دلار ۱۰۰ هزار تومانی چاره دارد
ارزش دلار در بازار غیررسمی ارز ایران طی روزهای اخیر از مرز یکصد هزار تومان عبور کرد؛ موضوعی که توجه مردم، فعالان اقتصادی و کارشناسان را به خود جلب کرده و باعث ایجاد نگرانیهایی در فضای عمومی جامعه شده است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند این افزایش بیش از آنکه ریشه در واقعیتهای اقتصادی کشور داشته باشد، ناشی از جو روانی و شایعات پیرامون فعال شدن «مکانیزم ماشه» در برجام است.
افزایش نرخ دلار در بازار غیررسمی
به گزارش خبرگزاری فارس، در ساعات اخیر نرخ دلار در معاملات غیررسمی بازار ارز از مرز ۱۰۰ هزار تومان عبور کرد. کارشناسان اقتصادی میگویند این رشد نرخ ارز منشأ بنیادی و واقعی ندارد و بیشتر نتیجه عملیات روانی و انتشار اخبار سیاسی است. به گفته این کارشناسان، در شرایط فعلی تحریمها، اثر مستقیم اقتصادی برای فعال شدن مکانیزم ماشه قابل تصور نیست و تغییرات اخیر بیشتر جنبه روانی دارد.
نقش انتظارات تورمی
افزایش اخیر نرخ دلار در واقع باعث شکلگیری انتظارات تورمی جدید میان فعالان اقتصادی و حتی عموم مردم شده است. این در حالی است که ذخایر ارزی کشور و وضعیت جریان تجاری بهگونهای نیست که چنین جهش شدیدی در نرخ ارز را توجیه کند. کارشناسان تاکید میکنند که این نوسان، مابهازای واقعی در بازار ندارد و بیشتر ناشی از انتظارات و گمانهزنیهاست.
راهکارهای فوری برای دولت و بانک مرکزی
کارشناسان اقتصادی مجموعهای از اقدامات فوری را برای مدیریت بازار ارز و جلوگیری از ادامه التهاب پیشنهاد دادهاند. به اعتقاد آنان، اجرای سریع این راهکارها میتواند جو روانی منفی را کنترل و ثبات نسبی را به بازار برگرداند. این اقدامات شامل:
- اعلام شفاف وضعیت ذخایر ارزی کشور و تکذیب شایعات بیاساس بهمنظور خنثیسازی اثرات روانی بر بازار.
- افزایش عرضه ارز در بازار متشکل بهمنظور ایجاد مرجع رسمی برای نرخ ارز مورد استفاده مردم و تجار.
- ورود فعال به بازارهای پیشران از جمله رمزارزها بهعنوان بخشی از سیاستهای ارزی.
- تخصیص ارز مطمئن برای کالاهای اساسی و دارو تا اثر نرخهای کاذب بر زندگی روزمره مردم کاهش یابد.
- کنترل نقدینگی و محدود کردن خریدهای سفتهبازانه ارز بهمنظور جلوگیری از هجوم غیرواقعی به بازار.
تاکید بر اقدام سریع دولت
کارشناسان میگویند دولت و بانک مرکزی باید به سرعت از حالت انفعال خارج شده و برای مدیریت بازار ارز اقدام قاطع نشان دهند. تجربه گذشته نشان داده که ورود سریع و جدی سیاستگذاران میتواند بازار را آرام کند.
تجربه جنگ ۱۲ روزه
کامران رحیمی، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با خبرگزاری فارس یادآور شد: «در دوره موسوم به جنگ ۱۲ روزه، فشار روانی و سیاسی بسیار شدید بود اما دولت و بانک مرکزی با عرضه ارز کافی، اطلاعرسانی شفاف و مدیریت تقاضا توانستند بازار ارز را کنترل و آرام کنند.» او تاکید کرد که همان رویکرد باید در شرایط فعلی نیز تکرار شود.
جنگ روانی و نقش کانالها
رحیمی همچنین گفت: «برخی کانالها و رسانههای غیررسمی طی روزهای اخیر تلاش کردهاند نرخ ارز را بهصورت غیرواقعی بالا ببرند و اقتصاد کشور را وارد یک جنگ روانی کنند. این اقدامات هیچ پشتوانه اقتصادی ندارد و صرفاً موجب تشویش افکار عمومی شده است.»
لزوم شفافیت و اطلاعرسانی
به اعتقاد کارشناسان، اطلاعرسانی شفاف دولت و بانک مرکزی نقش مهمی در آرامسازی جو روانی بازار دارد. انتشار مستمر آمار دقیق از وضعیت منابع ارزی و جریان تجارت خارجی میتواند بخش زیادی از نگرانیها را کاهش دهد.
واکنش بازار به اقدامات قاطع
کارشناسان تاکید میکنند که بازار ارز به سرعت نسبت به تصمیمات قاطع دولت واکنش مثبت نشان خواهد داد. به همین دلیل، در شرایط فعلی تنها راهحل، ورود فوری و جدی سیاستگذاران و نشان دادن قدرت مدیریت بازار است. رحیمی در این زمینه میگوید: «بازار باید مطمئن شود که کنترل در دست دولت و بانک مرکزی است، نه در اختیار چند کانال مجازی.»
نگاه عمومی به آینده بازار ارز
عبور نرخ دلار از مرز ۱۰۰ هزار تومان باعث شده نگاه عمومی به آینده بازار ارز با تردید همراه شود. بسیاری از مردم انتظار دارند دولت همانند تجربههای پیشین، با اقدام سریع و کارآمد، این التهابات را مهار کند.
جمعبندی وضعیت
افزایش نرخ دلار به بالای ۱۰۰ هزار تومان در بازار غیررسمی بیش از آنکه ریشه در واقعیت اقتصادی داشته باشد، ناشی از جو روانی، شایعات و اخبار سیاسی است. کارشناسان تأکید دارند که ذخایر ارزی کشور و شرایط تجاری چنین جهشی را توجیه نمیکند و تنها اقدام فوری و قاطع دولت و بانک مرکزی میتواند آرامش را به بازار بازگرداند. تجربههای گذشته نشان داده که مدیریت هوشمند و اطلاعرسانی شفاف میتواند مانع از گسترش انتظارات تورمی و بیثباتی بیشتر در اقتصاد شود.
