نفت ایران جایگزین نفت ونزوئلا در بازار چین شد
نفت ایران بهعنوان جایگزین نفت ونزوئلا راهی بازار چین شده است. گزارشها نشان میدهد در پی کاهش صادرات نفت ونزوئلا به چین، پالایشگاههای مستقل این کشور اقدام به افزایش خرید نفت خام ایران کردهاند. این موضوع در شرایطی رخ داده که پیشتر سیاستهای تحریمی ایالات متحده با هدف محدودسازی صادرات نفت ایران دنبال میشد، اما آمارها حاکی از آن است که بخش قابلتوجهی از نفت صادراتی ایران اکنون به مقصد چین ارسال میشود.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع آگاه، پالایشگاههای مستقل چین که با عنوان «تیپاتها» شناخته میشوند، در حال خرید نفت خام سنگین ایران هستند تا افت عرضه نفت ونزوئلا را جبران کنند. این پالایشگاهها پیش از این از بزرگترین خریداران نفت ونزوئلا به شمار میرفتند، اما با کاهش شدید صادرات نفت این کشور، به دنبال منابع جایگزین رفتهاند.
به گفته این منابع، کاهش صادرات نفت ونزوئلا به چین از اواسط ماه دسامبر آغاز شده است؛ زمانی که ایالات متحده کنترلهای بیشتری را بر ناوگان نفتکشهای تحت تحریم اعمال کرد. در همین بازه زمانی، برداشت از ذخایر نفت ایران که در مخازن و نفتکشها نگهداری میشد، افزایش یافته و این ذخایر بهعنوان جایگزین برای تأمین نیاز بازار چین مورد استفاده قرار گرفته است.
طبق این گزارش، کاهش محمولههای نفتی ونزوئلا موجب شده است چین که بزرگترین واردکننده نفت خام در جهان به شمار میرود، برای تأمین نیاز پالایشگاههای خود به سمت نفت ایران حرکت کند. در همین راستا، پالایشگاههای مستقل چین نفت خام سنگین ایران را که در مخازن گمرکی چین و همچنین روی کشتیها ذخیره شده بود، خریداری کردهاند.
گزارش رویترز همچنین به سیاستهای ایالات متحده در قبال صادرات نفت ونزوئلا اشاره میکند. بر اساس این گزارش، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده است که واشنگتن قصد دارد فروش و درآمدهای نفتی ونزوئلا را بهطور نامحدود کنترل کند. در همین چارچوب، شرکتهای بزرگ بازرگانی بینالمللی از جمله ویتول و ترافیگورا مأمور فروش بخشی از نفت ونزوئلا تا سقف ۵۰ میلیون بشکه شدهاند.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که پالایشگاههای مستقل چین که عمدتاً در استان شرقی شاندونگ مستقر هستند، بهجای خرید محمولههای نفت ونزوئلا که توسط شرکتهایی مانند ویتول یا ترافیگورا عرضه میشود، ترجیح دادهاند نفت تحریمی ایران را خریداری کنند. این پالایشگاهها همچنین خرید گریدهای سنگین نفت کانادا را نیز در اولویتهای پایینتر قرار دادهاند.
به گفته یکی از منابع آگاه، تیپاتهای چینی به دنبال دریافت محمولههای بیشتری از نفت خام سنگین ایران و همچنین نفت پارس، که بهعنوان نفت سبک ایران شناخته میشود، هستند. این محمولهها قرار است در اواخر ماه فوریه و ماه مارس به چین تحویل داده شوند.
یکی از عوامل اصلی گرایش پالایشگاههای چینی به نفت ایران، تخفیف قیمتی قابلتوجه این نفت عنوان شده است. بر اساس گزارش منابع تجاری، نفت خام سنگین ایران با تخفیفی حدود ۱۲ دلار در هر بشکه نسبت به نفت برنت عرضه میشود. این میزان تخفیف، نفت ایران را به یکی از ارزانترین گزینههای موجود برای پالایشگاههای مستقل چین تبدیل کرده است.
در مقایسه، نفت اورال روسیه که یکی دیگر از گزینههای جایگزین برای پالایشگاههای چینی محسوب میشود، برای تحویل در ماه مارس با تخفیفی در حدود ۱۱ تا ۱۲ دلار نسبت به نفت برنت معامله شده است. با این حال، گزارشها نشان میدهد که پالایشگاههای مستقل چین همچنان تمایل بیشتری به خرید نفت ایران دارند.
بر اساس همین گزارش، پالایشگاههای مستقل چین به احتمال زیاد پیشنهاد جدید شرکت ویتول برای فروش نفت خام ونزوئلا با تخفیفی حدود ۵ دلار نسبت به نفت برنت برای تحویل در ماه آوریل را نخواهند پذیرفت. منابع تجاری اعلام کردهاند که این تخفیف در مقایسه با تخفیفهای قبلی که تا حدود ۱۵ دلار در هر بشکه بوده، بهطور قابلتوجهی کاهش یافته و عملاً به معنای افزایش قیمت برای خریداران است.
در ادامه این گزارش به آمارهای مربوط به واردات نفت ونزوئلا به چین اشاره شده است. بر اساس دادههای شرکت تحلیلی کپلر، میانگین واردات نفت خام ونزوئلا به چین در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۹۴ هزار بشکه در روز بوده که معادل حدود ۴ درصد از کل واردات دریابرد نفت خام چین محسوب میشود.
همچنین با کاهش شدید تعداد نفتکشهایی که از ونزوئلا به سمت چین حرکت میکنند، میزان ذخایر شناور نفت خام با منشأ ونزوئلا در آسیا تا تاریخ ۲۸ ژانویه به ۸.۲۶ میلیون بشکه کاهش یافته است. این رقم تقریباً نصف میزان ۱۶ میلیون بشکهای است که در ابتدای سال ۲۰۲۶ ثبت شده بود.
در همین حال، آمارها نشان میدهد که ذخایر شناور نفت ایران در آسیا نیز کاهش یافته است. میزان نفت ایران ذخیرهشده روی نفتکشها از ۴۶.۲۵ میلیون بشکه به ۴۱.۷۲ میلیون بشکه رسیده که نشاندهنده افزایش برداشت از این ذخایر برای تأمین بازارهای صادراتی، از جمله چین، است.
همچنین ذخایر شناور نفت خام روسیه در آسیا به دلیل کاهش تقاضا از سوی کشورهایی مانند هند و ترکیه افزایش یافته و در هفته گذشته به بیش از ۱۰ میلیون بشکه رسیده است که بالاترین سطح یکماهه این ذخایر محسوب میشود.
این تحولات در بازار نفت در شرایطی رخ میدهد که چین بهعنوان بزرگترین واردکننده نفت خام جهان، همواره به دنبال تنوعبخشی به منابع تأمین انرژی خود بوده و تغییر مسیر واردات نفت از ونزوئلا به ایران، یکی از جدیدترین تحولات در بازار انرژی آسیا به شمار میرود.
