تعرفه آمریکا بر کالاهای کانادایی پس از بی نتیجه ماندن مذاکرات اجرایی شد
مذاکرات فشرده تجاری میان آمریکا و کانادا بدون دستیابی به توافق پایان یافت و واشنگتن از نخستین دقایق روز شنبه تعرفه آمریکا بر کالاهای کانادایی را برای گروهی از محصولات با نرخ ۵۰ درصد به اجرا گذاشت. ارزش کالاهای مشمول این اقدام حدود ۲۰ میلیارد دلار برآورد شده است و طبق گزارشهای منتشرشده، این رقم کمی بیش از ۵ درصد صادرات سالانه کانادا به بازار آمریکا را در بر میگیرد. اجرای تعرفه پس از آن قطعی شد که مهلت سه روزه تعیینشده برای ادامه گفتوگوها نیز به توافق نهایی منجر نشد.
دولت آمریکا این تعرفه را بر پایه بخش ۳۳۸ قانون تعرفه سال ۱۹۳۰ اعمال کرده است. کاخ سفید هنگام اعلام اولیه این تصمیم گفته بود کالاهایی مانند برخی نوشیدنیها، تجهیزات ورزشی، سیمان، محصولات لبنی، پوشاک و شماری از کالاهای مصرفی در دامنه تعرفه قرار میگیرند. در مقابل، انرژی، پتاس، برخی محصولات معدنی و کالاهایی که پیش از این مشمول تعرفههای بخش ۲۳۲ بودهاند از این مرحله مستثنا شدهاند. نکته مهم برای صادرکنندگان کانادایی این است که تعرفه جدید حتی درباره کالاهایی که شرایط برخورداری از مزایای توافق تجاری آمریکا، مکزیک و کانادا را دارند نیز اعمال میشود.
تعلیق مذاکرات و آماده شدن کانادا برای تعرفه متقابل
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، پس از شکست گفتوگوها اعلام کرد مذاکرات تجاری با آمریکا را به حالت تعلیق درآورده و از تیم مذاکرهکننده خواسته است به اتاوا بازگردد. او همچنین گفت کانادا در برابر تعرفههای تازه، به شکل «دلار در برابر دلار» اقدام متقابل انجام خواهد داد تا فشار واردشده بر شرکتها و نیروی کار کانادایی جبران شود. کارنی درباره تغییرات پیشنهادی در ساعات پایانی مذاکرات گفت شرایط دقیقه آخر «ناعادلانه و از نظر اقتصادی ناموجه» بوده است.
در سوی دیگر، جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، اعلام کرد کانادا توافقی را که به گفته واشنگتن در روزهای قبل بر سر چارچوب آن پیشرفت حاصل شده بود نهایی نکرده است. مقامهای آمریکایی میگویند پیشنهاد ارائهشده میتوانست موقعیت تعرفهای کانادا را در مقایسه با بسیاری از صادرکنندگان بزرگ به بازار آمریکا بهبود دهد. کانادا در مذاکرات به دنبال کاهش فشار تعرفهای بر فولاد، آلومینیوم، خودرو و الوار نرم بود و گزارشها نشان میدهد بازگشت برخی کالاهای آمریکایی به بازار کانادا نیز در مجموعه موضوعات مورد مذاکره قرار داشت.
سه روز مذاکره در واشنگتن میان دومینیک لبلانک، وزیر مسئول تجارت کانادا با آمریکا، و جیمیسون گریر نتوانست اختلافها را برطرف کند. در حال حاضر دور تازهای از مذاکرات برنامهریزی نشده است. تعرفه ۵۰ درصدی جدید نیز به مجموعه محدودیتهایی اضافه میشود که پیش از این بخشهایی مانند فولاد، خودرو و محصولات جنگلی کانادا را درگیر کرده بود. به همین دلیل، هرچند دامنه مستقیم تعرفه تازه نسبت به کل تجارت دو کشور محدودتر است، برای بنگاههایی که فروش آنها به بازار آمریکا متمرکز است هزینه دسترسی به این بازار به شکل محسوسی افزایش مییابد.
