افزایش ۳۵ درصدی سرمایهگذاری در ساختمان و سهم ۱۵ درصدی مسکن از تسهیلات بانکی
براساس تازهترین گزارش بانک مرکزی، سرمایهگذاری در ساختمانهای جدید مناطق شهری در سال ۱۴۰۳ به قیمتهای جاری با رشد ۳۵.۱ درصدی نسبت به سال قبل از آن مواجه شد. این گزارش نشان میدهد که در این سال تعداد ۳۷۴.۳ هزار واحد مسکونی با زیربنای ۶۰.۹ میلیون متر مربع توسط بخش خصوصی در کل مناطق شهری کشور تکمیل شده است. همچنین سهم بخش مسکن و ساختمان از کل تسهیلات بانکی اعطایی اقتصاد کشور در پایان سال ۱۴۰۳ معادل ۱۵.۱ درصد اعلام شده است.
رشد سرمایهگذاری در ساختمانهای جدید
طبق اعلام بانک مرکزی، میزان سرمایهگذاری در ساختمانهای جدید مناطق شهری در سال ۱۴۰۳ به ۱۲۱۵۹.۷ هزار میلیارد ریال رسید که نشاندهنده افزایش ۳۵.۱ درصدی به قیمتهای جاری نسبت به سال ۱۴۰۲ است. بر اساس این آمار، عملکرد به قیمتهای ثابت سال ۱۴۰۰ نیز بیانگر رشد ۴.۲ درصدی سرمایهگذاری حقیقی در ساختمانهای جدید بوده است. این رشد به دلیل افزایش سرمایهگذاری در تهران، شهرهای بزرگ و سایر مناطق شهری کشور گزارش شده است.
تکمیل واحدهای مسکونی توسط بخش خصوصی
گزارش بانک مرکزی نشان میدهد در سال گذشته، ۳۷۴.۳ هزار واحد مسکونی با زیربنایی معادل ۶۰.۹ میلیون متر مربع در کل مناطق شهری کشور توسط بخش خصوصی تکمیل شده است. این آمار نسبت به سال ۱۴۰۲ نشاندهنده کاهش ۴.۱ درصدی در تعداد واحدهای مسکونی و کاهش ۵.۵ درصدی در سطح زیربنای تکمیلشده است. بر اساس این دادهها، گرچه سرمایهگذاری در بخش ساختمان افزایش یافته، اما تعداد واحدهای تکمیلشده و زیربنای آنها کاهش داشته است.
افزایش صدور پروانههای ساختمانی
طبق آمار رسمی، در سال ۱۴۰۳ تعداد پروانههای ساختمانی صادر شده در مناطق شهری کشور نسبت به سال قبل ۵.۸ درصد افزایش یافته است. همچنین سطح کل زیربنای مندرج در پروانههای صادر شده نیز رشدی معادل ۳.۶ درصد را تجربه کرده است.
عملکرد مناطق مختلف کشور در زمینه صدور پروانههای ساختمانی نشان میدهد که در تهران تعداد پروانهها با کاهش ۱.۱ درصدی و در شهرهای بزرگ با کاهش ۰.۷ درصدی مواجه بوده است. در مقابل، در سایر مناطق شهری صدور پروانههای ساختمانی با رشد ۸.۹ درصدی همراه بوده است.
از نظر سطح کل زیربنا نیز پروانههای صادرشده در تهران ۷.۹ درصد افزایش و در شهرهای بزرگ ۱۰.۶ درصد افزایش نشان میدهد. اما در سایر مناطق شهری، سطح کل زیربنا با کاهش ۱.۸ درصدی مواجه بوده است.
وضعیت تسهیلات بانکی بخش مسکن و ساختمان
بانک مرکزی در گزارش خود آورده است که در پایان اسفندماه ۱۴۰۳ مانده خالص تسهیلات پرداختی بانکها و مؤسسات اعتباری غیربانکی به بخشهای غیردولتی “مسکن” و “ساختمان” بدون احتساب سود و درآمدهای آتی بهترتیب ۴۸.۲ درصد و ۱۹.۵ درصد افزایش یافته است.
