رشد نقدینگی به ۴۱ درصد رسید؛ حجم نقدینگی از ۱۳۵ هزار هزار میلیارد ریال عبور کرد
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در تازهترین گزارش خود از تحولات کلهای پولی اعلام کرد حجم نقدینگی کشور در آذرماه ۱۴۰۴ به ۱۳۵ هزار و ۳۴۴.۶ هزار میلیارد ریال رسیده و نرخ رشد ۱۲ ماهه آن به ۴۰.۹ درصد افزایش یافته است.
بر اساس گزارش رسمی منتشرشده از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران درباره «تحولات کلهای پولی در آذر سال ۱۴۰۴»، حجم نقدینگی کشور در پایان آذرماه سال جاری به رقم ۱۳۵ هزار و ۳۴۴.۶ هزار میلیارد ریال رسیده است. این رقم نشان میدهد نقدینگی نسبت به پایان سال گذشته معادل ۳۳.۱ درصد رشد داشته است.
طبق اعلام بانک مرکزی، نرخ رشد ۱۲ ماهه نقدینگی در آذرماه ۱۴۰۴ معادل ۴۰.۹ درصد بوده است. این در حالی است که نرخ رشد نقدینگی در دوره مشابه سال قبل، یعنی آذرماه ۱۴۰۳، معادل ۲۸.۱ درصد اعلام شده بود. بر این اساس، رشد ۱۲ ماهه نقدینگی در آذر سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۲.۸ واحد درصد افزایش نشان میدهد.
در گزارش بانک مرکزی آمده است که بروز شرایط خاص در اقتصاد کشور و ضرورت حمایت از تداوم فعالیتهای اقتصادی و کمک به تامین مالی دولت از جمله عوامل اثرگذار بر افزایش رشد نقدینگی در سال جاری بوده است. این گزارش در چارچوب انتشار دورهای آمارهای پولی و بانکی منتشر شده و جزئیات مربوط به پایه پولی و سایر اجزای مؤثر بر نقدینگی را نیز در بر میگیرد.
بر اساس این گزارش، پایه پولی در آذرماه سال ۱۴۰۴ به رقم ۱۸ هزار و ۲۵۸.۳ هزار میلیارد ریال رسیده است. رشد ۱۲ ماهه پایه پولی در این ماه به ۵۰.۱ درصد افزایش یافته که در مقایسه با رقم مشابه در آذرماه سال ۱۴۰۳ که ۲۰ درصد اعلام شده بود، ۳۰.۱ واحد درصد افزایش نشان میدهد. همچنین پایه پولی در آذرماه سال جاری نسبت به پایان سال گذشته رشدی معادل ۳۴.۳ درصد را تجربه کرده است.
بانک مرکزی در ادامه گزارش خود به دلایل جهش رشد پایه پولی در آذرماه سال جاری نسبت به مردادماه اشاره کرده است. بر اساس توضیحات ارائهشده، یکی از عوامل مؤثر در این روند، آزادسازی ۵۰۰ هزار میلیارد ریالی سپرده قانونی بانکها با هدف افزایش پرداخت تسهیلات قرضالحسنه ازدواج و فرزندآوری در شهریورماه ۱۴۰۳ و تکرار آن در ماههای بعد بوده است. این اقدام به دلیل کاهش در مخرج فرمول رشد، موجب افزایش نرخ رشد پایه پولی در شهریورماه ۱۴۰۴ و ماههای پس از آن شده است.
عامل دوم که در گزارش بانک مرکزی به آن اشاره شده، افزایش نسبت سپرده قانونی بانکها و مؤسسات اعتباری به میزان ۰.۷۵ واحد درصد در مهرماه ۱۴۰۴ بوده است. بر اساس اعلام این نهاد، این اقدام موجب افزایش در تودیع سپرده قانونی در سمت مصارف پایه پولی و در نتیجه افزایش بدهی بانکها به بانک مرکزی در سمت منابع پایه پولی شده است.
در بخش دیگری از این گزارش، سهم اجزای مختلف در رشد پایه پولی تشریح شده است. بر اساس آمار اعلامی، خالص بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی سهمی معادل ۲۱.۵ درصد در رشد پایه پولی طی ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ داشته است. بانک مرکزی در توضیح این بخش اعلام کرده که افزایش خالص بدهی بخش دولتی عمدتاً ناشی از افزایش مطالبات بانک مرکزی از دولت بوده است.
همچنین خالص داراییهای خارجی بانک مرکزی سهمی معادل ۳۲.۸ درصد در رشد پایه پولی طی ۹ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۴ داشته است. این شاخص به عنوان یکی از اجزای اصلی پایه پولی در گزارشهای پولی مورد اشاره قرار میگیرد و سهم آن در تغییرات پایه پولی بهصورت جداگانه اعلام شده است.
بر اساس گزارش منتشرشده، دیگر عامل فزاینده رشد پایه پولی در پایان آذرماه ۱۴۰۴ نسبت به پایان سال گذشته، مطالبات بانک مرکزی از بانکها بوده که سهمی معادل ۶.۹ درصد در این رشد داشته است. در مقابل، خالص سایر اقلام بانک مرکزی به عنوان عامل کاهنده رشد پایه پولی معرفی شده که سهم آن در پایان آذرماه سال جاری نسبت به پایان سال ۱۴۰۳ معادل منفی ۲۶.۹ درصد اعلام شده است.
بانک مرکزی همچنین در این گزارش به وضعیت ضریب فزاینده نقدینگی اشاره کرده است. طبق اعلام رسمی، ضریب فزاینده نقدینگی در پایان آذرماه ۱۴۰۴ معادل ۷.۴۱۳ بوده است. این شاخص یکی از متغیرهای کلیدی در محاسبه حجم نقدینگی محسوب میشود و بهصورت دورهای در گزارشهای پولی بانک مرکزی منتشر میشود.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، گزارش تحولات کلهای پولی در آذرماه ۱۴۰۴ شامل جزئیات مربوط به رشد نقدینگی، پایه پولی، اجزای تشکیلدهنده پایه پولی و سهم هر یک از عوامل مؤثر در تغییرات این متغیرها است. این آمارها در چارچوب انتشار رسمی دادههای پولی و بانکی کشور منتشر شده و بهعنوان مرجع آماری در حوزه اقتصاد کلان مورد استفاده قرار میگیرد.
در مجموع، بر اساس گزارش رسمی بانک مرکزی، حجم نقدینگی کشور در آذرماه ۱۴۰۴ به بیش از ۱۳۵ هزار هزار میلیارد ریال رسیده، نرخ رشد ۱۲ ماهه نقدینگی به ۴۰.۹ درصد افزایش یافته و پایه پولی نیز رشد سالانه ۵۰.۱ درصدی را ثبت کرده است. جزئیات این تحولات در گزارش کامل بانک مرکزی درباره تحولات کلهای پولی در دسترس عموم قرار دارد.