اهمیت تجارت دو کشور برای اقتصاد کانادا
آمار رسمی دفتر نماینده تجاری آمریکا نشان میدهد ارزش تجارت کالایی آمریکا و کانادا در سال ۲۰۲۵ به حدود ۷۱۹٫۵ میلیارد دلار رسیده است. در همین سال آمریکا ۳۳۶٫۵ میلیارد دلار کالا به کانادا صادر کرد و ۳۸۳ میلیارد دلار کالا از این کشور خرید. کسری تجاری کالایی آمریکا با کانادا نیز ۴۶٫۴ میلیارد دلار بود. در بخش خدمات، ارزش تجارت دو طرف حدود ۱۵۰٫۲ میلیارد دلار ثبت شد و آمریکا در این بخش ۲۸٫۹ میلیارد دلار مازاد تجاری داشت. مجموع تجارت کالا و خدمات دو کشور بر پایه این ارقام به حدود ۸۷۰ میلیارد دلار میرسد.
اداره آمار کانادا اعلام کرده بود که در پایان سال ۲۰۲۵، ارزش اسمی صادرات کالا به آمریکا ۱۱٫۱ درصد پایینتر از سطح مارس همان سال و ۱۶٫۷ درصد کمتر از دسامبر ۲۰۲۴ قرار داشت. همزمان بخشی از صادرات کانادا به بازارهای خارج از آمریکا منتقل شد و صادرات به سایر کشورها در نیمه دوم ۲۰۲۵ نسبت به نیمه اول سال افزایش یافت.
بانک مرکزی کانادا نیز پیش از اعمال دور تازه تعرفهها، در گزارش ژوئیه ۲۰۲۶ متوسط نرخ تعرفه آمریکا بر واردات کانادایی را حدود ۵ درصد و متوسط نرخ تعرفه کانادا بر کالاهای آمریکایی را حدود ۱٫۵ درصد برآورد کرده بود. این برآورد بر پایه تعرفههای رسمی موجود تا ۱۰ ژوئیه انجام شده بود و تعرفه ۵۰ درصدی تازه را در بر نمیگرفت. بانک مرکزی در همان گزارش اعلام کرد اقتصاد کانادا پس از یک دوره ضعف نشانههایی از بهبود دارد، اما عدم قطعیت تجاری همچنان بالاست و رشد تولید ناخالص داخلی برای سال ۲۰۲۶ حدود ۰٫۷ درصد پیشبینی میشود.
بانک مرکزی کانادا در گزارش ژوئیه، سیاست تجاری آمریکا و کندی رشد جمعیت را از عوامل محدودکننده ظرفیت تولید دانسته و رشد بالقوه را برای سال ۲۰۲۶ حدود ۱٫۱ درصد برآورد کرده است. این نهاد توضیح داده است که تعرفهها میتوانند تقاضا برای صادرات کانادایی را کاهش دهند و از مسیر افت تولید صنایع درگیر و زنجیره تامین به بخشهای مرتبط منتقل شوند.
تعرفههای جدید بدون استفاده از معافیت ترجیحی توافق آمریکا، مکزیک و کانادا برای کالاهای مشمول اجرا میشوند. دولت کانادا نیز اعلام کرده است جزئیات اقدامات متقابل و حمایتهای تکمیلی از کارگران و شرکتهای متاثر را منتشر خواهد کرد.
پیش از شکست مذاکرات، دو طرف به کاهش بخشی از تعرفههای موجود بر فولاد، آلومینیوم و خودرو نزدیک شده بودند و احتمال تعدیل محدودیتهای تجاری در چند حوزه دیگر نیز مطرح بود. با توقف گفتوگوها، تعرفه ۵۰ درصدی اکنون بر حدود ۲۰ میلیارد دلار کالای کانادایی اعمال شده و کانادا نیز آماده اجرای تعرفههای همارزش بر کالاهای آمریکایی است. زمان، فهرست نهایی کالاهای هدف در اقدام متقابل کانادا و سازوکار حمایت از شرکتهای درگیر، از جمله جزئیاتی است که قرار است از سوی دولت کانادا اعلام شود.
