موج تازه فروش سهام شرکتهای بزرگ فناوری، در ماه ژوئن حدود ۲.۳ تریلیون دلار از ارزش بازار هفت شگفت انگیز را کاهش داد. این گروه شامل مایکروسافت، انویدیا، آلفابت، اپل، متا، تسلا و آمازون است و تغییرات قیمت سهام آنها اثر قابل توجهی بر شاخصهای اصلی بورس آمریکا دارد. بر پایه دادههای منتشرشده از بازار، شاخص سی ان بی سی که عملکرد این هفت شرکت را دنبال میکند، از ابتدای ژوئن نزدیک به ۱۰ درصد افت کرده است؛ کاهشی که توجه سرمایه گذاران را از رشد سریع درآمدهای مرتبط با هوش مصنوعی، به هزینه سنگین ایجاد زیرساخت و زمان بازگشت سرمایه معطوف کرده است.
شدت افت در میان اعضای این گروه یکسان نبوده است. سهام مایکروسافت در ژوئن حدود ۲۰ درصد پایین آمده و انویدیا نیز نزدیک به ۱۳ درصد از ارزش خود را از دست داده است. قیمت سهام اپل و آمازون هر کدام حدود ۸ درصد کاهش یافته و سایر اعضای گروه نیز با فشار فروش روبه رو شدهاند. این جابه جایی نشان میدهد بازار دیگر صرف اعلام برنامههای گسترده هوش مصنوعی را برای حفظ ارزش گذاریهای بالا کافی نمیداند و انتظار دارد رشد درآمد، حاشیه سود و جریان نقدی حاصل از این سرمایه گذاریها در گزارشهای مالی قابل مشاهده باشد.
هزینه زیرساخت هوش مصنوعی در مرکز توجه بازار
آمازون، مایکروسافت، آلفابت و متا در حال خرید پردازندههای پیشرفته، توسعه شبکه، ساخت مراکز داده و افزایش ظرفیت برق و ذخیره سازی هستند. برآوردهای بازار نشان میدهد مجموع مخارج سرمایهای بزرگترین شرکتهای رایانش ابری در سال ۲۰۲۶ میتواند به حدود ۷۲۵ میلیارد دلار برسد. آمازون برای این سال برنامه سرمایه گذاری نزدیک به ۲۰۰ میلیارد دلار را مطرح کرده و بخش عمده آن به زیرساخت هوش مصنوعی و خدمات ابری اختصاص دارد. آلفابت نیز دامنه مخارج سرمایهای خود را تا حدود ۱۸۰ تا ۱۹۰ میلیارد دلار بالا برده است.
متا در گزارش سه ماهه نخست، پیش بینی هزینه سرمایهای سال ۲۰۲۶ را به محدوده ۱۲۵ تا ۱۴۵ میلیارد دلار افزایش داد. این شرکت در همان فصل ۱۹.۸۴ میلیارد دلار هزینه سرمایهای ثبت کرد و اعلام کرد افزایش قیمت قطعات و نیاز به ظرفیت بیشتر مراکز داده از عوامل اصلی رشد هزینهها بوده است. مایکروسافت نیز در فصل نخست سال مالی ۲۰۲۶ نزدیک به ۳۴.۹ میلیارد دلار مخارج سرمایهای داشت که حدود نیمی از آن برای داراییهای کوتاه عمر، از جمله پردازندههای گرافیکی و مرکزی، صرف شد.
افزایش مخارج تنها از محل جریان نقدی شرکتها تامین نمیشود. دادههای بازار بدهی نشان میدهد شرکتهای بزرگ فناوری برای تامین مالی مراکز داده و خرید تجهیزات، استفاده از اوراق و ساختارهای اعتباری را گسترش دادهاند. شرکتهای بزرگ ابری از جمله آمازون و آلفابت، در یک سال گذشته نزدیک به ۶۰ میلیارد دلار اوراق در ارزهای مختلف منتشر کردهاند و بدهی مرتبط با هوش مصنوعی به حدود ۱۵ درصد از انتشار اوراق شرکتی با درجه سرمایه گذاری رسیده است. این روند باعث شده حساسیت سرمایه گذاران نسبت به هزینه تامین مالی، استهلاک تجهیزات و اثر مخارج سرمایهای بر جریان نقدی آزاد افزایش یابد.
