صادرات نفت عربستان با بازگشت نفتکشها به مسیر هرمز شتاب گرفت
صادرات نفت عربستان پس از ازسرگیری بارگیری در پایانههای ساحل خلیج فارس، به محدوده نزدیک به سطح پیش از اختلالهای اخیر بازگشته است. دادههای ردیابی نفتکشها نشان میدهد عربستان در شش روز منتهی به چهارشنبه، به طور متوسط روزانه ۶.۳ میلیون بشکه نفت خام صادر کرده است. این حجم با میانگین صادرات سال ۲۰۲۵ فاصله اندکی دارد و نزدیک به ۹۰ درصد میزان ثبت شده در فوریه است.
افزایش بارگیری از راس تنوره مهمترین عامل رشد کوتاه مدت صادرات بوده است. این پایانه پس از وقفهای نزدیک به چهار ماه دوباره فعالیت خود را افزایش داده است. همزمان، صادرات از بندر ینبع در ساحل دریای سرخ ادامه دارد و مجموع محمولههای خروجی از پایانههای شرقی و غربی عربستان، متوسط روزانه صادرات را به سطح ۶.۳ میلیون بشکه رسانده است.
برآوردهای ماهانه تصویر محتاطانهتری از بازیابی عرضه نشان میدهد. دادههای کپلر حاکی است صادرات نفت خام عربستان در ژوئن به طور متوسط روزانه ۴.۵۲ میلیون بشکه بوده که نسبت به ماه مه ۷۶۸ هزار بشکه افزایش داشته است. آمار ردیابی بلومبرگ نیز سطح ژوئن را حدود ۴.۴۵ میلیون بشکه در روز نشان میدهد. اختلاف محدود میان این برآوردها به زمان ثبت حرکت کشتیها و روش محاسبه محمولهها مربوط است.
تخلیه محمولههای متوقف شده و افزایش عبور از هرمز
طبق اطلاعات کپلر، عربستان از زمان اجرای تفاهم ایران و آمریکا در ۱۷ ژوئن تا ابتدای ژوئیه، نزدیک به ۳۴ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور داده است. این مقدار بیش از دو برابر حدود ۱۵ میلیون بشکهای است که از ۹ مارس تا ۱۷ ژوئن از همین مسیر ارسال شده بود. بخش مهمی از افزایش اخیر به محمولههایی مربوط میشود که در دوره اختلال کشتیرانی بارگیری شده بودند، اما امکان خروج منظم از خلیج فارس را نداشتند.
از مجموع نفت ارسال شده پس از ۱۷ ژوئن، حدود ۲۴ میلیون بشکه پیش از آغاز اختلال یا در جریان آن بارگیری شده بود. بنابراین بخشی از رشد ثبت شده، حاصل آزاد شدن نفتکشهای متوقف شده است. کپلر برآورد کرده است نزدیک به ۱۷ میلیون بشکه نفت عربستان که پیشتر بارگیری شده، همچنان در محدوده خلیج فارس باقی مانده و میتواند در روزهای بعد وارد مسیر صادرات شود.
اطلاعات کشتیرانی رویترز نیز از بازگشت تدریجی ناوگان بزرگ حکایت دارد. دست کم پنج ابرنفتکش که در مجموع ۱۰ میلیون بشکه نفت عربستان را از راس تنوره بارگیری کرده بودند، از تنگه هرمز عبور کردهاند. دو کشتی به مقصد ژاپن و دو کشتی دیگر به سوی چین حرکت کردهاند. چهار ابرنفتکش دیگر نیز در نزدیکی راس تنوره گزارش شدهاند که سه فروند در انتظار بارگیری و یک فروند دارای محموله کامل بوده است.
گزارش شرکت اطلاعات دریایی ویند وارد نشان میدهد حدود ۸.۵ میلیون بشکه نفت خام در روز چهارشنبه از تنگه هرمز عبور کرده است. برای مقایسه، آژانس بین المللی انرژی حجم عبور نفت خام و میعانات از این آبراه در سال ۲۰۲۵ را نزدیک به ۱۵ میلیون بشکه در روز اعلام کرده است. با احتساب فرآوردههای نفتی، کل جریان نفت عبوری از هرمز در همان سال به حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز میرسید.
