تولید نفت عربستان در اوت به کمترین سطح از سال ۱۹۹۰ رسید
دادههای تازه بازار انرژی نشان میدهد تولید نفت عربستان در ماه اوت ۲۰۲۶ با افتی کم سابقه به پایینترین سطح طی بیش از سه دهه رسیده است. عربستان در گزارشی که به دبیرخانه سازمان کشورهای صادرکننده نفت ارائه کرده، تولید نفت خام خود را ۶.۲۳۸ میلیون بشکه در روز اعلام کرده است. این رقم نسبت به ماه قبل حدود ۱.۹ میلیون بشکه در روز کمتر است و پایینترین سطح تولید گزارش شده این کشور از سال ۱۹۹۰ به شمار میرود. افت اوت حتی از کف تولید ثبت شده در آوریل نیز پایینتر بوده و اختلال در مسیرهای صادراتی و محدودیتهای لجستیکی را به عنوان عامل مهم کاهش تولید برجسته کرده است.
آژانس بین المللی انرژی نیز در ارزیابی ماه سپتامبر خود تصویر مشابهی ارائه کرده، هرچند برآورد این نهاد از نفتی که عملا به بازار رسیده پایینتر است. عرضه نفت خام عربستان در اوت بر اساس دادههای این آژانس به حدود ۶ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که نسبت به ژوئیه افتی نزدیک به ۲.۳ میلیون بشکه در روز را نشان میدهد. عربستان همزمان به اوپک اعلام کرده که میزان نفت عرضه شده به بازار در اوت ۷.۱۲۲ میلیون بشکه در روز بوده است. بالاتر بودن این رقم از تولید ماهانه میتواند نشان دهد بخشی از عرضه از ذخایر نفتی موجود تامین شده است.
صادرات نفت عربستان زیر فشار محدودیتهای حمل و نقل
کاهش تولید همزمان با افت محسوس صادرات نفت عربستان رخ داده است. دادههای ردیابی نفتکشها نشان میدهد صادرات نفت خام این کشور در اوت به محدوده ۳.۱ تا ۳.۵ میلیون بشکه در روز رسیده است. فایننشال تایمز رقم حدود ۳.۱ میلیون بشکه در روز را گزارش کرده که کمترین میزان از دست کم سال ۲۰۱۳ محسوب میشود. آژانس بین المللی انرژی نیز بارگیری نفت خام عربستان را با احتساب برخی محمولههای ثبت نشده حدود ۳.۵ میلیون بشکه در روز برآورد کرده و از افت ۱.۱ میلیون بشکهای نسبت به ماه قبل خبر داده است.
بخش مهمی از این کاهش به محدود شدن ظرفیت عملی مسیرهای انتقال نفت مربوط است. تردد نفتکشها در تنگه هرمز طی ماههای اخیر به شدت کمتر شده و تولیدکنندگان حاشیه خلیج فارس ناچار شدهاند از مسیرهای جایگزین استفاده کنند. اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرده است خط لوله شرق غرب عربستان که نفت را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل میکند، ظرفیت اسمی ۷ میلیون بشکه در روز دارد که حدود ۵ میلیون بشکه در روز آن برای صادرات قابل استفاده است. این مسیر در ماههای اخیر به گزینه اصلی عربستان برای دور زدن محدودیتهای هرمز تبدیل شده است.
با افزایش استفاده از بندر ینبع، تحولات دریای سرخ و تنگه باب المندب نیز اهمیت بیشتری برای صادرات عربستان پیدا کرده است. دادههای کپلر نشان میدهد بارگیری نفت از ینبع در اوت به حدود ۲.۹ میلیون بشکه در روز رسیده، در حالی که ورتکسا رقم ۳.۲ میلیون بشکه در روز را برای همان ماه برآورد کرده است. در روزهای ابتدایی سپتامبر این حجم دوباره افزایش یافت، اما ریسک مسیر دریای سرخ همچنان هزینه بیمه، کرایه نفتکشها و زمان انتقال محمولهها را بالا نگه داشته است. رویترز در ۱۲ سپتامبر نیز از توقف موقت خط لوله شرق غرب پس از یک حمله پهپادی خبر داد.
اختلال همزمان در تولید و صادرات عربستان اثر خود را در قیمتهای جهانی نیز نشان داده است. نفت برنت در ۱۰ سپتامبر با رشد بیش از ۶ درصدی در سطح ۱۰۷.۶۳ دلار برای هر بشکه بسته شد و در معاملات ۱۱ سپتامبر تا نزدیکی ۱۱۰ دلار پیش رفت. قیمت در پایان همان روز بخشی از رشد خود را پس داد، اما همچنان بالای ۱۰۰ دلار باقی ماند. افزایش هزینه حمل و کاهش دسترسی به نفت خاورمیانه از عوامل اصلی فشار بر بازار بودهاند.
افت تولید عربستان همزمان با کاهش عرضه اوپک
کاهش تولید نفت عربستان در شرایطی رخ داده که عرضه کل اوپک نیز در اوت پایین آمده است. نظرسنجی رویترز نشان میدهد تولید ۱۱ عضو اوپک در این ماه با کاهش ۶۴۰ هزار بشکه در روز به ۱۹.۷۱ میلیون بشکه در روز رسیده است. یک بررسی جداگانه بلومبرگ افت تولید اوپک را حدود ۹۰۰ هزار بشکه در روز و سطح تولید را ۱۹.۹۱ میلیون بشکه در روز برآورد کرده است. تفاوت ارقام به روش محاسبه و منابع ردیابی محمولهها مربوط میشود، اما هر دو ارزیابی نقش افت عرضه عربستان را در کاهش تولید کل سازمان نشان میدهند.
ساختار عرضه در اوپک نیز در سال ۲۰۲۶ تغییر کرده است. امارات متحده عربی در ۲۸ آوریل اعلام کرد از ابتدای مه از اوپک و ائتلاف اوپک پلاس خارج میشود. اداره اطلاعات انرژی آمریکا برآورد کرده است سهم کشورهای اوپک پلاس از تولید جهانی نفت خام در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۶ درصد بوده و با حذف امارات این سهم به حدود ۴۲ درصد کاهش مییابد. عراق نیز در ژوئن خواستار افزایش سهمیه تولید خود شد و اعلام کرد در صورت اصلاح نشدن سهمیه، گزینههای مختلف درباره ادامه عضویت بررسی خواهد شد. گزارشهایی نیز درباره بررسی احتمال خروج ونزوئلا منتشر شده، هرچند تصمیم نهایی اعلام نشده است.
آژانس بین المللی انرژی پیش بینی عرضه نفت خام عربستان در سال ۲۰۲۶ را ۸۸۵ هزار بشکه در روز کاهش داده و به حدود ۷.۶ میلیون بشکه در روز رسانده است. در مقابل، افزایش تولید کشورهای خارج از اوپک از جمله آمریکا، کانادا و گویان بخشی از کمبود عرضه را جبران کرده و مانع جهش شدیدتر قیمتها شده است. در شرایط فعلی، وضعیت تنگه هرمز، خط لوله شرق غرب، بندر ینبع و مسیر باب المندب مستقیما بر حجم تولید نفت عربستان، صادرات و میزان عرضه این کشور به بازار جهانی اثر میگذارد.
