جزئیات نهایی تشکیل بورس بینالملل در کیش اعلام شد
جزئیات جدیدی از روند تشکیل «بورس بینالملل» در ایران منتشر شده است؛ طرحی که بر اساس مصوبه هیئت وزیران در سال ۱۳۹۷ آغاز شد و قرار است در یکی از مناطق آزاد کشور، ترجیحاً جزیره کیش، مستقر شود. این پروژه که طی سالهای گذشته با وقفههایی روبهرو بود، اکنون وارد مرحله نهایی شده و بنا بر اعلام مسئولان، زمانبندی اجرای آن در ماههای آینده تکمیل خواهد شد. بر اساس اعلام رسمی، مراحل فنی، فناوری اطلاعات و تعیین ساختار سهامداری بورس بینالملل در حال جمعبندی است و پیشبینی میشود این بازار جدید مالی در سال آینده فعالیت رسمی خود را آغاز کند.
به گفته رضا مسرور، دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، هدف از راهاندازی بورس بینالملل ایجاد پیوندی پایدار میان اقتصاد ایران و اقتصاد جهانی است. او اعلام کرده است که با توجه به ظرفیتهای قانونی مناطق آزاد، این بورس میتواند زمینهای برای توسعه ابزارهای مالی نوین، انتشار اوراق ارزی و تسهیل سرمایهگذاری بینالمللی فراهم کند. مسرور توضیح داده است که در سالهای اخیر جلسات متعددی با نهادهای مالی داخلی و شرکتهای تأمین سرمایه برگزار شده و بخش عمدهای از شرکتهای بزرگ بازار سرمایه آمادگی خود را برای سهامداری اعلام کردهاند. همچنین لیستی از سرمایهگذاران خارجی نهایی و به سازمان بورس ارائه شده است.
طبق مدل سهامداری پیشنهادی، ۴۰ درصد سهام بورس بینالملل به سرمایهگذاران داخلی، ۴۰ درصد به سرمایهگذاران خارجی و ۲۰ درصد از طریق پذیرهنویسی عمومی عرضه خواهد شد. بر اساس مقررات تدوینشده، هیچ سهامداری امکان مالکیت بیش از ۲.۵ درصد از سهام را نخواهد داشت. این محدودیت با هدف ایجاد ساختار سهامداری متنوع و جلوگیری از تمرکز مالکیت طراحی شده است. به گفته مسرور، مراحل مربوط به صدور مجوزهای جدید و آغاز پذیرهنویسی در یکی دو ماه آینده انجام میشود.
رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار نیز در توضیح آخرین وضعیت این پروژه اعلام کرده است که «تحریمها» دیگر مانع جدی برای اجرای طرح محسوب نمیشوند. حجتالله صیدی اظهار کرده که با وجود فشارهای بینالمللی، اقتصاد جهانی در سالهای اخیر راهکارهایی برای تعامل با ایران پیدا کرده و تصمیمگیریهای کلان اقتصادی کشور نیز بر اساس تداوم همین شرایط صورت میگیرد. او تأکید کرده که شورایعالی مناطق آزاد و سازمان بورس طی جلسات مشترک، موانع ذهنی مرتبط با تحریمها را کنار گذاشته و اجرای پروژه را در دستور کار نهایی قرار دادهاند.
صیدی در ادامه گفته است که مجوز اولیه این پروژه بر مبنای اکثریت سهامداران خارجی صادر شده بود اما اکنون ترکیب سهامداری در حال بازنگری است تا مدل اجرایی متعادلتری ایجاد شود. به گفته او، تصمیمات نهایی درباره ساختار سهامداری در جلسات آتی شورایعالی بورس بررسی و تصویب خواهد شد. رئیس سازمان بورس همچنین توضیح داده که با احیای دوباره این پروژه، جلسات فنی متعددی برگزار شده و هماهنگی لازم میان دولت، سازمان بورس و مناطق آزاد ایجاد شده است.
بر اساس اطلاعات ارائهشده، زیرساختهای فنی و محلی برای استقرار بورس بینالملل در جزیره کیش تعیین شده و آماده بهرهبرداری است. این زیرساختها شامل تجهیزات فناوری اطلاعات، ارتباطات بینالمللی، امکانات معاملاتی و ظرفیتهای ارزی لازم برای فعالیت یک بورس خارجیمحور است. همچنین اعلام شده که این بورس به امکان معامله ابزارهای مالی ارزی، اوراق کالایی و قراردادهای مرتبط با انرژی نیز مجهز خواهد بود. جزیره کیش به دلیل موقعیت جغرافیایی و زیرساختهای اقتصادی موجود، بهعنوان مرکز اصلی اجرای این پروژه انتخاب شده است.
در بخش سرمایهگذاران خارجی، اعلام شده که تقریباً نیمی از سهام این بورس برای مشارکتکنندگان خارجی در نظر گرفته شده و فهرست نهایی متقاضیان خارجی آماده و به سازمان بورس تحویل شده است. شرکتها و بانکهایی که در خارج از کشور ثبت شدهاند، در جلسات اخیر اعلام آمادگی کردهاند تا در این پروژه مشارکت کنند. به گفته مسئولان، تأیید نهایی فهرست سرمایهگذاران خارجی در جلسات آینده شورایعالی بورس انجام خواهد شد.
رضا مسرور همچنین از شرکتهای تأمین سرمایه و نهادهای مالی دعوت کرده تا در پذیرهنویسی عمومی پروژه مشارکت کنند. او تأکید کرده است که بازده دلاری این سهام برای سرمایهگذاران جذاب خواهد بود و همچنان فرصت برای ورود سرمایهگذاران جدید وجود دارد. وی گفته است که دولت قصد دارد نقش مناطق آزاد را از فعالیتهای تجاری سنتی و ساخت مراکز خرید به سمت تبدیل شدن به هابهای مالی، فناوری و اقتصاد دیجیتال تغییر دهد و راهاندازی بورس بینالملل بخشی از این راهبرد است.
حجتالله صیدی نیز در ادامه اظهارات خود اعلام کرده که ظرفیتهای بازار سرمایه در مناطق آزاد میتواند در سطح بینالمللی توسعه یابد و بورس بینالملل امکان معاملات گستردهتری در حوزه انرژی و کالا فراهم خواهد کرد. او اضافه کرده است که مراحل قانونی این طرح رو به اتمام است و پس از تصویب نهایی، فعالیت رسمی آن در سال آینده آغاز خواهد شد.
مسئولان مناطق آزاد نیز با اشاره به چشمانداز اقتصادی کیش گفتهاند که این جزیره بهعنوان «صدف اقتصادی» ایران طراحی شده و بر اساس افق ۱۴۱۴، قرار است به یکی از مدلهای نوین مناطق آزاد مالی در منطقه تبدیل شود. آنها از سرمایهگذاران داخلی و خارجی دعوت کردهاند تا از ظرفیتهای جزیره بازدید و در پروژههای اقتصادی آن مشارکت کنند.
