بدهی جهانی به رکورد تاریخی ۳۳۸ تریلیون دلار رسید
موسسه مالی بینالمللی (IIF) در تازهترین گزارش خود اعلام کرد که حجم بدهی جهانی در پایان سه ماهه دوم سال جاری میلادی به سطح بیسابقهای نزدیک به ۳۳۸ تریلیون دلار رسیده است. این گزارش نشان میدهد که شرایط مالی جهانی، کاهش ارزش دلار آمریکا و سیاستهای تسهیلکننده بانکهای مرکزی بزرگ نقش مهمی در این افزایش داشتهاند.
بر اساس گزارش فصلی «نظارت بر بدهی جهانی»، کل بدهی جهان در پایان سه ماهه دوم سال ۲۰۲۵ به ۳۳۷.۷ تریلیون دلار رسیده است. این میزان، بالاترین سطح ثبتشده تاکنون به شمار میرود و در مقایسه با دورههای پیشین نشاندهنده رشد چشمگیر بدهی در سطح جهانی است.
افزایش بدهی در قدرتهای اقتصادی بزرگ
مؤسسه مالی بینالمللی اعلام کرد که شش کشور چین، فرانسه، ایالات متحده، آلمان، بریتانیا و ژاپن بیشترین افزایش بدهی بر اساس دلار آمریکا را به ثبت رساندهاند. با این حال بخشی از این رشد ناشی از کاهش ارزش دلار در برابر ارزهای عمده جهانی بوده است. دلار آمریکا از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون در برابر سبدی از ارزهای شرکای تجاری اصلی خود حدود ۹.۷۵ درصد تضعیف شده است.
مقایسه با دوران همهگیری کرونا
IIF در گزارش خود تاکید کرده است که مقیاس افزایش بدهی جهانی در سال جاری قابل مقایسه با نیمه دوم سال ۲۰۲۰ است؛ دورهای که سیاستهای مقابله با همهگیری کرونا منجر به جهش تاریخی بدهیها در سراسر جهان شد. این تشابه نگرانیهایی درباره پایداری روند فعلی ایجاد کرده است، هرچند در گزارش اخیر صرفاً به بیان آمارها و روندهای موجود پرداخته شده است.
تغییر نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی
یکی از شاخصهای مهم در بررسی توان بازپرداخت کشورها، نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی است. بر اساس گزارش موسسه مالی بینالمللی، این نسبت در برخی کشورها افزایش چشمگیری داشته است. کانادا، چین، عربستان سعودی و لهستان بیشترین افزایش را تجربه کردهاند. در مقابل، نسبت بدهی به تولید در کشورهایی مانند ایرلند، ژاپن و نروژ کاهش یافته است.
در سطح جهانی، نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی هماکنون کمی بالاتر از ۳۲۴ درصد گزارش شده است. این رقم نشاندهنده روندی کاهشی اما بسیار آهسته در مقایسه با گزارشهای پیشین است. در بازارهای نوظهور، این نسبت به ۲۴۲.۴ درصد رسیده که یک رکورد جدید محسوب میشود.
بدهی در بازارهای نوظهور
بر اساس دادههای IIF، کل بدهی در بازارهای نوظهور طی سه ماهه دوم سال جاری به میزان ۳.۴ تریلیون دلار افزایش یافته و به بیش از ۱۰۹ تریلیون دلار رسیده است. این افزایش فشارهای مضاعفی بر اقتصادهای نوظهور وارد کرده است، چرا که این کشورها معمولاً با محدودیتهای مالی بیشتری در مقایسه با اقتصادهای پیشرفته روبهرو هستند.
موسسه مالی بینالمللی همچنین اعلام کرد که بازارهای نوظهور تا پایان سال جاری میلادی با بازپرداخت اوراق قرضه و وام به ارزش تقریبی ۳.۲ تریلیون دلار مواجه خواهند شد. این رقم یک رکورد تازه در سطح بدهیهای قابل بازخرید محسوب میشود و نگرانیهایی را درباره توان مالی این کشورها ایجاد کرده است.
فشارهای بازار اوراق قرضه
IIF هشدار داده است که فشارهای مالی میتواند در کشورهایی همچون ژاپن، آلمان و فرانسه تشدید شود. در گزارش این موسسه به پدیده موسوم به «مهاجمهای اوراق قرضه» اشاره شده است. این اصطلاح به سرمایهگذارانی اطلاق میشود که اوراق بدهی کشورهایی را که وضعیت مالی آنها ناپایدار ارزیابی میشود، به فروش میرسانند و در نتیجه بازار بدهی آن کشورها را تحت فشار قرار میدهند.
تغییرات بدهی دولتها
گزارش نشان میدهد که نسبت بدهی دولتها در نیمه نخست سال جاری میلادی به ویژه در کشورهای نوظهور مانند چین و شیلی به شدت افزایش یافته است. این در حالی است که واکنش بازار در اقتصادهای پیشرفته در طول همین دوره قویتر بوده و توجه سرمایهگذاران به این بازارها بیش از پیش جلب شده است.
نگرانی درباره بدهی آمریکا
یکی دیگر از بخشهای گزارش موسسه مالی بینالمللی به ساختار بدهی ایالات متحده اختصاص دارد. بر اساس این گزارش، استقراض کوتاهمدت اکنون حدود ۲۰ درصد از کل بدهی دولت آمریکا را تشکیل میدهد. همچنین تقریباً ۸۰ درصد از انتشار اوراق خزانه این کشور از نوع کوتاهمدت است. این موضوع نگرانیهایی درباره پایداری بدهی ایالات متحده ایجاد کرده و میتواند فشارهای سیاسی بر بانک مرکزی این کشور را برای پایین نگه داشتن نرخ بهره افزایش دهد.
خبرگزاری رویترز در گزارشی جداگانه یادآور شد که افزایش اتکا به بدهیهای کوتاهمدت ممکن است استقلال سیاست پولی را با تهدید مواجه کند. این موضوع به ویژه زمانی اهمیت مییابد که دولتها برای تامین مالی سریعتر نیازمند اوراق کوتاهمدت باشند و در نتیجه تحت فشار بازارها قرار گیرند.
جمعبندی آماری
- کل بدهی جهانی در پایان سه ماهه دوم ۲۰۲۵: ۳۳۷.۷ تریلیون دلار
- بیشترین افزایش بدهی: چین، فرانسه، آمریکا، آلمان، بریتانیا و ژاپن
- تضعیف ارزش دلار آمریکا در برابر سبد شرکای تجاری: ۹.۷۵ درصد
- نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی جهانی: کمی بالاتر از ۳۲۴ درصد
- بدهی در بازارهای نوظهور: بیش از ۱۰۹ تریلیون دلار
- بازپرداخت بدهیهای بازارهای نوظهور تا پایان سال: حدود ۳.۲ تریلیون دلار
- سهم بدهی کوتاهمدت از کل بدهی دولت آمریکا: ۲۰ درصد
گزارش موسسه مالی بینالمللی بار دیگر توجه ناظران اقتصادی جهان را به روند رو به رشد بدهیها جلب کرده است. هرچند این گزارش ماهیت توصیفی دارد، اما آمار و ارقام ارائهشده نشان میدهد که بدهی جهانی در مسیر صعودی خود همچنان ادامه دارد و سطحی بیسابقه را تجربه میکند.
