انسجام بیشتر بریکس با جنگ تعرفهای آمریکا
اقدامات تعرفهای اخیر ایالات متحده آمریکا علیه چندین عضو بلوک اقتصادی بریکس، این گروه را به سمت انسجام و هماهنگی بیشتر سوق داده است. به گزارش منابع بینالمللی از جمله «کپیتال اکونومیکس» و رویترز، تصمیم واشنگتن برای اعمال تعرفههای سنگین جدید باعث شده است که گفتوگوها میان اعضای بریکس در زمینه همکاریهای اقتصادی و سیاسی افزایش یابد.
تعرفههای جدید آمریکا و تأثیر بر هند
ایالات متحده در اقدامی تازه، تعرفه اضافی ۲۵ درصدی بر واردات کالاهای هندی اعمال کرده است. این تصمیم در واکنش به خرید نفت روسیه توسط هند اتخاذ شده و باعث میشود که نرخ تعرفه کلی واردات کالاهای هندی به آمریکا به ۳۶ درصد برسد.
این نرخ یکی از بالاترین سطوح تعرفهای در میان اقتصادهای بزرگ جهان محسوب میشود. مقامات هندی این تصمیم را غیرمنصفانه دانسته و در حال بررسی گزینههای واکنشی هستند. کارشناسان معتقدند این اقدام آمریکا، روابط اقتصادی دهلینو و واشنگتن را تحت فشار بیشتری قرار خواهد داد.
تعرفههای تنبیهی علیه برزیل
برزیل نیز از تعرفههای جدید آمریکا بینصیب نمانده است. در حالی که بسیاری از اختلافات تجاری آمریکا و برزیل در گذشته حول محور تراز تجاری بود، اما این بار موضوع به اختلافات سیاسی برمیگردد.
طبق گزارشهای منتشر شده، اختلاف بر سر محاکمه ژایر بولسونارو، رئیسجمهور سابق برزیل، و همچنین آنچه واشنگتن «حملات» به شرکتهای فناوری آمریکایی مینامد، از جمله عوامل اصلی اعمال این تعرفهها هستند. کارشناسان میگویند این تصمیم میتواند باعث افزایش تنشهای اقتصادی و سیاسی میان دو کشور شود و زمینه را برای نزدیکی بیشتر برزیل به اعضای بریکس، بهویژه چین و روسیه، فراهم کند.
فشار بر آفریقای جنوبی
آفریقای جنوبی نیز هدف تعرفههای بالاتر آمریکا قرار گرفته است. این اقدام، به گفته منابع مطلع، تا حدی به اختلاف نظرها درباره سیاستهای اصلاحات ارضی این کشور بازمیگردد.
اعمال این تعرفهها، روابط اقتصادی پرتوریا و واشنگتن را بیش از پیش تیره کرده است. از سوی دیگر، تحلیلگران معتقدند که این فشارها میتواند آفریقای جنوبی را به تقویت همکاریهای اقتصادی با سایر اعضای بریکس سوق دهد، بهویژه در بخشهای انرژی، مواد معدنی و فناوری.
واکنشهای درون بریکس به تعرفههای آمریکا
تصمیم اخیر واشنگتن موجی از بحث و تبادل نظر میان اعضای بریکس ایجاد کرده است. برخی مقامات بلندپایه این کشورها، از جمله لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیسجمهور برزیل، از لزوم واکنش جمعی به این اقدامات سخن گفتهاند.
به گزارش منابع خبری، لولا دا سیلوا و شی جین پینگ، رئیسجمهور چین، هفته گذشته در یک گفتوگوی یک ساعته بر اهمیت حمایت از چندجانبهگرایی و همکاری مشترک برای مقابله با فشارهای اقتصادی آمریکا تأکید کردهاند.
چالشهای ساختاری در همکاری اعضای بریکس
با وجود افزایش انگیزه برای همکاری نزدیکتر، گزارش «کپیتال اکونومیکس» تأکید میکند که موانع ساختاری همچنان مانع شکلگیری یک همبستگی عمیق میان اعضای بریکس است.
- از نظر سیاسی، چین و هند همچنان رقبای استراتژیک محسوب میشوند.
- مرز مورد مناقشه در منطقه هیمالیا و ساخت بزرگترین سد برقآبی جهان در تبت توسط چین، باعث افزایش تنشهای دوجانبه شده است.
- از نظر اقتصادی، چین سهم قابل توجهی در تجارت درونبریکسی دارد، اما صادرات گسترده پکن به سایر اعضا، بهویژه آفریقای جنوبی، هند و برزیل، صنایع داخلی این کشورها را تحت فشار قرار داده است.
طبق آمارها، هند از سال ۲۰۲۰ تاکنون بیشترین تعداد اقدامات ضد دامپینگ علیه چین را در میان اعضای بریکس اعمال کرده است، که نشاندهنده اختلافات عمیق تجاری میان دو کشور است.
ضعف تجارت درونبریکسی
جریانهای تجاری میان کشورهای عضو بریکس نشان میدهد که سطح همکاری اقتصادی داخلی این بلوک هنوز بسیار پایین است.
بهجز چین، تنها ۲ تا ۵ درصد از صادرات هند، برزیل و آفریقای جنوبی به سایر اعضای بریکس ارسال میشود، در حالی که این کشورها ۸ تا ۱۸ درصد صادرات خود را به آمریکا اختصاص دادهاند.
این آمار نشان میدهد که با وجود تمایل سیاسی به همکاری بیشتر, وابستگی اقتصادی به بازارهای خارج از بریکس، بهویژه ایالات متحده، همچنان بسیار بالاست.
بحث درباره واحد پول بریکس
یکی دیگر از محورهای اختلاف و گفتوگو در میان اعضای بریکس، ایجاد واحد پول مشترک است. این موضوع به گفته تحلیلگران، یکی از عواملی است که رئیسجمهور آمریکا را به اتخاذ سیاستهای سختگیرانهتر علیه این بلوک ترغیب کرده است.
با این حال، گزارش «کپیتال اکونومیکس» تأکید میکند که بحث ایجاد یک ارز واحد، در حال حاضر بیشتر جنبه لفاظی دارد و موانع اقتصادی و سیاسی متعددی مانع عملی شدن آن است.
نتیجهگیری
طبق گزارشهای بینالمللی، اقدامات تعرفهای ایالات متحده علیه اعضای بریکس، باعث شده این بلوک اقتصادی به سمت انسجام سیاسی و اقتصادی بیشتری حرکت کند. اما کارشناسان هشدار میدهند که اختلافات عمیق ساختاری، مانع دستیابی به همکاری عمیق و مؤثر میان اعضا خواهد شد.
در عین حال، تا زمانی که تعرفههای آمریکا پابرجاست، بریکس احتمالاً در سطح دیپلماتیک منسجمتر عمل خواهد کرد؛ هرچند انتظار تغییرات بزرگ در روابط تجاری یا جایگزینی دلار در کوتاهمدت واقعبینانه نیست.
