شرکای غربی چین را پر کرده و به تقویت زنجیره ارزش آسیایی کمک کند.
چشمانداز ادامه روند کاهشی
در شرایطی که تنشهای اقتصادی میان واشنگتن و پکن در حال بازتعریف مناسبات بینالمللی است، بسیاری از اقتصادهای منطقهای و نوظهور تلاش دارند تا موقعیت خود را در نقشه جدید تجارت جهانی تثبیت کرده و از خلأهای بهوجودآمده، بهرهبرداری راهبردی نمایند.
با توجه به استمرار روند نزولی تجارت دوجانبه چین و آمریکا، تحلیلگران پیشبینی میکنند که این کاهش میتواند در ماههای آتی نیز ادامه یابد و رقم مبادلات سالانه دو کشور در پایان سال ۲۰۲۵، نسبت به سال قبل، افت محسوسی را تجربه کند.
