افزایش جوجهریزی مسیر قیمت مرغ را آرامتر میکند
بازار مرغ پس از چند روز رشد پرشتاب، با نشانههایی از افزایش عرضه در هفتههای پیش رو روبهرو شده است. گزارشهای صنفی از زنجیره تولید طیور نشان میدهد که قیمت مرغ در روزهای اخیر تحت تاثیر افت عرضه آماده کشتار، افزایش هزینه خوراک و عقبنشینی بخشی از مرغداران از جوجهریزی قبلی بالا رفت و در برخی اعلامها تا حدود کیلویی ۴۶۰ هزار تومان مطرح شد. با این حال، دادههای تازه از جوجهریزی فروردین و اردیبهشت، تصویر متفاوتی از مسیر عرضه در هفتههای آینده ارائه میکند و میتواند با ورود دوره جدید مرغ زنده به بازار، فشار افزایشی قیمت را کاهش دهد.
محمدرضا صدیقپور، دبیر انجمن صنفی تولیدکنندگان جوجه یکروزه، از رشد تولید در واحدهای مرغداری خبر داده و گفته است که افزایش قیمت، انگیزه مرغداران و تولیدکنندگان جوجه را برای بالا بردن ظرفیت تولید بیشتر کرده است. بر پایه همین برآوردها، جوجهریزی اسفند کمتر از ۱۰۰ میلیون قطعه بوده، اما این عدد در فروردین به ۱۰۶ میلیون قطعه و در اردیبهشت به حدود ۱۲۰ میلیون قطعه رسیده است. همچنین پیشبینی فعالان این بخش از رسیدن جوجهریزی خرداد به محدوده ۱۳۰ میلیون قطعه حکایت دارد؛ عددی که میتواند در فاصله چند هفته بعد، حجم عرضه مرغ گرم را افزایش دهد.
رشد جوجهریزی و پیام آن برای عرضه
اهمیت این ارقام از آن جهت است که بازار مرغ با فاصله زمانی میان جوجهریزی و عرضه نهایی کار میکند. هر افزایش در تعداد جوجههای ورودی به سالنهای پرورش، بلافاصله در ویترین خردهفروشی دیده نمیشود، اما پس از گذشت دوره پرورش، خود را در حجم مرغ آماده کشتار نشان میدهد. به همین دلیل، رشد ثبت شده در فروردین و اردیبهشت میتواند در خرداد و تیر به افزایش تدریجی عرضه منجر شود. برآوردهای مطرح شده در زنجیره تولید نشان میدهد که با ادامه این روند، تولید از فروردین تا پایان خرداد امکان رشد حدود ۷۵ هزار تنی دارد.
گزارشهای آماری نیز نشان میدهد که سهم مرغ در بازار رسمی گوشت طیور همچنان غالب است. طبق اعلام مرکز آمار ایران، در فروردین ۱۴۰۵ مجموع گوشت طیور عرضه شده در کشتارگاههای رسمی کشور ۲۰۶ هزار و ۷۸۹ تن بوده و از این مقدار، ۲۰۰ هزار و ۷۵۱ تن به گوشت مرغ اختصاص داشته است. این سهم معادل ۹۷.۱ درصد از کل گوشت طیور عرضه شده در کشتارگاههای رسمی است و نشان میدهد هر تغییر در برنامه جوجهریزی و تامین نهاده، مستقیما بر بازار اصلی پروتئین سفید خانوار اثر میگذارد.
فعالان صنفی میگویند کاهش جوجهریزی در پایان سال گذشته، بخشی از کمبود فعلی را توضیح میدهد. زمانی که هزینه تولید افزایش مییابد و مرغدار نسبت به دسترسی به خوراک یا فروش محصول با قیمت اقتصادی اطمینان ندارد، ورود جوجه به سالنها محدود میشود. اثر این تصمیم با تاخیر در بازار ظاهر میشود و در دوره بعد، عرضه مرغ آماده کشتار را کاهش میدهد. اکنون با بازگشت جوجهریزی به سطح بالاتر، انتظار میرود این چرخه در جهت معکوس عمل کند و بازار از محل افزایش تولید، آرامش بیشتری بگیرد.
نهاده و هزینه تولید در کانون بازار
بخش مهمی از قیمت تمام شده مرغ به نهادههای دامی وابسته است. ذرت، کنجاله سویا، واکسن، حمل و هزینههای کارگری از عوامل اصلی محاسبه قیمت در واحدهای پرورش محسوب میشوند. گزارشهای اخیر از بازار نهاده نشان میدهد قیمت کنجاله سویا در ماههای گذشته فشار قابل توجهی بر تولیدکنندگان وارد کرده و برخی فعالان صنفی بهای هر کیلوگرم آن را در محدوده ۱۱۰ هزار تومان اعلام کردهاند. از سوی دیگر، شرکت پشتیبانی امور دام از موجودی کافی نهاده در سامانه بازارگاه و امکان خرید متناسب با سهمیه تولیدکنندگان خبر داده است.
در کنار این موضوع، گزارشهای مرتبط با واردات نهاده نیز از بهبود بخشی از جریان تامین حکایت دارد. بر اساس اعلام مسئولان حوزه دامپزشکی و قرنطینه، واردات نهادههای دامی در سال ۱۴۰۴ نسبت به دوره مشابه قبل ۱۰ درصد افزایش یافته و مواد اولیه مورد استفاده در تولید خوراک دام نیز رشد ۱۱ درصدی داشته است. در خبرهای صنفی مربوط به بازار مرغ نیز به ورود یک محموله نهاده از مسیر خزر اشاره شده که میتواند بخشی از نگرانی مرغداران درباره تامین خوراک را کاهش دهد.
با این حال، کاهش احتمالی قیمت به رفتار همزمان چند متغیر وابسته است. اگر جوجهریزی خرداد به محدوده پیشبینی شده برسد، خوراک واحدهای پرورش بدون وقفه تامین شود و عرضه مرغ گرم در شبکه توزیع افزایش یابد، بازار میتواند از سمت تولید سیگنال نزولی دریافت کند. در چنین شرایطی، رشد عرضه از واحدهای مرغداری به کشتارگاهها، رقابت میان تامینکنندگان را بیشتر میکند و دست خردهفروشیها برای تعدیل نرخ مصرفکننده بازتر میشود.
بازار فعلی در مرحله عبور از اثر کاهش تولید ماههای قبل به سمت اثر افزایش جوجهریزی جدید قرار دارد. افزایش قیمت روزهای گذشته برای مصرفکننده محسوس بوده، اما همین افزایش برای بخشی از تولیدکنندگان انگیزه بازگشت به ظرفیت بالاتر ایجاد کرده است. مسیر کوتاهمدت بازار بیش از آنکه به یک عامل محدود شود، به ترکیب عرضه مرغ زنده، موجودی نهاده، هزینه تمام شده و سرعت توزیع در مراکز فروش وابسته خواهد بود.
