نقشه نفتی روسیه در دریای سرخ؛ صادرات به چین با نفتکشهای عظیم ادامه دارد
در ادامه تحولات بازار جهانی انرژی، روسیه راهبرد تازهای را برای حفظ و افزایش صادرات نفت خود به چین در پیش گرفته است. بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانههای تخصصی حوزه انرژی، مسکو با استفاده از نفتکشهای بسیار بزرگ تلاش میکند مسیر صادرات خود را در شرایط تحریمهای غربی حفظ کند و حجم محمولههای ارسالی به بازار آسیا را افزایش دهد.
به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری فارس، روسیه در ماههای اخیر زیرساختهای جدیدی را در برخی بنادر خود فراهم کرده تا امکان بارگیری نفت بر روی نفتکشهای عظیم فراهم شود. این نفتکشها که ظرفیت حمل حدود ۲ میلیون بشکه نفت را دارند، میتوانند در هر سفر حجم قابل توجهی از نفت خام را جابهجا کنند و نقش مهمی در لجستیک صادرات انرژی ایفا کنند.
این تغییر در شیوه حملونقل نفت در حالی صورت گرفته که تحریمهای آمریکا و اتحادیه اروپا علیه بخش انرژی روسیه همچنان ادامه دارد. شرکتهای حملونقل و بیمه دریایی نیز در چارچوب این محدودیتها هدف تحریم قرار گرفتهاند. در چنین شرایطی، استفاده از نفتکشهای بزرگتر به عنوان یکی از گزینههای روسیه برای کاهش هزینههای حمل مستقیم و مدیریت محدودیتهای تحریمی مطرح شده است.
بر اساس دادههای شرکت تحلیل بازار انرژی Vortexa، از ماه دسامبر گذشته تاکنون بین ۶.۳ تا ۶.۹ میلیون بشکه نفت «اورال» روسیه از طریق انتقال در دریا و بارگیری روی نفتکشهای بزرگتر جابهجا شده است. این روش انتقال که به صورت انتقال کشتی به کشتی در آبهای بینالمللی انجام میشود، در مسیرهای مرتبط با دریای سرخ و کانال سوئز مورد استفاده قرار گرفته است.
در این روند، نفت ابتدا با کشتیهای کوچکتر از بنادر روسیه حرکت کرده و پس از عبور از آبهای اروپا و کانال سوئز، در نقاطی از دریای سرخ یا آبهای بینالمللی به نفتکشهای عظیم منتقل میشود. این نفتکشها سپس مسیر طولانیتری را به سمت بنادر آسیایی، بهویژه چین، طی میکنند.
آمارهای منتشرشده نشان میدهد صادرات نفت روسیه به بنادر چین در ۱۸ روز نخست فوریه به حدود ۲.۰۹ میلیون بشکه در روز رسیده است. این رقم در ماه ژانویه حدود ۱.۷۲ میلیون بشکه در روز و در دسامبر حدود ۱.۳۹ میلیون بشکه در روز بوده است. افزایش صادرات به چین توانسته بخشی از کاهش خرید نفت روسیه از سوی هند را جبران کند.
گزارشها حاکی از آن است که صادرکنندگان روسی پس از کاهش خرید نفت توسط پالایشگاههای هندی، محمولههای بزرگتری را به سمت بازار چین هدایت کردهاند. استفاده از نفتکشهای عظیم برای مسیرهای طولانی از نظر اقتصادی بهصرفهتر ارزیابی میشود و امکان حمل حجم بیشتری از نفت را در هر سفر فراهم میکند.
افزایش صادرات روسیه به چین همزمان با نوسانهای بازار جهانی نفت و رشد هزینه اجاره نفتکشها رخ داده است. کارشناسان بازار حملونقل دریایی اعلام کردهاند که تقاضا برای نفتکشهای بزرگ در ماههای اخیر افزایش یافته و کشورهای خاورمیانه و حتی آمریکا نیز به دنبال استفاده از این شناورها هستند. این موضوع موجب افزایش نرخ اجاره نفتکشهای عظیم در بازار جهانی شده است.
در کنار هزینههای اجاره، افزایش هزینههای بیمه دریایی و ریسکهای مرتبط با مسیرهای مهم انرژی مانند تنگه هرمز و کانال سوئز نیز بر بازار حملونقل نفت تأثیر گذاشته است. تحریمهای جدید غرب که دهها نفتکش مرتبط با روسیه را هدف قرار داده، باعث شده مسکو به سمت اجاره یا استفاده از نفتکشهای بزرگتر حرکت کند.
در برخی موارد، عملیات انتقال نفت بین کشتیها در آبهای بینالمللی نزدیک سواحل یونان، مالت و همچنین در محدوده دریای سرخ انجام شده است. حضور نیروهای دریایی آمریکا در برخی مناطق خاورمیانه نیز بر محل انجام این انتقالها تأثیر گذاشته و در برخی موارد اجرای این عملیات در نزدیکی سواحل عمان کاهش یافته است.
به عنوان نمونه، نفتکش غولپیکر «ساهارا» که در سال ۲۰۰۷ ساخته شده و تحت تحریم آمریکا قرار دارد، در آبهای بینالمللی نزدیک سواحل مصر محمولههایی را از دو نفتکش کوچکتر دریافت کرده است. این نفتکش پس از دریافت محموله، حدود ۱.۷ میلیون بشکه نفت را در نزدیکی بندر ناخودکا در شرق روسیه تخلیه کرده تا از آنجا برای انتقال به چین آماده شود.
این محموله از بندر نوفوروسیسک در دریای سیاه حرکت کرده بود و حدود سه ماه زمان برد تا به مقصد برسد، در حالی که در شرایط عادی این مسیر بین پنج تا شش هفته طول میکشد. طولانیتر شدن زمان حمل، ناشی از تغییر مسیرها و انجام عملیات انتقال در دریا اعلام شده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، چین در حال حاضر بزرگترین خریدار نفت روسیه محسوب میشود و به دنبال تأمین پایدار انرژی از این کشور است. افزایش سهم چین در خرید نفت اورال نشاندهنده تغییر در نقشه مشتریان نفت روسیه در ماههای اخیر است.
در مجموع، استفاده روسیه از نفتکشهای عظیم در مسیر دریای سرخ و انتقال در دریا، بخشی از راهبرد جدید این کشور برای تداوم صادرات نفت در شرایط تحریم عنوان شده است. این اقدام امکان جابهجایی حجمهای بزرگتر نفت در مسیرهای طولانی را فراهم کرده و صادرات به بازار چین را در ماههای اخیر افزایش داده است.
