افت شدید قراردادهای ساختوساز در خلیج فارس در سهماهه دوم ۲۰۲۵
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی شرکت سرمایهگذاری KAMCO و به نقل از پایگاه خبری Semafor، مجموع ارزش قراردادهای ساختوساز در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در سهماهه دوم سال ۲۰۲۵ به ۲۸ میلیارد دلار کاهش یافته است. این رقم کمترین میزان ثبتشده در سه سال گذشته محسوب میشود.
آمارهای منتشرشده نشان میدهد که ارزش قراردادهای ساختوساز در منطقه خلیج فارس طی دورههای متوالی پیش از این کاهش، در سطح بالاتری قرار داشته است. در سهماهه سوم سال ۲۰۲۳، مجموع قراردادهای ثبتشده در حوزه ساختوساز برابر با ۶۹ میلیارد دلار گزارش شده بود. این رقم در سهماهه چهارم سال ۲۰۲۳ به ۷۵ میلیارد دلار افزایش یافت.
در سهماهه نخست سال ۲۰۲۴، ارزش قراردادهای ساختوساز به ۷۳ میلیارد دلار رسید. این روند در سهماهه دوم همان سال با اندکی کاهش، به ۶۸ میلیارد دلار رسید. سپس در سهماهه سوم ۲۰۲۴ مجدداً به سطح ۷۳ میلیارد دلار بازگشت. بیشترین رقم ثبتشده مربوط به سهماهه چهارم سال ۲۰۲۴ است که با ۸۸ میلیارد دلار در صدر آمار دورههای اخیر قرار دارد.
با ورود به سال ۲۰۲۵، در سهماهه نخست این سال، ارزش قراردادهای ساختوساز در منطقه به ۵۸ میلیارد دلار کاهش پیدا کرده است. اما افت شدید در سهماهه دوم سال ۲۰۲۵ رخ داده که طی آن، مجموع قراردادهای جدید به ۲۸ میلیارد دلار رسیده است. این رقم نسبت به فصل قبل از خود حدود ۵۲ درصد کاهش را نشان میدهد.
گزارشهای منتشرشده حاکی از آن است که کاهش قیمت جهانی نفت و همچنین بازنگری دولت عربستان سعودی در نحوه تخصیص منابع مالی و هزینهکرد پروژههای عمرانی از جمله عوامل مؤثر بر کاهش شدید قراردادهای ساختوساز در منطقه عنوان شده است.
در این گزارش آمده است که عربستان سعودی به عنوان بزرگترین اقتصاد منطقه، بیشترین تأثیر را بر مجموع آمار قراردادهای ساختوساز دارد. بر اساس اعلام منابع رسمی، در سهماهه دوم سال ۲۰۲۵، ارزش قراردادهای جدید عمرانی در عربستان حدود ۷۰ درصد کاهش یافته است.
طبق گزارش Semafor، بازنگری در اولویتبندی پروژهها از سوی نهادهای مسئول در عربستان، موجب تعویق یا توقف برخی پروژههای عمرانی شده است. این امر در آمار کلی منطقه خلیج فارس نیز انعکاس یافته و منجر به کاهش قابلتوجه کل قراردادهای ثبتشده در سطح منطقه شده است.
شرکت سرمایهگذاری KAMCO در گزارش خود اعلام کرده است که دادههای منتشرشده شامل قراردادهای بزرگ زیرساختی، پروژههای ساختوساز شهری، مسکونی، تجاری، و صنعتی در کلیه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت، عمان و بحرین بوده است.
در نمودار منتشرشده توسط این موسسه، بهصورت فصلی روند ارزش قراردادهای ساختوساز از سهماهه سوم سال ۲۰۲۳ تا سهماهه دوم سال ۲۰۲۵ نمایش داده شده است. این نمودار روند نسبی ثبات و سپس افت شدید در نیمه اول سال ۲۰۲۵ را به تصویر کشیده است.
کاهش ثبتشده در سهماهه دوم ۲۰۲۵ در مقایسه با اوج فعالیتهای عمرانی در سهماهه چهارم سال ۲۰۲۴، به معنای افتی بالغ بر ۶۸ درصد در ارزش قراردادهای جدید است. این میزان افت در مدت زمانی کوتاه، کمسابقه تلقی میشود.
در بخش دیگری از گزارش، تأکید شده است که روند نزولی در ثبت قراردادهای ساختوساز در منطقه خلیج، میتواند ناشی از تعدیل سیاستهای اقتصادی دولتهای منطقه و مدیریت محتاطانهتر در تخصیص منابع عمرانی باشد. این گزارش همچنین به احتمال ادامه این روند در فصلهای آینده اشاره کرده است.
در این گزارش هیچ اشارهای به جزئیات پروژههای تعلیقشده یا متوقفشده نشده است، اما منابع آگاه اعلام کردهاند که پروژههای مرتبط با برنامه چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان از جمله حوزههای تحت بازنگری در هزینهکرد بودهاند.
در مجموع، اطلاعات ارائهشده توسط KAMCO Investment Co. و Semafor نشان میدهد که وضعیت قراردادهای ساختوساز در منطقه خلیج فارس در فصل دوم ۲۰۲۵ با کاهش قابل توجهی همراه بوده و این کاهش عمدتاً تحت تأثیر سیاستهای مالی جدید و تعدیل برنامههای عمرانی در عربستان سعودی رخ داده است.
نکته قابل توجه این است که کاهش ارزش قراردادهای عمرانی در شرایطی اتفاق افتاده است که منطقه خلیج در سالهای گذشته یکی از فعالترین بازارهای ساختوساز در جهان بوده است. این منطقه بهویژه در پروژههای بزرگ زیرساختی و شهری سرمایهگذاریهای کلانی را تجربه کرده بود.
در حال حاضر هیچ اطلاعاتی درباره تغییرات احتمالی در سیاستگذاری پروژههای عمرانی سایر کشورهای منطقه منتشر نشده است و گزارشهای رسمی بیشتر متمرکز بر وضعیت اقتصادی و تصمیمات عربستان سعودی هستند.
