تنش در کارائیب و افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی
قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه بازارهای جهانی افزایش یافت؛ افزایشی که در پی تشدید تحریمها و فشارهای ایالات متحده آمریکا علیه ونزوئلا و تصمیم دولت این کشور برای اعمال محدودیتهای گسترده بر نفتکشهای مرتبط با صادرات نفت ونزوئلا رخ داد. این تحولات بار دیگر بازار جهانی نفت را تحت تأثیر تنشهای ژئوپلیتیکی قرار داد و نگرانیها درباره عرضه نفت را افزایش داد.
بر اساس گزارشها، قیمت نفت خام آمریکا در معاملات روز چهارشنبه بیش از یک درصد رشد کرد. این افزایش قیمت پس از آن اتفاق افتاد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دستور اعمال یک محاصره کامل بر تمامی نفتکشهایی را صادر کرد که مشمول تحریمها هستند و وارد ونزوئلا میشوند یا از این کشور خارج میشوند.
طبق دادههای بازار، قیمتهای آتی نفت خام آمریکا با رشد ۱.۳ درصدی به ۵۵.۹۹ دلار در هر بشکه رسید. این افزایش قیمت در شرایطی رخ داد که نفت خام آمریکا در معاملات روز گذشته، نزدیک به پایینترین سطح خود در پنج سال اخیر بسته شده بود و بازار نفت تحت فشار عوامل کاهشی قرار داشت.
گزارشها نشان میدهد که افزایش قیمت نفت در روز چهارشنبه عمدتاً ناشی از تحولات اخیر در بازار انرژی و تصمیمات جدید دولت آمریکا بوده است. اعلام تحریمهای تازه علیه نفتکشهای ونزوئلایی و تشدید فشارها بر صادرات نفت این کشور، موجب شد نگرانیها درباره کاهش عرضه نفت در بازار جهانی بار دیگر افزایش یابد.
بر اساس اعلام مقامهای آمریکایی، ترامپ بامداد چهارشنبه دستور داد تحریمهای جدیدی علیه نفتکشهای مرتبط با ونزوئلا اعمال شود. همزمان، دولت ونزوئلا بهعنوان یک سازمان تروریستی خارجی معرفی شد. به گفته ترامپ، هدف از این اقدامات، افزایش فشار بر دولت نیکولاس مادورو برای تغییر سیاستهای خود عنوان شده است.
این تصمیمها در شرایطی اتخاذ شده که پیشتر امیدواریهایی نسبت به کاهش تنشها در بازار جهانی نفت شکل گرفته بود. گزارشهایی از پیشرفت در مذاکرات احتمالی صلح میان روسیه و اوکراین باعث شده بود برخی فعالان بازار انتظار کاهش فشارها بر تولید نفت و تعدیل تحریمهای نفتی علیه روسیه را داشته باشند. با این حال، تصمیمات جدید آمریکا در قبال ونزوئلا موجب شد فضای بازار نفت بار دیگر با عدم قطعیت و نگرانی مواجه شود.
تحریمهای نفتی ونزوئلا؛ تشدید فشارها و افزایش تنشها
در ادامه سیاستهای فشار حداکثری آمریکا، دولت ترامپ بزرگترین ناوگان دریایی خود را در تاریخ آمریکای جنوبی برای محاصره کامل ونزوئلا بسیج کرده است. رئیسجمهور آمریکا این اقدام را برای کنترل مسیرهای دریایی ضروری دانسته و هشدار داده است که ونزوئلا در آینده نزدیک با یک شوک اقتصادی و سیاسی بیسابقه مواجه خواهد شد.
ترامپ در توضیح این تصمیم اعلام کرده است که نفتکشهایی که به ونزوئلا وارد میشوند یا از این کشور خارج میشوند، در عمل منابع مالی دولت مادورو را تأمین میکنند و به بقای این حکومت کمک میرسانند. از نگاه واشنگتن، محدود کردن این مسیرها میتواند فشار اقتصادی بیشتری بر دولت ونزوئلا وارد کند.
این تصمیمها پس از آن اتخاذ شد که آمریکا در هفته گذشته یک نفتکش ونزوئلایی را توقیف کرد. این نفتکش حامل محمولهای از نفت ونزوئلا بود که طبق اعلام آمریکا، تحت تحریمهای بینالمللی قرار داشت. توقیف این نفتکش واکنش شدید دولت ونزوئلا را به همراه داشت.
