فشار نرخ بهره بر قیمت طلا به بازار رمزارزها رسید
بازارهای جهانی پس از دو سال رشد پرشتاب داراییهای سخت، وارد دورهای متفاوت شدهاند. افزایش بازده مورد انتظار اوراق، تقویت دلار و کاهش احتمال تعدیل سریع نرخ بهره، بخشی از سرمایه را از طلا، نقره و رمزارزها خارج کرده است. در این میان، قیمت طلا که در پایان ژانویه تا رکورد ۵۵۹۴ دلار و ۸۲ سنت در هر اونس بالا رفته بود، در پایان ژوئن به محدوده ۴۰۰۰ دلار بازگشت. بیت کوین نیز پس از ثبت اوج نزدیک به ۱۲۶ هزار دلار در اکتبر سال گذشته، در آغاز ژوئیه حوالی ۶۲ هزار دلار معامله شد و بیش از نیمی از ارزش خود را نسبت به رکورد تاریخی از دست داد.
نقطه آغاز تغییر انتظارات، معرفی کوین وارش برای ریاست فدرال رزرو در ۳۰ ژانویه بود. وارش پس از طی روند تایید، در ۲۲ مه کار خود را به عنوان رئیس بانک مرکزی آمریکا آغاز کرد. سابقه او در حمایت از کنترل تورم و محدودکردن ترازنامه فدرال رزرو سبب شد معاملهگران احتمال سیاست پولی آسان و کاهش سریع هزینه استقراض را کمتر ارزیابی کنند. واکنش نخست بازار شدید بود؛ طلا در همان روز ۹.۵ درصد افت کرد و نقره پس از رسیدن به رکورد ۱۲۱ دلار و ۶۴ سنت، با کاهش ۲۷.۷ درصدی به حدود ۸۴ دلار رسید.
فشار فروش در ماههای بعد نیز ادامه یافت. دادههای پایان ژوئن نشان داد طلای نقدی در محدوده ۴۰۱۵ تا ۴۰۲۷ دلار قرار گرفته و حدود ۲۸ درصد پایینتر از اوج ژانویه است. نقره نیز در پایان همین ماه نزدیک ۵۸ دلار و ۴۳ سنت قیمت داشت که کمتر از نصف رکورد تاریخی آن محسوب میشود. رشد نرخهای واقعی و تقویت دلار معمولا هزینه فرصت نگهداری فلزات بدون سود را افزایش میدهد و همین سازوکار، تقاضای کوتاه مدت برای طلا و نقره را محدود کرده است.
پیام نخستین نشست وارش برای بازارهای جهانی
کمیته بازار آزاد فدرال رزرو در نشست ۱۷ ژوئن، دامنه نرخ بهره را بدون تغییر در سطح ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد نگه داشت، اما محتوای پیام بانک مرکزی برای معاملهگران اهمیت بیشتری داشت. وارش اعلام کرد تورم همچنان بالاتر از هدف دو درصدی قرار دارد و اعضای کمیته بر بازگرداندن ثبات قیمت اتفاق نظر دارند. برآورد میانه اعضا، نرخ ۳.۸ درصدی در پایان سال ۲۰۲۶ و نرخ ۳.۶ درصدی در پایان سال بعد را نشان داد؛ ارقامی که با انتظار قبلی بازار برای کاهش محسوس نرخ بهره فاصله داشت.
فدرال رزرو همچنین پیشبینی کرد رشد واقعی اقتصاد آمریکا در سال جاری ۲.۲ درصد و تورم مصرف شخصی ۳.۶ درصد باشد. این ترکیب، یعنی رشد اقتصادی نسبتا پایدار در کنار تورم بالاتر از هدف، فضای بیشتری برای حفظ نرخ بهره در سطوح بالا ایجاد میکند. حذف بخشی از راهنمایی آیندهنگر از بیانیه سیاست پولی نیز عدم قطعیت معاملات را افزایش داد، زیرا قیمت داراییها بیش از گذشته به آمار اشتغال، تورم و فعالیت اقتصادی واکنش نشان میدهند.
شاخص دلار از ابتدای سال حدود ۳ درصد بالا رفت و بیت کوین در ژوئن بیش از ۲۰ درصد افت کرد. در پایان ژوئن، بازار اوراق به جای نیم درصد کاهش نرخ که در اواخر فوریه انتظار میرفت، سناریوی افزایش نرخ تا پاییز را در قیمتها وارد کرده بود.
