زیان یک تریلیون یورویی اتحادیه اروپا از قطع همکاریهای انرژی با روسیه
به گزارش اقتصادگیت به نقل از منابع خبری روسیه، معاون وزیر امور خارجه روسیه اعلام کرد که اتحادیه اروپا در پی قطع روابط انرژی و کاهش تجارت با مسکو، متحمل زیانی بالغ بر یک تریلیون یورو شده است. الکساندر گروشکو، معاون وزیر خارجه روسیه، روز دوشنبه در گفتوگو با رسانههای داخلی روسیه، این زیان را نتیجه مستقیم فسخ قراردادهای انرژی و کاهش تبادلات تجاری میان اروپا و روسیه دانست.
بر اساس گزارش منتشرشده در پایگاه خبری «ایزوستیا»، گروشکو گفت: «تخمینهای متفاوتی درباره میزان زیان اروپا وجود دارد، اما بر اساس ارزیابی بیشتر کارشناسان، مجموع این ضرر با لحاظکردن پیامدهای ناشی از قطع همکاریهای انرژی با روسیه و کاهش سطح مبادلات تجاری، به بیش از یک تریلیون یورو میرسد.»
گروشکو در ادامه توضیح داد که ارزش مبادلات تجاری میان اتحادیه اروپا و روسیه از ۴۸۲ میلیارد دلار (برابر با ۴۱۷ میلیارد یورو) در سال ۲۰۱۳، به حدود ۶۹.۴ میلیارد دلار (معادل ۶۰ میلیارد یورو) در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است. به گفته او، این میزان افت در حجم تجارت، نشاندهنده زیان واقعی و سود از دسترفته برای اقتصاد کشورهای عضو اتحادیه اروپا است.
بر اساس این گزارش، اتحادیه اروپا پس از آغاز درگیریهای روسیه و اوکراین، سیاست کاهش وابستگی به انرژی روسیه را در دستور کار قرار داده و تحریمهای متعددی را علیه این کشور تصویب کرده است. در همین راستا، این اتحادیه در تاریخ ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۴، هجدهمین بسته تحریمی خود علیه روسیه را به تصویب رساند.
در بسته جدید تحریمهای اتحادیه اروپا، صدها نفتکش از ناوگان موسوم به «ناوگان سایه» هدف قرار گرفتهاند. همچنین محدودیتهایی برای تجارت انرژی، بازرگانان روسی و مؤسسات مالی این کشور در نظر گرفته شده است. سقف قیمت نفت خام روسیه نیز از ۶۰ دلار به ۴۷.۶۰ دلار در هر بشکه کاهش یافته است.
گزارشها حاکی از آن است که صادرات گاز روسیه به اروپا از طریق خطوط لوله نیز در سالهای اخیر با افت قابل توجهی همراه بوده است. صادرات گاز از طریق خط لوله نورد استریم پس از وقوع انفجار و خرابکاری در این خط لوله در سپتامبر سال ۲۰۲۲، بهطور کامل متوقف شد. این توقف موجب شد عرضه گاز به کشورهای اروپایی از مسیرهای جایگزین انجام شود.
همچنین طبق اعلام منابع رسمی، عرضه گاز روسیه از طریق اوکراین نیز از اول ژانویه ۲۰۲۵ متوقف شده است. این اقدام پس از آن صورت گرفت که دولت اوکراین از مذاکره برای تمدید قرارداد ترانزیت گاز با روسیه خودداری کرد. این موضوع بهطور مستقیم بر دسترسی بسیاری از کشورهای اروپایی به گاز روسیه تأثیر گذاشته است.
در حال حاضر تنها مسیر فعال برای واردات گاز روسیه به اروپا، خط لوله ترکاستریم است که از طریق ترکیه و منطقه بالکان عبور میکند. برخی کشورها از جمله مجارستان و اسلواکی همچنان از این مسیر برای تأمین بخشی از نیازهای گازی خود استفاده میکنند.
اتحادیه اروپا در اوایل سال جاری میلادی از نقشه راهی برای قطع کامل وابستگی به انرژی روسیه رونمایی کرد. در این برنامه، هدفگذاری شده که واردات گاز روسیه تا پایان سال ۲۰۲۷ بهطور کامل متوقف شود. کمیسیون اروپا اعلام کرده است که این سیاست در چارچوب امنیت انرژی و استقلال اقتصادی کشورهای عضو اتحادیه اتخاذ شده است.
با این حال، مقامات روسی بارها تأکید کردهاند که این تصمیمات نهتنها به اقتصاد روسیه آسیب نزده، بلکه موجب فشار مضاعف بر اقتصاد اروپا شده است. گروشکو در این خصوص گفت: «اروپا اکنون برای تأمین انرژی خود، هزینههایی بسیار بالاتر از گذشته میپردازد و این یکی از مصادیق اصلی زیانهای وارده به این اتحادیه است.»
در سالهای اخیر، وابستگی اروپا به منابع گازی روسیه یکی از محورهای اصلی در مباحث انرژی و امنیت اقتصادی این قاره بوده است. قطع این وابستگی با وجود تلاشهای گسترده برای متنوعسازی منابع انرژی، همچنان چالشهای جدی را برای کشورهای اروپایی بهویژه در فصل زمستان به همراه دارد.
از سوی دیگر، مقامهای اروپایی بر پایبندی خود به سیاست تحریم روسیه تأکید کردهاند و اعلام کردهاند که این سیاستها در راستای حمایت از اوکراین و مقابله با اقدامات نظامی روسیه ادامه خواهد یافت.
در ماههای اخیر، نهادهای اقتصادی و اتاقهای بازرگانی در برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا نسبت به پیامدهای اقتصادی تحریمهای گسترده علیه روسیه ابراز نگرانی کردهاند. برخی از این نهادها خواستار بازنگری در سیاستهای تحریمی یا اتخاذ تدابیر حمایتی برای جبران زیانهای وارده به صنایع داخلی شدهاند.
تا زمان تنظیم این خبر، هیچیک از نهادهای رسمی اتحادیه اروپا به صورت مستقیم به ادعای مطرحشده از سوی معاون وزیر امور خارجه روسیه واکنشی نشان ندادهاند.