دولت ونزوئلا این اقدام آمریکا را «دزدی دولتی» توصیف کرده و اعتراض رسمی خود را به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارائه داده است. مقامهای کاراکاس همچنین خواستار آزادی خدمه نفتکشها شدهاند و تحریمهای نفتی آمریکا را غیرعقلانی و مغایر با قوانین بینالمللی دانستهاند.
به گفته مقامهای ونزوئلایی، این تحریمها تأثیر منفی مستقیمی بر اقتصاد کشور و تشدید بحرانهای انسانی موجود داشته است. آنها تأکید کردهاند که این اقدامات نهتنها به اقتصاد ونزوئلا آسیب میزند، بلکه موجب اختلال در تجارت جهانی، بیثباتی بازارها و تشدید بحران انرژی در سطح بینالمللی میشود.
دولت ونزوئلا همچنین هشدار داده است که تحریمهای آمریکا فشار بیشتری بر مردم عادی این کشور وارد میکند و به جای حل اختلافات سیاسی، تنشهای منطقهای را افزایش میدهد. کاراکاس از جامعه جهانی خواسته است در برابر این سیاستها موضعگیری کند و تأکید کرده که نفت ونزوئلا باید بخشی از بازار جهانی باقی بماند.
وضعیت بازار نفت و نوسانات قیمتی
با تشدید تنشهای سیاسی میان آمریکا و ونزوئلا و افزایش فشارها بر صادرات نفت این کشور، انتظار میرود بازار نفت در دوره پیشرو با نوسانات بیشتری مواجه شود. فعالان بازار نفت هشدار دادهاند که کاهش عرضه میتواند به افزایش قیمتها در بازار جهانی منجر شود.
این در حالی است که قیمت نفت در معاملات روز سهشنبه برای نخستین بار طی چند ماه اخیر به زیر ۶۰ دلار در هر بشکه سقوط کرده بود. در آن روز، هر بشکه نفت برنت با کاهش یک دلار و ۶۰ سنتی به ۵۸.۹۶ دلار رسید و هر بشکه نفت خام آمریکا نیز با افت ۵۹ سنتی در سطح ۵۵.۲۳ دلار معامله شد.
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) و سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، ونزوئلا دارای حدود ۳۰۰ میلیارد بشکه ذخایر نفتی اثباتشده است. این رقم، بزرگترین ذخایر نفتی جهان محسوب میشود و حتی از ذخایر عربستان سعودی که حدود ۲۶۰ میلیارد بشکه برآورد میشود، بیشتر است. بخش عمده این ذخایر در میدانهای نفتی عظیم ونزوئلا، از جمله میدان «اورینوکو»، قرار دارد.
نفت ونزوئلا و ادامه صادرات به چین
در همین حال، گزارشهای منتشرشده از سوی خبرگزاری بلومبرگ نشان میدهد که با وجود فشارهای آمریکا بر صادرات نفت ونزوئلا، جریان صادرات نفت این کشور به چین همچنان ادامه دارد. پالایشگاههای چینی، بهویژه پالایشگاههای مستقل موسوم به «قوریهای چای»، از جمله خریداران اصلی نفت خام ونزوئلا هستند که این نفت را با تخفیفهای قابل توجه خریداری میکنند.
بر اساس دادههای شرکت کپلر، میزان ذخیرهسازی نفت ونزوئلا در ناوگان شناور به بیش از ۲۰ میلیون بشکه رسیده است که بالاترین سطح در سه سال گذشته به شمار میآید. این ذخایر عمدتاً در دریا نگهداری میشوند و دسترسی پالایشگاههای آسیایی، بهویژه در چین، به آنها آسانتر است.
بلومبرگ گزارش داده است که چین احتمالاً تا ماههای فوریه یا مارس آینده با مشکل جدی در تأمین نفت مواجه نخواهد شد، اما در صورت تشدید فشارهای آمریکا، پالایشگاهها ممکن است در جایگزینی کامل نفت ونزوئلا با چالشهایی روبهرو شوند. در حال حاضر، نفتهایی مانند نفت کانادا یا نفت ایران بهعنوان گزینههای جایگزین مطرح هستند، هرچند هزینه بالاتری دارند.
برخی رسانههای آمریکایی از جمله بلومبرگ و سیانان نیز گزارش دادهاند که با وجود ادعاهای واشنگتن درباره مبارزه با مواد مخدر، تمرکز اصلی تحریمها و اقدامات آمریکا بر دسترسی به ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا قرار دارد؛ ذخایری که این کشور را به یکی از بازیگران مهم بازار جهانی نفت تبدیل کرده است.