فروش نقدی آرامکو و افزایش عرضه در بازار آسیا
افزایش صادرات با تغییر موقت در شیوه فروش آرامکو همراه شده است. منابع تجاری اعلام کردهاند این شرکت دست کم ۶ میلیون بشکه نفت خام برای بارگیری ژوئیه را به صورت فروش نقدی به مشتریان آسیایی پیشنهاد کرده است. آرامکو معمولا محمولههای خود را در قالب قراردادهای بلندمدت و بر پایه قیمت رسمی ماهانه عرضه میکند، اما افزایش نفت آماده تحویل و رقابت میان فروشندگان منطقه، استفاده بیشتر از معاملات نقدی را تقویت کرده است.
قیمت رسمی برخی گریدهای عربستان برای مشتریان آسیایی در محمولههای ژوئیه، بین ۶ تا ۱۰ دلار در هر بشکه بالاتر از شاخص مرجع تعیین شده بود. در مقابل، شماری از محمولههای خاورمیانه برای تحویل در ژوئیه و اوت با تخفیف معامله شدند. این فاصله قیمتی باعث شده فعالان بازار انتظار داشته باشند آرامکو قیمت رسمی فروش ماه اوت را کاهش دهد تا نفت عربستان برای پالایشگاههای آسیایی رقابتی بماند.
بازگشت محمولههای عربستان بخشی از رشد گستردهتر صادرات منطقه است. بر اساس دادههای کپلر، مجموع صادرات نفت خام و میعانات عربستان، امارات، کویت، عراق و ایران در ژوئن به روزانه ۱۰.۰۷ میلیون بشکه رسید که بیش از ۳.۵ میلیون بشکه در روز بالاتر از ماه مه بود. این رقم هنوز از سطح ۱۶.۵ میلیون بشکه در روز مدت مشابه سال قبل پایینتر است. ورتکسا نیز جریان ژوئن را نزدیک به ۱۰.۲ میلیون بشکه در روز برآورد کرده است.
افزایش تردد نفتکشها به کاهش نفت انباشته شده روی آب کمک کرده است. ذخیره شناور منطقه در اواخر آوریل تا ۹۶ میلیون بشکه افزایش یافته بود، اما پس از بهبود عبور کشتیها بخش زیادی از این حجم تخلیه شد و طبق برآورد کپلر، حدود ۲۳ میلیون بشکه هنوز در انتظار عبور باقی مانده است. در فاصله ۲۲ تا ۲۸ ژوئن نیز ۹۸ نفتکش از تنگه عبور کردند که شامل ۴۷ کشتی بارگیری شده و ۴۱ کشتی بدون بار بود.
مسیر ینبع همچنان برای حفظ انعطاف صادراتی عربستان اهمیت دارد. آژانس بین المللی انرژی ظرفیت قابل استفاده مسیرهای جایگزین هرمز در عربستان و امارات را در مجموع بین ۳.۵ تا ۵.۵ میلیون بشکه در روز برآورد میکند. خط لوله شرق به غرب عربستان، تاسیسات تولیدی شرق این کشور را به ینبع متصل میکند و آرامکو در سال ۲۰۲۵ اعلام کرده بود ظرفیت آن را به ۷ میلیون بشکه در روز رسانده است، هرچند جریان پایدار در این سطح هنوز به طور کامل آزموده نشده است.
افزایش عرضه فوری از عربستان و دیگر تولیدکنندگان منطقه، حجم نفت در دسترس پالایشگاهها را بالا برده و بر قیمتهای نقدی فشار وارد کرده است. رویترز گزارش داده است قیمت نفت برنت پس از افزایش شدید در ماههای اختلال عرضه، به محدوده ۷۰ دلار در هر بشکه بازگشته است. فعالان بازار سرعت خروج محمولههای باقی مانده، برنامه بارگیری راس تنوره، فروش نقدی آرامکو و مقصد نفتکشهای تازه وارد را برای سنجش عرضه کوتاه مدت دنبال میکنند.