بر اساس این آمار، مانده تسهیلات بخش مسکن به ۹۳۴۱.۴ هزار میلیارد ریال و مانده تسهیلات بخش ساختمان به ۱۸۷۹.۴ هزار میلیارد ریال رسیده است. مجموع این تسهیلات سهمی معادل ۱۵.۱ درصد از کل تسهیلات پرداختی به بخشهای مختلف اقتصاد کشور را دربر میگیرد.
جزئیات بیشتر سرمایهگذاری در ساختمانها
سرمایهگذاری در ساختمانهای جدید در سال ۱۴۰۳ به قیمتهای ثابت سال ۱۴۰۰، رشدی ۴.۲ درصدی را نشان میدهد. این امر به دلیل افزایش سرمایهگذاری در سه بخش اصلی شامل تهران، شهرهای بزرگ و سایر مناطق شهری بوده است. با وجود کاهش در تکمیل واحدهای مسکونی، رشد سرمایهگذاری بهطور عمده ناشی از افزایش هزینهها و توسعه پروژههای ساختمانی در مناطق مختلف کشور گزارش شده است.
آمار تکمیل واحدها به تفکیک
بررسیهای بانک مرکزی نشان میدهد که بخش خصوصی در سال گذشته ۳۷۴.۳ هزار واحد مسکونی با زیربنای ۶۰.۹ میلیون متر مربع تکمیل کرده است. این میزان نسبت به سال ۱۴۰۲ نشانگر کاهش ۴.۱ درصدی تعداد واحدها و کاهش ۵.۵ درصدی زیربنا بوده است. این موضوع بیانگر کاهش در حجم واقعی ساختوسازها علیرغم رشد ارزش سرمایهگذاری است.
تغییرات پروانههای ساختمانی به تفکیک مناطق
در زمینه صدور پروانههای ساختمانی، عملکرد تهران با کاهش تعداد پروانهها به میزان ۱.۱ درصد و افزایش سطح زیربنای ۷.۹ درصدی همراه بوده است. در شهرهای بزرگ، کاهش تعداد پروانهها ۰.۷ درصد اما افزایش سطح زیربنا ۱۰.۶ درصد گزارش شده است. در سایر مناطق شهری، تعداد پروانههای صادره ۸.۹ درصد رشد داشته، ولی سطح زیربنای آنها با ۱.۸ درصد کاهش همراه بوده است.
سهم بخش مسکن و ساختمان از کل تسهیلات
گزارش بانک مرکزی تأکید دارد که مجموع سهم بخش مسکن و ساختمان از کل تسهیلات اعطایی نظام بانکی در پایان سال ۱۴۰۳ معادل ۱۵.۱ درصد بوده است. این سهم نشان میدهد که با وجود افزایش تسهیلات، بخش مسکن و ساختمان همچنان جایگاه ثابت و مشخصی در نظام تأمین مالی کشور دارد.
جمعبندی دادههای بانک مرکزی
بر اساس آمار رسمی بانک مرکزی، سال ۱۴۰۳ با رشد ۳۵.۱ درصدی سرمایهگذاری در ساختمانهای جدید، افزایش ۴.۲ درصدی سرمایهگذاری حقیقی، رشد ۵.۸ درصدی تعداد پروانههای ساختمانی و افزایش ۴۸.۲ درصدی تسهیلات بخش مسکن همراه بوده است. در عین حال، کاهش ۴.۱ درصدی تعداد واحدهای مسکونی تکمیلشده و کاهش ۵.۵ درصدی زیربنای مربوط به آن نیز به ثبت رسیده است.
این گزارش نشان میدهد که اگرچه میزان سرمایهگذاری و ارزش تسهیلات بخش مسکن و ساختمان در سال ۱۴۰۳ رشد داشته، اما از نظر تعداد واقعی واحدهای تکمیلشده و میزان زیربنای ساختهشده با کاهش مواجه بوده است. در مجموع، سهم بخش مسکن و ساختمان از کل تسهیلات بانکی اقتصاد کشور به ۱۵.۱ درصد رسیده است.
