دو برابر شدن سرمایهگذاری چین در نفت، انرژی و معدن برزیل در سال ۲۰۲۴
چین با دو برابر کردن سرمایهگذاریهای خود در برزیل، رکورد جدیدی در حوزه انرژی و نفت این کشور ثبت کرد. بر اساس گزارش تازه منتشر شده «شورای کسبوکار برزیل-چین» (CEBC)، در سال ۲۰۲۴، چین سرمایهگذاریهای خود در بزرگترین اقتصاد آمریکای جنوبی را به ۴.۱۸ میلیارد دلار رسانده و این کشور را به سومین مقصد مهم سرمایهگذاریهای خارجی خود تبدیل کرده است.
این گزارش نشان میدهد که در سال گذشته میلادی، شرکتهای چینی مجموعاً در ۳۹ پروژه جدید در برزیل سرمایهگذاری کردند که بخش قابل توجهی از این پروژهها در حوزههای انرژیهای تجدیدپذیر، نفت و گاز، معدن و تولید صنعتی بوده است. بر اساس دادههای CEBC، ارزش این سرمایهگذاریها در مقایسه با سال ۲۰۲۳ بیش از ۱۱۳ درصد افزایش یافته و تعداد پروژهها نیز رشد ۳۴ درصدی را تجربه کرده است.
تمرکز چین بر بخش انرژیهای تجدیدپذیر
بخش انرژیهای تجدیدپذیر، به ویژه پروژههای خورشیدی و بادی، بیشترین سهم را از سرمایهگذاریهای چین در برزیل به خود اختصاص داده است. در سال ۲۰۲۴، شرکتهای چینی ۱.۴۳ میلیارد دلار در این حوزه سرمایهگذاری کردند که معادل ۳۴ درصد از کل سرمایهگذاریهای انجام شده است. این رقم نشان میدهد که پکن به دنبال تقویت جایگاه خود در بازار انرژیهای پاک آمریکای جنوبی است.
در کنار انرژیهای تجدیدپذیر، صنعت نفت نیز همچنان جایگاه مهمی در برنامههای اقتصادی چین دارد. طبق گزارش CEBC، حدود ۲۵ درصد از سرمایهگذاریهای چین در برزیل، معادل تقریباً یک میلیارد دلار، در بخش نفت و گاز صورت گرفته است. این آمار بیانگر آن است که چین در کنار توسعه پروژههای انرژیهای نو، همچنان به سوختهای فسیلی متکی است و قصد ندارد در کوتاهمدت از این منابع چشمپوشی کند.
سرمایهگذاریهای استراتژیک در حوزه معدن
یکی دیگر از محورهای اصلی سرمایهگذاری چین در برزیل، بخش معدن است. شرکتهای چینی با تمرکز بر استخراج و فرآوری مواد معدنی استراتژیک و حیاتی، به دنبال تضمین دسترسی به منابع مورد نیاز برای زنجیره تأمین صنایع خود هستند.
در همین راستا، گروه معدن فلزات غیرآهنی چین (CNMC) در اواخر سال ۲۰۲۴ قراردادی به ارزش ۳۴۰ میلیون دلار برای خرید بزرگترین تولیدکننده قلع پالایششده در برزیل امضا کرد. قلع یکی از مواد اولیه کلیدی در فناوریهای انرژی پاک محسوب میشود. علاوه بر این، این شرکت برزیلی فروآلیاژهایی حاوی نیوبیوم و تانتالوم نیز تولید میکند که در صنایع الکترونیک، هوافضا و فناوریهای سبز کاربرد گستردهای دارند.
جایگاه برزیل در راهبرد انرژی چین
از سال ۲۰۰۷ تاکنون، چین در مجموع ۷۷.۵ میلیارد دلار در قالب ۳۰۳ پروژه در برزیل سرمایهگذاری کرده است. بر اساس گزارش CEBC، بخش نیرو با سهم ۴۵ درصد، در صدر سرمایهگذاریهای چین قرار دارد و پس از آن، صنعت نفت با سهم ۲۹ درصد و بخش تولید با ۸ درصد جایگاههای بعدی را به خود اختصاص دادهاند.
به گفته کارشناسان، چین به دنبال تقویت موقعیت خود در بازار انرژیهای جهانی است و برزیل، به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان انرژیهای تجدیدپذیر و نفت خام، شریک استراتژیک مهمی برای این کشور به شمار میرود. برزیل با در اختیار داشتن ظرفیت عظیم برقآبی و گسترش روزافزون پروژههای انرژی خورشیدی و بادی، اکنون توانسته ۹۰ درصد برق خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین کند. این موضوع باعث شده که این کشور به مقصد جذابی برای سرمایهگذاری چین تبدیل شود.
همگرایی سیاستهای انرژی چین و برزیل
چین و برزیل در سالهای اخیر مسیرهای مشابهی در حوزه سیاستهای انرژی طی کردهاند. هر دو کشور در حال توسعه گسترده پروژههای انرژیهای تجدیدپذیر هستند، اما در عین حال همچنان به سوختهای فسیلی متکی باقی ماندهاند. چین همچنان سالانه دهها گیگاوات ظرفیت جدید نیروگاههای زغالسنگسوز را به شبکه خود اضافه میکند و غولهای انرژی دولتی خود را برای افزایش اکتشاف و تولید نفت و گاز داخلی به کار گرفته است.
در سوی دیگر، برزیل نیز علاوه بر تمرکز بر انرژیهای نو، در حال افزایش تولید نفت است. شرکت پتروبراس، غول انرژی دولتی برزیل، اخیراً به مرحله پایانی دریافت مجوز حفاری در یک منطقه فراساحلی حساس به محیط زیست در حوضه آمازون نزدیک شده است. این پروژه بخشی از برنامه گسترده برزیل برای کشف منابع جدید نفتی در مناطق استراتژیک از جمله فوز دو آمازوناس و حاشیه استوایی است.
اهداف مشترک و چالشهای پیش رو
اگرچه چین و برزیل در زمینه توسعه انرژیهای پاک به اهداف مشترکی دست یافتهاند، اما همچنان چالشهایی نیز پیش روی آنها قرار دارد. از یک سو، چین به دنبال تنوعبخشی به منابع انرژی و کاهش وابستگی به کشورهای خاورمیانه است؛ از سوی دیگر، برزیل تلاش میکند تا با جذب سرمایههای خارجی، پروژههای بزرگ انرژی را تأمین مالی کند.
در این میان، روابط نزدیک میان لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا, رئیسجمهور برزیل، و دولت چین موجب شده است که همکاریهای اقتصادی دو کشور در سالهای اخیر به بالاترین سطح خود برسد. تحلیلگران معتقدند این روند میتواند در سالهای آینده به گسترش شراکتهای استراتژیک میان دو کشور منجر شود.
جمعبندی
با توجه به دادههای منتشر شده از سوی شورای کسبوکار برزیل-چین، سال ۲۰۲۴ را میتوان نقطه عطفی در روابط اقتصادی چین و برزیل دانست. دو برابر شدن حجم سرمایهگذاری چین در برزیل، رشد سریع پروژههای انرژیهای تجدیدپذیر و تداوم سرمایهگذاری در بخشهای نفت، گاز و معدن نشان میدهد که برزیل اکنون به یکی از مهمترین شرکای اقتصادی چین در آمریکای جنوبی تبدیل شده است.
با توجه به روندهای موجود، پیشبینی میشود این همکاری در سالهای آینده با سرعت بیشتری ادامه یابد و برزیل به عنوان قطب نوظهور انرژی، نقش مهمی در راهبردهای انرژی چین ایفا کند.
