ترامپ، روسیه و هند را به سمت ایران فرستاد / اهمیت کریدور شمال–جنوب پررنگتر شد
به گزارش خبرنگار اقتصادی، در روزهای اخیر تحولات مهمی در عرصه روابط اقتصادی بینالملل رخ داده است که ایران را بهعنوان یکی از بازیگران کلیدی تجارت منطقهای در مرکز توجه قرار داده است. افزایش فشارهای ایالات متحده به رهبری دونالد ترامپ علیه هند در زمینه روابط تجاری با روسیه، موجب شد وزیر امور خارجه هند به مسکو سفر کند و با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه دیدار داشته باشد. این دیدار علاوه بر تقویت روابط دوجانبه، بهطور ویژه بر توسعه کریدور بینالمللی شمال–جنوب (INSTC) متمرکز بوده است؛ کریدوری که ایران قلب تپنده آن محسوب میشود.
سفر وزیر خارجه هند به مسکو
«سوبرامانیام جایشانکار» وزیر امور خارجه هند، در سفری رسمی به مسکو ضمن دیدار با ولادیمیر پوتین، درباره گسترش همکاریهای اقتصادی، تجاری و حملونقل گفتوگو کرد. در این دیدار، «دنیس مانتوروف» معاون اول نخستوزیر روسیه و رئیس طرف روسی کمیسیون همکاریهای تجاری و اقتصادی نیز حضور داشت. بر اساس اخبار منتشرشده، دو طرف بر اهمیت همکاریهای اقتصادی و کاهش وابستگی به دلار در مبادلات تأکید کردند.
فشارهای ترامپ علیه دهلی نو
در ماههای اخیر دولت ترامپ با افزایش تعرفهها و اعمال محدودیتهای تجاری، تلاش کرده است تا هند را از همکاری نزدیک با روسیه بازدارد. یکی از محورهای اصلی این فشارها، واردات انرژی از روسیه توسط هند بوده است. با وجود این، هند بارها اعلام کرده است که تصمیمات خود را در حوزه انرژی و تجارت بر اساس «استقلال استراتژیک» اتخاذ خواهد کرد. به همین دلیل، روابط اقتصادی دهلی نو و مسکو نهتنها کاهش نیافته بلکه در حال گسترش است.
جایگاه ایران در کریدور شمال–جنوب
کریدور شمال–جنوب که در سال ۲۰۰۰ میلادی میان چند کشور از جمله هند، ایران و روسیه امضا شد، با هدف کاهش زمان و هزینه حملونقل بین آسیا و اروپا طراحی شده است. ایران بهعنوان نقطه اتصال اصلی این مسیر، نقشی حیاتی در فعالسازی کامل آن دارد. بر اساس توافقات اخیر میان تهران و مسکو، پروژه راهآهن رشت–آستارا بهعنوان حلقه مفقوده این کریدور در حال پیگیری است و تکمیل آن میتواند جایگاه ایران را بهعنوان یک مرکز ترانزیتی منطقهای تثبیت کند.
افزایش مبادلات تجاری هند و روسیه
معاون نخستوزیر روسیه در جریان نشست اخیر اعلام کرد مبادلات تجاری هند و روسیه طی پنج سال گذشته حدود هفت برابر افزایش یافته است. همچنین بیش از ۹۰ درصد این مبادلات با ارزهای ملی طرفین انجام میشود. این روند نشاندهنده عزم دو کشور برای کاهش وابستگی به دلار و تقویت همکاریهای اقتصادی دوجانبه است.
فرصت پیشروی ایران
ایران بهعنوان یکی از اعضای اصلی INSTC، از این روند همکاریها بهرهمند خواهد شد. فعالسازی مسیرهای شرقی، میانی و غربی این کریدور میتواند ظرفیتهای تازهای را برای صادرات، ترانزیت کالا و ورود به بازارهای اوراسیا فراهم کند. با توجه به اینکه فشارهای تعرفهای آمریکا موجب تغییر مسیر تجارت جهانی شده، ایران فرصت دارد تا با استفاده از موقعیت ژئوپلیتیکی خود به یک هاب تجاری و ترانزیتی تبدیل شود.
تغییر آرایش تجاری در جهان
کارشناسان حوزه ترانزیت معتقدند که جنگ تعرفهای آمریکا باعث شکلگیری بلوکهای جدید اقتصادی در جهان شده است. در این میان، روسیه و کشورهای آسیای مرکزی بهعنوان تأمینکنندگان بزرگ مواد اولیه، به دنبال تقویت همکاری با هند و سایر اقتصادهای نوظهور هستند. ایران نیز با قرار گرفتن در مرکز این تحولات میتواند سهم خود را از تجارت جهانی افزایش دهد و نقش مهمی در امنیت اقتصادی منطقه ایفا کند.
کریدور شمال–جنوب؛ فراتر از یک مسیر حملونقل
این کریدور تنها یک راه حملونقل کالا نیست، بلکه بستری برای همکاریهای اقتصادی، مالی و حتی ژئوپلیتیکی به شمار میرود. افزایش تعاملات هند و روسیه و توجه ویژه به نقش ایران در این مسیر نشان میدهد که INSTC میتواند به یکی از مهمترین پروژههای اقتصادی بینالمللی تبدیل شود.
جمعبندی خبر
با توجه به سفر وزیر امور خارجه هند به مسکو و دیدار با رئیسجمهور روسیه، روند همکاریهای اقتصادی دو کشور سرعت گرفته است. فشارهای دولت ترامپ برای کاهش این روابط، نهتنها مانع نشده بلکه انگیزه دو طرف برای گسترش همکاریها را افزایش داده است. ایران بهعنوان قلب کریدور شمال–جنوب، در آستانه تبدیلشدن به یک بازیگر محوری در تجارت منطقهای و جهانی قرار گرفته است. تکمیل پروژههای زیرساختی و افزایش همکاری با شرکای اقتصادی میتواند جایگاه ایران را در نظم جدید تجارت بینالملل تقویت کند.
