پروژه برقیسازی و افزایش سرعت خط ریلی تهران–مشهد معطل اصلاح مصوبه شورای اقتصاد
پروژه برقیسازی و افزایش سرعت خط ریلی تهران–مشهد که به عنوان یکی از مهمترین طرحهای حملونقل ریلی کشور شناخته میشود، با هدف کاهش زمان سفر، بهبود زیرساختها و تقویت جایگاه ایران در کریدورهای ترانزیتی بینالمللی، همچنان در انتظار اصلاح مصوبه شورای اقتصاد است. این طرح با سرمایهگذاری ۲ میلیارد یورویی چین میتواند علاوه بر تسهیل جابهجایی مسافران و زائران حرم مطهر رضوی، ایران را به یک مسیر حیاتی در شبکه حملونقل بینالمللی تبدیل کند.
جزئیات پروژه برقیسازی تهران–مشهد
این پروژه برای نخستینبار در سال ۱۳۸۵ تصویب شد، اما به دلیل مشکلات اجرایی و مالی، تاکنون بارها به تعویق افتاده است. با ورود دولت سیزدهم و تأکید بر توسعه زیرساختهای ریلی، این طرح دوباره در دستور کار دولت چهاردهم قرار گرفت و اکنون به مرحله نهایی شدن نزدیک شده است.
پروژه شامل بهسازی کامل مسیر ریلی موجود، احداث خطوط جدید و راهاندازی قطارهای پرسرعت است که میتواند سرعت قطارهای مسافری را به ۲۵۰ کیلومتر در ساعت و قطارهای باری را به ۱۲۰ کیلومتر در ساعت برساند. با اجرای کامل این طرح، زمان سفر ریلی تهران–مشهد به شکل قابل توجهی کاهش مییابد و ظرفیت حمل بار نیز افزایش پیدا میکند.
اهمیت استراتژیک پروژه در حملونقل بینالمللی
کارشناسان حوزه حملونقل معتقدند که این پروژه علاوه بر تسهیل تردد زائران، نقشی حیاتی در تبدیل ایران به یک کریدور ترانزیتی بینالمللی ایفا خواهد کرد. اتصال مسیر ریلی تهران–مشهد به شبکههای بینالمللی ریلی این امکان را فراهم میکند که ایران به عنوان یکی از حلقههای اصلی انتقال بار میان چین، آسیای میانه، روسیه و اروپا شناخته شود.
بر اساس توافقات اولیه، بخشی از این پروژه در چارچوب تفاهمنامه همکاری ایران و چین اجرا میشود و سرمایهگذاری ۲ میلیارد یورویی پکن میتواند به ارتقاء زیرساختهای ریلی کشور کمک کند. این طرح همچنین فرصتی برای افزایش سهم ایران در تجارت جهانی و تقویت روابط اقتصادی با چین و سایر شرکای منطقهای خواهد بود.
سرمایهگذاری چین و تأثیرات اقتصادی
به گفته مقامات وزارت راه و شهرسازی، تأمین مالی پروژه بر عهده طرف چینی است و قراردادهای مربوط به فاینانس در حال نهایی شدن است. این سرمایهگذاری خارجی علاوه بر ایجاد زیرساختهای نوین، میتواند موجب اشتغالزایی گسترده و انتقال دانش فنی به کشور شود.
جبارعلی ذاکری، مدیرعامل شرکت راهآهن، اعلام کرده است که این پروژه صرفاً یک طرح فنی نیست، بلکه یک گام استراتژیک در جهت تقویت روابط اقتصادی ایران و چین و افزایش بهرهوری ملی محسوب میشود. او همچنین تأکید کرد که برای اجرای موفق پروژه، اصلاح مصوبه شورای اقتصاد که اخیراً در دست بررسی بوده، امری ضروری است.
کاهش زمان سفر و افزایش ظرفیت بار
با بهرهبرداری از این پروژه، زمان سفر ریلی تهران به مشهد برای مسافران به طور محسوسی کاهش خواهد یافت و این موضوع میتواند به رشد صنعت گردشگری مذهبی کمک شایانی کند. علاوه بر آن، ظرفیت حمل بار بین چین و اروپا از طریق ایران افزایش مییابد و این امر جایگاه کشور را در مسیرهای ترانزیتی جهانی ارتقاء میدهد.
کارشناسان اقتصادی میگویند که این پروژه باعث میشود ایران بتواند سهم بیشتری از بازار حملونقل بینالمللی به دست آورد و درآمدهای حاصل از ترانزیت بار به کشور کمک کند تا به عنوان یکی از مراکز اصلی لجستیک منطقه شناخته شود.
نقش شورای اقتصاد در تسریع اجرای پروژه
یکی از موانع اصلی پیشرفت این طرح، اصلاح مصوبه شورای اقتصاد بوده که روند آغاز عملیات اجرایی را به تعویق انداخته است. بر اساس اظهارات مقامات مسئول، این اصلاحیه به زودی نهایی خواهد شد و پس از آن، فاز اجرایی پروژه آغاز میشود.
با نهایی شدن مصوبه، انتظار میرود که عملیات احداث خطوط جدید و برقیسازی مسیر تهران–مشهد به سرعت پیش برود و بخش قابل توجهی از تجهیزات مورد نیاز از طریق همکاری با چین وارد کشور شود.
تأثیرات مثبت بر محیطزیست و ایمنی حملونقل
یکی از مزایای مهم این پروژه، کاهش مصرف سوختهای فسیلی و کاهش انتشار گازهای آلاینده است. استفاده از قطارهای برقی و پرسرعت علاوه بر کاهش هزینههای انرژی، به بهبود کیفیت هوا کمک خواهد کرد.
همچنین، ارتقاء ایمنی خطوط ریلی و استفاده از فناوریهای جدید در ساخت قطارهای پرسرعت میتواند خطر حوادث ریلی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد و سطح اطمینان مسافران را افزایش دهد.
نگاه کارشناسان به آینده پروژه
سید حسین میرشفیع، مشاور سابق وزیر راه و شهرسازی، تأکید کرده است که تکمیل این طرح میتواند ایران را به یک مسیر دائمی برای تجارت بینالمللی تبدیل کند. به گفته او، این پروژه علاوه بر ارتقاء جایگاه ایران در شبکه حملونقل جهانی، نقش کلیدی در جذب سرمایهگذاریهای جدید و افزایش تعاملات اقتصادی با کشورهای منطقه خواهد داشت.
کارشناسان حملونقل معتقدند که تسریع در روند اجرایی این پروژه نهتنها باعث رشد اقتصادی استان خراسان رضوی میشود، بلکه میتواند به افزایش تعاملات تجاری بینالمللی ایران کمک کند.
جمعبندی
پروژه برقیسازی و افزایش سرعت خط ریلی تهران–مشهد، با سرمایهگذاری ۲ میلیارد یورویی چین و پشتیبانی دولت، در آستانه آغاز عملیات اجرایی قرار دارد. این طرح علاوه بر کاهش زمان سفر و افزایش ظرفیت حمل بار، ایران را به یکی از مسیرهای کلیدی ترانزیت بینالمللی تبدیل میکند و تأثیرات مثبت گستردهای بر اقتصاد ملی خواهد داشت.
با توجه به اهمیت استراتژیک این پروژه، نهایی شدن اصلاح مصوبه شورای اقتصاد و تکمیل مراحل فاینانس، کلید آغاز عملیات اجرایی محسوب میشود. انتظار میرود در آیندهای نزدیک، این طرح به بهرهبرداری برسد و ایران را به یکی از بازیگران اصلی در کریدورهای حملونقل جهانی بدل کند.
