احتمال مازاد عرضه نفت در سال ۲۰۲۶
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در گزارش ماهانه خود اعلام کرد که عرضه جهانی نفت با سرعت بیشتری نسبت به پیشبینیهای گذشته در حال افزایش است و این روند میتواند باعث ایجاد مازاد عرضه در سال ۲۰۲۶ شود. این نهاد که به کشورهای صنعتی مشاوره میدهد، هشدار داد رشد تولید اوپک پلاس و همچنین تولیدکنندگان خارج از این گروه، تعادل بازار جهانی نفت را تحت فشار قرار داده است.
رشد عرضه جهانی نفت
بر اساس گزارش روز پنجشنبه آژانس بینالمللی انرژی، عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۵ به میزان ۲.۷ میلیون بشکه در روز افزایش خواهد یافت. این رقم نسبت به پیشبینی قبلی که ۲.۵ میلیون بشکه در روز بود، بالاتر است. همچنین، پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۶ نیز عرضه نفت با رشد ۲.۱ میلیون بشکه در روز ادامه پیدا کند.
این ارقام نشاندهنده سرعت بالای رشد عرضه در مقایسه با رشد تقاضا است. آژانس تأکید کرده که چنین روندی میتواند مازاد عرضه در بازار جهانی ایجاد کرده و فشار نزولی بر قیمتها وارد کند.
نقش اوپک پلاس در افزایش عرضه
اوپک پلاس که شامل کشورهای عضو اوپک و متحدان آن از جمله روسیه است، تصمیم گرفته است دومین لایه محدودیت عرضه نفت را زودتر از زمانبندی قبلی لغو کند. این تصمیم به معنای ورود حجم بیشتری از نفت به بازار جهانی است. به گفته آژانس بینالمللی انرژی، همین اقدام نگرانیهایی در خصوص مازاد عرضه و کاهش احتمالی قیمت نفت را به وجود آورده است.
طبق این گزارش، عربستان سعودی و دیگر اعضای اوپک پلاس با هدف بازپسگیری سهم بازار و افزایش درآمدهای نفتی، تولید خود را بالا بردهاند. این روند موجب شده تا عرضه جهانی نفت در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ بیش از پیش افزایش یابد.
پیشبینی رشد تقاضا
در حالی که عرضه با سرعت بیشتری افزایش یافته، آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی خود از میزان رشد تقاضای جهانی نفت را نیز اصلاح کرده است. این نهاد اکنون انتظار دارد که در سال جاری، تقاضا به میزان ۷۴۰ هزار بشکه در روز افزایش یابد که ۶۰ هزار بشکه بیشتر از برآورد قبلی است.
با این حال، این میزان رشد تقاضا همچنان کمتر از میزان افزایش عرضه پیشبینیشده است و به همین دلیل نگرانی از ایجاد مازاد عرضه در بازار نفت همچنان پابرجاست.
چشمانداز متفاوت اوپک و IEA
در حالی که آژانس بینالمللی انرژی نسبت به مازاد عرضه هشدار داده، سازمان اوپک همچنان چشمانداز مثبتی از بازار دارد. اوپک در گزارش روز پنجشنبه خود اعلام کرد که پیشبینی رشد تقاضای جهانی برای نفت در سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۲۹ میلیون بشکه در روز است که تقریباً دو برابر رقم اعلامشده از سوی IEA محسوب میشود.
اوپک همچنین اعلام کرد که اقتصاد جهانی در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ عملکرد بهتری خواهد داشت و این موضوع از افزایش تقاضا برای نفت حمایت میکند. این چشمانداز خوشبینانه در حالی ارائه شده که اوپک پلاس نیز تصمیم به افزایش بیشتر تولید از ماه اکتبر گرفته است.
وضعیت ذخایر جهانی نفت
آژانس بینالمللی انرژی گزارش داده که ذخایر جهانی نفت در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ بهطور متوسط ۲.۵ میلیون بشکه در روز افزایش خواهد یافت. دلیل این امر آن است که میزان عرضه از سطح تقاضا فراتر خواهد رفت. همچنین، برای سال آینده پیشبینی شده است که عرضه حدود ۳.۳ میلیون بشکه در روز بیشتر از تقاضا باشد. این رقم نسبت به پیشبینی ماه گذشته که سه میلیون بشکه در روز بود، بالاتر رفته است.
به گفته آژانس، این مازاد عرضه عمدتاً از سوی کشورهای عضو اوپک پلاس و همچنین تولیدکنندگان خارج از این گروه مانند آمریکا، کانادا، برزیل و گویان هدایت خواهد شد.
تأثیر بر قیمت نفت
افزایش عرضه اوپک پلاس در کنار رشد تولید سایر کشورها باعث کاهش قیمت نفت در سال جاری شده است. روز پنجشنبه، قیمت نفت برنت به کمتر از ۶۷ دلار در هر بشکه رسید. با این حال، این قیمت هنوز بالاتر از سطح ۵۸ دلار در ماه آوریل است که پایینترین رقم سال ۲۰۲۵ محسوب میشود.
تحلیلگران معتقدند که کاهش قیمت نفت تا حدی به دلیل افزایش عرضه و رقابت شدید در بازار جهانی است. همچنین فشار این کاهش قیمت بر تولیدکنندگان نفت شیل در آمریکا محسوس بوده است.
اختلاف نظر درباره آینده بازار
آژانس بینالمللی انرژی تأکید دارد که رشد سریع عرضه نسبت به تقاضا میتواند باعث مازاد عرضه گسترده در سال ۲۰۲۶ شود. در مقابل، اوپک پیشبینی میکند که نرخ رشد عرضه خارج از اوپک پلاس در سال آینده تنها ۶۳۰ هزار بشکه در روز خواهد بود.
طبق محاسبات منتشرشده توسط رویترز، اگر اوپک پلاس در سال ۲۰۲۶ تولید خود را در سطح ۴۲.۴ میلیون بشکه در روز حفظ کند، بازار ممکن است با کسری روزانه حدود ۷۰۰ هزار بشکه روبهرو شود. این برآورد در تضاد با پیشبینی آژانس بینالمللی انرژی است که احتمال مازاد عرضه را مطرح کرده است.
نقش چین در بازار نفت
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش خود افزود که چین همچنان به ذخیرهسازی نفت ادامه میدهد. این اقدام موجب شده قیمت نفت برنت برای تحویل فوری بالاتر از قیمت قراردادهای آتی باقی بماند. ذخیرهسازی چین بهعنوان یکی از بزرگترین واردکنندگان نفت جهان، نقش مهمی در حمایت از قیمتها ایفا کرده است.