در چنین فضایی، معامله موسوم به کاهش ارزش پول که بر خرید طلا، نقره و بیت کوین و فروش دلار استوار بود، بخشی از جذابیت خود را از دست داده است. این راهبرد در دو سال گذشته از نگرانی درباره بدهی عمومی، کسری بودجه و کاهش قدرت خرید دلار نیرو میگرفت. اکنون احتمال ماندگاری نرخ بهره بالا، بازده داراییهای دلاری را تقویت کرده و موجب بازآرایی سبدهای سرمایهگذاری شده است.
خروج سرمایه از صندوقهای بیت کوین و تغییر برنامه استراتژی
بازار رمزارزها علاوه بر فشار سیاست پولی، با کاهش تقاضای نهادی نیز روبهرو شده است. دادههای فارساید اینوستورز نشان میدهد صندوقهای نقدی بیت کوین آمریکا در روزهای پایانی ژوئن چند خروج سنگین ثبت کردند؛ خروج خالص ۶۹۱.۷ میلیون دلاری در ۲۵ ژوئن، ۴۴۴.۵ میلیون دلاری در ۲۶ ژوئن و ۲۳۱ میلیون دلاری در ۲۹ ژوئن از جمله این موارد بود. برآوردهای منتشرشده همچنین از خروج بیش از ۵.۱ میلیارد دلار از صندوقهای بیت کوین از ابتدای سال و خروج بیش از ۳ میلیارد دلار از صندوق آی شیرز در ژوئن حکایت داشت. صندوق آی شیرز بیت کوین تراست تا اول ژوئیه بازده منفی ۳۱.۲۱ درصدی ثبت کرد، هرچند ارزش خالص داراییهای آن نزدیک ۴۴.۹۵ میلیارد دلار بود.
همزمان، شرکت استراتژی که طی سالهای اخیر یکی از بزرگترین خریداران شرکتی بیت کوین بوده، چارچوب تازهای برای مدیریت نقدینگی معرفی کرده است. این شرکت اعلام کرد هیات مدیره امکان فروش بیت کوین تا سقف ۱.۲۵ میلیارد دلار را برای تقویت ذخیره دلاری تصویب کرده است. ذخیره نقدی شرکت در ۲۸ ژوئن حدود ۲.۵۵ میلیارد دلار بود و پرداخت نزدیک به ۱.۷۶ میلیارد دلار سود سهام ممتاز و هزینه بهره سالانه را برای ۱۷.۴ ماه پوشش میداد.
برنامه فروش به معنای الزام به عرضه بیت کوین نیست، اما برداشت بازار از نقش استراتژی را تغییر داده است. پیش از این، سرمایهگذاران منابع جذب شده این شرکت را عمدتا مقدمه خرید رمزارز بیشتر میدانستند. اکنون شرکت میتواند در شرایط مشخص بخشی از ذخیره بیت کوین را برای پرداخت سود، هزینه بهره، بازخرید اوراق یا ترمیم ذخیره دلاری نقد کند. این انعطاف مالی، یکی از منابع تقاضای قابل پیشبینی بازار را به عاملی دوطرفه تبدیل کرده است. سهام استراتژی نیز از ابتدای سال حدود ۴۵ درصد کاهش یافته است.
با وجود اصلاح شدید قیمتها، تقاضای ساختاری برای طلا کاملا از بین نرفته است. نظرسنجی سال ۲۰۲۶ شورای جهانی طلا با مشارکت ۷۶ بانک مرکزی نشان داد ۸۹ درصد پاسخدهندگان انتظار دارند ذخایر رسمی طلا در ۱۲ ماه آینده افزایش یابد. همچنین ۴۵ درصد پیشبینی کردند ذخیره طلای بانک مرکزی خودشان بیشتر شود و ۷۴ درصد کاهش سهم دلار در ذخایر جهانی طی پنج سال آینده را محتمل دانستند. در گزارش این شورا، عملکرد طلا در دورههای بحران، تنوع بخشی سبد و پوشش تورم از دلایل اصلی نگهداری این فلز اعلام شده و خرید بانکهای مرکزی همچنان یکی از متغیرهای مهم تقاضای بازار طلا است.
