سکوی میدان رشادت مسیر افز:contentReference[oaicite:1]{index=1} را هموار کرد
عملیات نصب سکوی میدان رشادت در آبهای خلیج فارس با موفقیت به پایان رسید و یکی از سنگینترین عرشههای فرایندی صنعت نفت ایران در موقعیت نهایی خود قرار گرفت. سکوی پی ۴ با وزن حدود ۶۲۰۰ تن، روز دوشنبه اول تیر ۱۴۰۵ به روش شناورسازی روی پایه دریایی نصب شد. این سازه بخش اصلی دریافت، جداسازی و انتقال سیالات تولیدی میدان را بر عهده خواهد داشت و تکمیل آن، زیرساخت لازم برای افزایش ظرفیت تولید نفت و اجرای برنامه تزریق آب را فراهم میکند.
در روش شناورسازی، عرشه پس از انتقال دریایی با شناور ویژه، میان پایههای سکو هدایت میشود و با تنظیم آبخور و سامانه تعادل شناور، وزن سازه به شکل کنترل شده روی پایه قرار میگیرد. این شیوه نیاز به شناورهای جرثقیل فوق سنگین را کاهش میدهد و نصب یکپارچه بخشهای بزرگ فرایندی را ممکن میکند. اجرای عملیات نیز به محاسبات دریایی، کنترل شرایط موج و باد و زمان بندی دقیق انتقال بار نیاز دارد.
احمدرضا راستی، مدیرعامل شرکت نفت فلات قاره ایران، ظرفیت فعلی تولید میدان را روزانه ۱۲ تا ۱۴ هزار بشکه اعلام کرده است. بر اساس برنامه توسعه، راه اندازی کامل تجهیزات سکوی پی ۴ و اتصال چاهها میتواند حدود ۳۵ هزار بشکه در روز به ظرفیت تولید نفت این میدان اضافه کند. با تحقق برنامه، سطح تولید میدان رشادت به محدوده نزدیک به ۵۰ هزار بشکه در روز میرسد؛ رقمی که به تکمیل چاههای تولیدی، آماده سازی سامانههای فرایندی و بهره برداری هماهنگ از تاسیسات وابسته است.
تزریق روزانه ۸۰ هزار بشکه آب برای حفظ فشار مخزن
یکی از اجزای اصلی طرح، ایجاد ظرفیت تزریق روزانه ۸۰ هزار بشکه آب به مخزن است. تزریق آب برای جبران افت فشار ناشی از برداشت نفت انجام میشود و به حرکت نفت باقی مانده در لایههای مخزنی به سوی چاههای تولیدی کمک میکند. این فرایند در میدانهای قدیمی، بخشی از برنامه تولید صیانتی به شمار میرود و میتواند پایداری تولید را در دوره بهره برداری افزایش دهد. تجهیزات سکوی پی ۴ برای مدیریت جریانهای تولیدی و پشتیبانی از این برنامه طراحی شدهاند.
طرح حفاری میدان رشادت شامل تکمیل ۲۰ حلقه چاه است که ۱۰ حلقه برای تولید نفت و ۱۰ حلقه برای تزریق آب در نظر گرفته شدهاند. عملیات حفاری این مجموعه از سال ۱۴۰۰ دوباره در قالب قراردادهای مهندسی، تامین و حفاری دنبال شده است. نخستین چاه افقی جدید میدان نیز در دی ۱۴۰۳ با طول بخش افقی حدود ۲.۵ کیلومتر و عمق نهایی ۴۴۰۰ متر تکمیل شد. این چاه با فناوری هدایت دورانی و ابزارهای اندازه گیری حین حفاری اجرا شد تا مسیر آن در لایه بهرهده با ضخامت کمتر از سه متر کنترل شود.
