بیتفاوتی بازار مسکن به جهش طلا و دلار؛ معاملات ملکی در پایینترین سطح
در حالی که بازارهای ارز و طلا طی روزهای اخیر با نوسانات شدید قیمتی مواجه شدهاند، بازار مسکن همچنان در وضعیت رکود به سر میبرد و فعالان این بخش از کاهش محسوس حجم معاملات و ثبات نسبی قیمتها خبر میدهند. بررسیها نشان میدهد برخلاف رشد قابل توجه قیمتها در بازارهای موازی، بازار ملک تاکنون واکنش محسوسی به تحولات اخیر نشان نداده است.
بر اساس گزارشهای میدانی از بازار مسکن، افزایش تنشهای سیاسی و منطقهای طی هفتههای گذشته باعث شده است خرید و فروش ملک با افت بیشتری مواجه شود. واسطههای ملکی میگویند فضای نااطمینانی حاکم بر اقتصاد کشور موجب شده بسیاری از خریداران و فروشندگان دست به عصا حرکت کنند و تصمیمگیری در خصوص انجام معاملات را به تعویق بیندازند.
در همین حال، بازارهای ارز و طلا طی مدت کوتاهی رشد قابل توجهی را تجربه کردهاند. قیمت هر گرم طلا در مدت کمتر از یک هفته از محدوده ۱۶ میلیون تومان به نزدیکی ۲۰ میلیون تومان رسیده و نرخ دلار نیز از حدود ۱۴۵ هزار تومان به بیش از ۱۵۸ هزار تومان افزایش یافته است. این تحولات باعث شده توجه بخش قابل توجهی از سرمایههای خرد به سمت داراییهای نقدشونده سوق پیدا کند.
آمارهای غیررسمی حاکی از آن است که قیمت طلا در بازه یکساله بیش از ۲۶۰ درصد افزایش یافته و نرخ ارز نیز رشد حدود ۹۰ درصدی را ثبت کرده است. در مقابل، بازار مسکن با وجود افزایش اسمی قیمتها نسبت به سال گذشته، همچنان با رکود معاملاتی مواجه است. برآوردها نشان میدهد متوسط قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در تهران در حال حاضر در محدوده ۱۳۰ میلیون تومان قرار دارد که نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۳۰ درصد افزایش را نشان میدهد.
فعالان بازار ملک معتقدند افزایش هزینههای ساختوساز، رشد قیمت مصالح ساختمانی و بالا رفتن دستمزدها، بیشترین اثر را بر قیمت واحدهای نوساز گذاشته است. در مقابل، واحدهای مسکونی میانسال و قدیمی با رشد قیمت محدودتری مواجه بودهاند. با این حال، کاهش قدرت خرید متقاضیان مصرفی موجب شده تقاضای موثر در بازار شکل نگیرد.
در بخش اجاره نیز گزارشها از کاهش سرعت رشد اجارهبها حکایت دارد. طبق آخرین آمار منتشرشده، تورم نقطهبهنقطه شاخص اجارهبهای مسکن در کشور به حدود ۳۲.۷ درصد رسیده که در مقایسه با ماههای گذشته کاهش محسوسی را نشان میدهد. این روند از نیمه دوم سال گذشته آغاز شده و در ماههای اخیر نیز ادامه داشته است.
برخی فعالان بازار معتقدند شرایط سیاسی و بینالمللی نقش پررنگی در تشدید رکود بازار مسکن داشته است. آنها میگویند افزایش اخبار مرتبط با تنشهای منطقهای و تهدیدات خارجی باعث شده سرمایهگذاران از ورود به بازار ملک خودداری کنند و ترجیح دهند داراییهای خود را به شکل نقد یا شبهنقد نگهداری کنند.
در همین رابطه، اعضای هیات مدیره اتحادیه مشاوران املاک تهران نیز از قفلشدگی معاملات مسکن در روزهای اخیر خبر دادهاند. به گفته آنها، حتی افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمتهای پیشنهادی که پیش از تشدید تنشها در بازار مشاهده میشد، متوقف شده و بازار وارد فاز سکون شده است. بهطوریکه حجم معاملات خرید و فروش به پایینترین سطوح خود در ماههای اخیر رسیده است.
فعالان صنفی همچنین به نبود شفافیت آماری در بازار مسکن اشاره میکنند. به گفته آنها، دسترسی محدود به آمار رسمی معاملات باعث شده ارزیابی دقیق وضعیت بازار دشوار شود و اطلاعات موجود عمدتاً بر اساس فایلهای عرضهشده در پلتفرمهای اینترنتی یا مشاهدات میدانی صورت گیرد.
در این میان، برخی واسطههای ملکی تاکید دارند که بازار مسکن به دلیل ماهیت خاص خود، واکنش کندتری نسبت به سایر بازارها دارد. آنها معتقدند افزایش ناگهانی قیمتها در بازارهای طلا و ارز الزاماً به معنای جهش فوری قیمت مسکن نیست و این بازار معمولاً با فاصله زمانی به تحولات اقتصادی واکنش نشان میدهد.
با این حال، رکود معاملات نگرانیهایی را در خصوص آینده بازار مسکن ایجاد کرده است. فعالان این حوزه میگویند ادامه وضعیت فعلی میتواند بر بخشهای وابسته به مسکن از جمله ساختوساز، اشتغال و صنایع مرتبط تاثیرگذار باشد. از سوی دیگر، نبود تقاضای موثر باعث شده فروشندگان نیز تمایل چندانی به عرضه واحدهای خود نداشته باشند.
برخی گزارشها حاکی از آن است که در شرایط فعلی، بازار مسکن بیش از آنکه تحت تاثیر متغیرهای اقتصادی قرار گیرد، از فضای روانی و انتظارات متاثر شده است. همین موضوع باعث شده تصمیمگیری خریداران و فروشندگان با احتیاط بیشتری همراه باشد.
در مجموع، بازار مسکن در حالی روزهای کمرمق خود را سپری میکند که بازارهای موازی با نوسانات شدید قیمتی روبهرو هستند. باید دید در ماههای آینده و با مشخص شدن شرایط سیاسی و اقتصادی، آیا این بازار از رکود فعلی خارج خواهد شد یا روند کنونی ادامه پیدا میکند.
