۵ مرداد ۱۳۳۶؛ درگذشت ادیت ابوت، اقتصاددان عدالتمحور آمریکا
در روز ۳۰ ژوئیه ۱۹۵۷، آمریکا یکی از تأثیرگذارترین چهرههای پیوند اقتصاد و عدالت اجتماعی را از دست داد: ادیت ابوت، اقتصاددان، مددکار اجتماعی و نخستین رئیس زن مدرسه مدیریت اجتماعی دانشگاه شیکاگو. ابوت که در دورهای از تاریخ آمریکا میزیست که زنان کمتر در عرصه سیاستگذاری عمومی حضور داشتند، توانست با پژوهشهای علمی خود، ساختار نظام رفاهی و اقتصادی آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد. او از نخستین متفکرانی بود که نشان داد اقتصاد بدون توجه به عدالت، ناقص است، و تحلیلهای اقتصادی را به حوزههای بیمه اجتماعی، حقوق زنان و سیاستهای حمایت از خانواده گسترش داد.
زندگی و تحصیلات: ورود به دنیای اقتصاد و اصلاحات اجتماعی
ادیت ابوت در سال ۱۸۷۶ در گرند آیلند، نبراسکا متولد شد. او در خانوادهای با گرایشهای عدالتطلبانه و فمینیستی رشد کرد. خواهرش گریس ابوت نیز بعدها به یکی از چهرههای پیشرو در اصلاحات کودکان و مهاجرت تبدیل شد. ادیت پس از تحصیل در دانشگاه نبراسکا، به دانشگاه شیکاگو رفت و سپس دکترای خود را در رشته اقتصاد از دانشگاه لندن زیر نظر اساتید مکتب تاریخی انگلیس دریافت کرد.
اقامت او در بریتانیا باعث شد با اندیشههای اصلاحطلبان اجتماعی مانند سیدنی و بئاتریس وب و جنبش فابین آشنا شود. همین آشنایی جهتگیری اقتصاد رفاهمحور او را شکل داد. پس از بازگشت به آمریکا، کار خود را در کنار جین آدامز در مؤسسه Hull House آغاز کرد و عملاً اقتصاد را در خدمت رفاه اجتماعی قرار داد.
اقتصاد برای مردم؛ نه فقط بازار
ادیت ابوت در مقالهها و کتابهای خود، بهجای تمرکز صرف بر قیمت، عرضه و تقاضا، به بررسی مسائلی همچون فقر، شرایط کاری زنان، حقوق کودکان، بیمه بیکاری و بازنشستگی پرداخت. او از نخستین کسانی بود که مفاهیم اقتصاد را برای طراحی سیستمهای حمایت اجتماعی به کار گرفت.
از جمله آثار مهم او، کتاب “The Real Jail Problem” بود که به هزینههای اجتماعی و اقتصادی مجازات زندان میپرداخت. همچنین، در کتاب “Public Assistance” (۱۹۴۰) ساختار کمکهای دولتی به خانوادهها را تحلیل کرد و تأکید نمود که صرف حمایت مالی کافی نیست، بلکه باید ساختاری عادلانه و پیشگیرانه طراحی شود.
نقش در توسعه نظام رفاه اجتماعی آمریکا
ادیت ابوت در دوران رکود بزرگ (Great Depression) نقش مهمی در مشاوره به نهادهای فدرال ایفا کرد. او با تحلیل دادههای اقتصادی، مدافع سیاستهایی شد که بعدها در قانون امنیت اجتماعی (Social Security Act of 1935) گنجانده شد. دیدگاههای او در طراحی بیمه بیکاری، حمایت از سالمندان و کمک به مادران تنها مؤثر بود.
او از مخالفان سرسخت نگاه خیریهای به فقر بود و به جای آن، خواستار ایجاد ساختارهای نهادی با پشتوانه اقتصادی و حقوقی برای حمایت از اقشار آسیبپذیر شد. از نظر او، سیاستگذاری اجتماعی نه یک انتخاب اخلاقی، بلکه یک ضرورت اقتصادی برای حفظ پایداری اجتماعی در نظام سرمایهداری بود.
زنان در سیاستگذاری اقتصادی؛ شکستن سقفهای شیشهای
در دورانی که زنان حتی اجازه رأیدادن در بسیاری از ایالتهای آمریکا نداشتند، ادیت ابوت توانست نخستین زن رئیس یک مدرسه فارغالتحصیلان در دانشگاه شیکاگو شود. او مسیر را برای نسلهای بعدی زنان اقتصاددان، جامعهشناس و سیاستگذار هموار کرد.
ابوت همچنین از مدافعان آموزش دانشگاهی برای مددکاری اجتماعی بود. او معتقد بود که مسائل اجتماعی باید با تکیه بر روشهای علمی و دادههای تجربی حل شوند، نه صرفاً با نیت خیرخواهانه. در همین راستا، مدرسه مدیریت اجتماعی دانشگاه شیکاگو را به مرکز پیشرویی در آموزش میانرشتهای اقتصاد، حقوق و علوم اجتماعی تبدیل کرد.
میراثی فراتر از مرگ
ادیت ابوت در ۳۰ ژوئیه ۱۹۵۷ درگذشت، اما میراث او در نظام سیاستگذاری رفاهی، آموزش دانشگاهی و نظریهپردازی میانرشتهای همچنان زنده است. در دنیای امروز که مفاهیم عدالت اقتصادی، رفاه اجتماعی و برابری جنسیتی بیش از پیش اهمیت یافتهاند، آثار و اندیشههای او بار دیگر خوانده و بازتفسیر میشوند.
نام او در کنار اقتصاددانان بزرگی چون جان مینارد کینز و آمارتیا سن قرار میگیرد؛ کسانی که نشان دادند اقتصاد صرفاً علم عدد و نمودار نیست، بلکه باید در خدمت انسان و عدالت باشد. پژوهشهایی که او دههها پیش آغاز کرد، امروز پایه بسیاری از سیاستهای رفاهی، برنامههای کاهش فقر و قوانین بیمه اجتماعی در آمریکا و دیگر کشورها هستند.
۵ نکته کلیدی درباره ادیت ابوت
- او نخستین زنی بود که ریاست یک مدرسه دانشگاهی در آمریکا را برعهده گرفت.
- از بنیانگذاران پیوند میان علم اقتصاد و سیاستگذاری رفاهی در آمریکا بود.
- در طراحی سیستم تأمین اجتماعی آمریکا در دهه ۱۹۳۰ نقش مشورتی ایفا کرد.
- تحلیلهای اقتصادی او بر موضوعاتی چون فقر، زندان، و زنان متمرکز بود.
- از پیشگامان نهادینهکردن آموزش علمی مددکاری اجتماعی در دانشگاهها بود.
