فارن افرز: ترامپ عامل اصلی بیثباتی اقتصادی در جهان است
مجله آمریکایی فارن افرز در گزارشی تفصیلی با محوریت تحولات اقتصادی اخیر جهان هشدار داده است که سیاستهای ناپایدار ایالات متحده آمریکا، بهویژه در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، موجب ایجاد سطح بیسابقهای از بیثباتی و عدم قطعیت در اقتصاد جهانی شده است.
در این گزارش آمده است که اقتصاد جهانی طی ماههای اخیر با شوکهای متعددی مواجه بوده است که بخشی از آن ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی، افزایش تنشها در مناطق مختلف و پیشرفتهای سریع فناوری بوده؛ اما بخش عمده بیثباتی فعلی به تصمیمات و سیاستگذاریهای غیرقابل پیشبینی دولت آمریکا بازمیگردد.
نویسنده این گزارش با تأکید بر نقش اساسی ایالات متحده در ساختار بازارهای مالی و ارزی بینالمللی نوشته است: «تغییرات ناگهانی در سیاستهای پولی، مالیاتی، تجاری و حمایتی واشنگتن، فضای اقتصادی را برای سایر کشورها نیز ناپایدار کرده و این مسئله اعتماد مصرفکنندگان، سرمایهگذاران و تولیدکنندگان را بهشدت کاهش داده است.»
فارن افرز در ادامه به تحلیل وضعیت فعلی بازارها پرداخته و مینویسد: «سطح اطمینان در میان سیاستگذاران اقتصادی کاهش یافته و نرخ تورم به بالاترین میزان در چهار دهه گذشته رسیده است. هماکنون چشمانداز روشنی درباره مسیر آینده اقتصاد آمریکا وجود ندارد.»
دو سناریوی اقتصادی برای آینده آمریکا
در این گزارش، دو سناریوی اقتصادی برای آینده ایالات متحده مطرح شده است. سناریوی نخست، مبتنی بر اصلاحات اقتصادی بنیادین در راستای کاهش بدهیها و افزایش بهرهوری است که مشابه دوران رونالد ریگان و مارگارت تاچر میتواند موجب احیای بخش خصوصی و کاهش وابستگی دولت شود. در سناریوی دوم، اقتصاد آمریکا به سمت رکود تورمی حرکت خواهد کرد که پیامدهای آن نهتنها بر این کشور، بلکه بر کل اقتصاد جهانی اثرگذار خواهد بود.
نویسنده گزارش خاطرنشان کرده است که بهدلیل موقعیت آمریکا بهعنوان بازیگر محوری در نظام مالی بینالملل و نقش دلار بهعنوان ارز ذخیره جهانی، هرگونه بیثباتی در ساختار اقتصادی این کشور، بهسرعت به بازارهای دیگر منتقل میشود.
واکنش کشورهای دیگر به بیثباتی آمریکا
در بخش دیگری از گزارش، به اقدامات کشورهای دیگر در واکنش به این بیثباتی اشاره شده است. طبق این تحلیل، اروپا تلاش کرده با توسعه روابط اقتصادی با کشورهای آسیایی، آفریقایی و آمریکای لاتین، جایگاه منطقهای خود را تقویت کند. در عین حال، چین نیز بهدنبال تثبیت قدرت اقتصادی خود از طریق ابتکاراتی چون «کمربند و جاده» و افزایش نفوذ در بازارهای نوظهور است. با وجود این تلاشها، فارن افرز تصریح میکند که هیچ قدرت اقتصادی فعلاً توان رقابت کامل با ایالات متحده را ندارد.
سیاستهای آمریکا شبیه کشورهای در حال توسعه
این گزارش همچنین به شباهتهای فزاینده سیاستهای آمریکا با کشورهای در حال توسعه اشاره میکند. به نوشته فارن افرز: «وضع تعرفههای غیرمنتظره، رویکردهای حمایتی ناهماهنگ و تغییر مکرر قوانین تجاری، بیشتر شبیه به رفتارهای اقتصادی کشورهایی با ساختار شکننده و ناپایدار است. این روند نهتنها به کاهش کسری بودجه کمک نکرده بلکه خود به عاملی برای تشدید نااطمینانی تبدیل شده است.»
نقش ترامپ در بیثباتی اقتصاد جهانی
بخش قابل توجهی از این گزارش به عملکرد دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین ایالات متحده، اختصاص یافته است. طبق ادعای فارن افرز: «ترامپ که در ابتدا وعده بازگرداندن قدرت اقتصادی به آمریکا و بازسازی روابط تجاری را داده بود، نهتنها نتوانست آرامش را به بازارها بازگرداند، بلکه با اتخاذ سیاستهایی متناقض، عامل اصلی افزایش بیثباتی در اقتصاد جهانی شده است.»
نویسنده گزارش همچنین هشدار میدهد که با توجه به روند کنونی، ریسکهای سیستماتیک در اقتصاد جهانی در حال افزایش است و عدم وجود رهبری اقتصادی قابل اعتماد، یکی از مهمترین چالشهای پیشروی کشورها، شرکتها و بازارهای بینالمللی است.
هشدار نهایی فارن افرز به دولتها و بازارها
در پایان این گزارش آمده است: «دولتها، بنگاههای اقتصادی و فعالان مالی باید خود را برای مواجهه با شرایط جدید آماده کنند. این آمادگی تنها از طریق افزایش انعطافپذیری، اتخاذ رویکردهای متنوع و بازنگری در سیاستهای سرمایهگذاری و تجاری ممکن خواهد بود. در غیر این صورت، رفاه اقتصادی نسلهای آینده با تهدید جدی مواجه خواهد شد.»
گفتنی است، گزارشهای مشابهی نیز از سوی دیگر نهادهای اقتصادی بینالمللی در ماههای گذشته منتشر شده که همگی بر رشد بیثباتی اقتصادی جهانی در سایه تحولات داخلی آمریکا و افزایش منازعات تجاری و سیاسی در سطح بینالمللی تأکید دارند.