لایه نازک بهرهده، هرزروی گل حفاری و ناپایداری برخی سازندها از چالشهای فنی توسعه میدان بودهاند. برای عبور از این بخشها، مسیر چاه با طراحی مرحلهای، لولههای جداری و آستری شیاردار تکمیل شده است. ترکیب چاههای افقی، چاههای تزریقی و ظرفیت فرایندی سکوی جدید، زنجیره لازم برای افزایش برداشت را تشکیل میدهد. پس از نصب عرشه نیز اتصال خطوط، آزمایش تجهیزات، راه اندازی سامانههای کنترلی و ورود تدریجی چاهها به مدار انجام میشود.
در بخش سازههای دریایی، نصب دو سکوی سرچاهی دبلیو ۰ و دبلیو ۴ و سکوی مشعل اف ۴ پیشتر تکمیل شده است. سکوی مسکونی کیو ۴ نیز در برنامه توسعه قرار دارد و پایه آن در موقعیت دریایی نصب شده است. تکمیل عرشه مسکونی، امکانات اقامت و پشتیبانی کارکنان عملیاتی را در مجاورت مجموعه فرایندی فراهم میکند. برآورد شرکت نفت فلات قاره ایران این است که با تکمیل همه اجزای میدان، افزایش ظرفیت ۳۵ هزار بشکهای در سال ۱۴۰۶ در دسترس قرار گیرد.
پیوند توسعه میدان با برنامه تولید شرکت نفت فلات قاره
سکوی پی ۴ یکی از پنج سکوی اصلی تعریف شده برای توسعه میدان رشادت است. طراحی، مهندسی، ساخت، حمل و نصب این سازه با مشارکت شرکتهای ایرانی، سازندگان تجهیزات و پیمانکاران دریایی انجام شده است. ساخت داخل مجموعهای با این وزن و پیچیدگی، برای زنجیره تامین صنعت فراساحل نیز اهمیت اقتصادی دارد؛ زیرا سفارش ساخت سازه، تجهیزات فرایندی، سامانه برق و ابزار دقیق، خطوط لوله و خدمات دریایی را میان شرکتهای تخصصی توزیع میکند.
شرکت نفت فلات قاره ایران هم زمان با توسعه رشادت، طرحهای نگهداشت و افزایش تولید در دیگر میدانهای دریایی را دنبال میکند. در صورت اجرای برنامههای پیش بینی شده، تولید نفت این شرکت میتواند به حدود ۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار بشکه در روز برسد. سهم رشادت در این برنامه از محل افزایش ظرفیت تولید، بهبود مدیریت مخزن و فعال شدن چاههایی تامین میشود که برای بهره برداری به زیرساخت فرایندی و تزریق آب نیاز دارند.
میدان رشادت در حوزه عملیاتی شرکت نفت فلات قاره ایران و در فاصله حدود ۹۰ کیلومتری جزیره لاوان قرار دارد. بهره برداری از این میدان از سال ۱۳۴۸ آغاز شده و سابقه طولانی تولید، ضرورت اجرای طرحهای بازسازی، حفاری تکمیلی و نگهداشت فشار مخزن را افزایش داده است. عمق آب در بخشهای عملیاتی میدان بین ۵۷ تا ۷۰ متر گزارش شده و این شرایط، عملیات حمل، نصب، حفاری و پشتیبانی دریایی را به برنامه ریزی تخصصی نیازمند میکند.
در کنار بخش نفتی، برای توسعه بخش گازی میدان نیز برنامه سرمایه گذاری مطرح شده است. برآورد اعلام شده برای ذخیره گاز این بخش حدود ۴.۵ تریلیون فوت مکعب است و شرکت بهره بردار از سرمایه گذاران برای مشارکت در توسعه آن دعوت کرده است. توسعه گاز میدان به مطالعات مخزن، تعیین الگوی تولید، طراحی تاسیسات و ایجاد مسیر انتقال نیاز دارد و به عنوان مرحلهای جداگانه از راه اندازی سکوی نفتی پی ۴ پیگیری میشود.