دن ایوز، مدیر ارشد و تحلیلگر فناوری در ودبوش سکیوریتیز، ارزیابی کرده است که بازار در آستانه دورهای حساس پیش از انتشار گزارشهای سه ماهه دوم قرار دارد. به گفته او، سرمایه گذاران در گزارشهای ماه ژوئیه به دنبال نشانههایی خواهند بود که رشد درآمد و تجاری سازی خدمات هوش مصنوعی را تایید کند. ایوز همچنین حجم مخارج سرمایهای مرتبط با این موج را نزدیک به ۷۰۰ میلیارد دلار برآورد کرده و فاصله زمانی میان ساخت زیرساخت و کسب درآمد گسترده از نرم افزارها و خدمات مصرفی را یکی از دلایل تردید کوتاه مدت بازار دانسته است.
تام لی، مدیر تحقیقات فاندسترت، نیز تغییر ماهیت مالی شرکتهای بزرگ فناوری را عامل مهم در بازنگری ارزش گذاریها توصیف کرده است. این شرکتها در سالهای گذشته به دلیل نیاز محدودتر به دارایی فیزیکی، جریان نقدی بالا و مدل کسب و کار سبکتر مورد توجه بودند؛ اما توسعه هوش مصنوعی آنها را به خریداران بزرگ تراشه، برق، زمین، تجهیزات شبکه و ظرفیت مرکز داده تبدیل کرده است. از نگاه بازار، مزیت رقابتی این سرمایه گذاریها زمانی تقویت میشود که درآمد ابری، فروش خدمات هوش مصنوعی و بهره وری عملیاتی بتواند فشار استهلاک و هزینه سرمایه را جبران کند.
رشد تراشه سازان در برابر افت غولهای فناوری
در حالی که ارزش بازار هفت شگفت انگیز در ژوئن کاهش یافته، شرکتهای نیمه رسانا همچنان از موج هزینههای زیرساختی سود بردهاند. شاخص نیمه رسانای بورس فیلادلفیا در سه ماهه دوم حدود ۸۱ درصد افزایش یافته و رشد آن از ابتدای سال به نزدیک ۹۴ درصد رسیده است. در صورت حفظ این سطح، عملکرد سالانه شاخص میتواند بهترین نتیجه آن از دوره رونق شرکتهای اینترنتی در سال ۱۹۹۹ باشد. در همین بازه، شاخص نزدک ۱۰۰ حدود ۲۵ درصد و شاخص اس اند پی ۵۰۰ نزدیک به ۱۴ درصد رشد داشتهاند.
رشد سهام تراشه سازان با تقاضای فشرده برای پردازندههای هوش مصنوعی، حافظههای پرسرعت، تجهیزات شبکه و قطعات مراکز داده ارتباط دارد. کمبود عرضه در برخی بخشها، قدرت قیمت گذاری تولیدکنندگان را افزایش داده و سفارشهای شرکتهای بزرگ ابری را به درآمد زنجیره تامین تبدیل کرده است. تامین کنندگان تجهیزات ساخت تراشه، تولیدکنندگان حافظه و شرکتهای فعال در بسته بندی پیشرفته نیز از این چرخه سرمایه گذاری بهره بردهاند. با این حال، افزایش سریع قیمت سهام سبب شده نسبتهای ارزش گذاری در بخش نیمه رسانا نیز زیر نظر معامله گران قرار گیرد.
تمرکز بازار در فصل درآمدی پیش رو بر چند شاخص مالی خواهد بود: سرعت رشد خدمات ابری، درآمد مستقیم محصولات هوش مصنوعی، میزان سفارش مشتریان سازمانی، حاشیه سود مراکز داده و روند جریان نقدی آزاد. سرمایه گذاران همچنین بررسی میکنند که آیا افزایش هزینه تراشه و حافظه به قیمت خدمات منتقل میشود یا فشار بیشتری بر سودآوری وارد میکند. گزارشهای سه ماهه دوم هفت شرکت بزرگ میتواند مشخص کند آیا افت ژوئن یک بازنگری موقت در ارزش گذاریها بوده یا بازار برای ادامه سرمایه گذاری سنگین، به شواهد مالی بیشتری نیاز دارد.
