رشد ۵۰ درصدی معاملات بازار ارز تجاری؛ عرضه ارز از تقاضا پیشی گرفت
رئیسکل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با تشریح آخرین وضعیت بازار ارز، از رشد ۵۰ درصدی معاملات در بازار ارز تجاری خبر داد و اعلام کرد که این بازار در مدت کوتاهی از مازاد تقاضای ۵۰۰ میلیون دلاری به مازاد عرضه ۷۰ میلیون دلاری رسیده است. این اظهارات در چارچوب تبیین سیاست جدید ارزی کشور و عملکرد دو هفتهای بازار تجاری ارز مطرح شده است.
به گزارش گروه اقتصادی، عبدالناصر همتی رئیسکل بانک مرکزی، با اشاره به قوانین بالادستی مرتبط با مدیریت بازار ارز، اعلام کرد که راهبرد ارزی بانک مرکزی «شناور مدیریتشده با اعمال کنترلهای لازم» است. وی گفت این رویکرد بر اساس ماده ۲۰ قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور، ماده ۴۴ قانون بانک مرکزی، ماده ۱۱ قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت و بند ۱۹ سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی اتخاذ شده است.
همتی با بیان اینکه مدیریت بازار ارز باید متناسب با متغیرهای بنیادین اقتصادی انجام شود، افزود: هدف اصلی این سیاست، کنترل نوسانات نرخ ارز با حداقل انحراف از روند، حفظ ذخایر ارزی، تقویت رقابتپذیری بنگاههای داخلی و جلوگیری از ایجاد بسترهای فساد در حوزه ارزی و تجاری است. وی تأکید کرد که بانک مرکزی تلاش دارد ضمن حفظ ثبات نسبی بازار، سازوکارهای شفافتری برای مبادلات ارزی فراهم کند.
رئیسکل بانک مرکزی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور اظهار داشت: با توجه به تحریمها، تشدید جنگ اقتصادی و محدودیتهای ایجادشده در جریانهای ارزی، استفاده از روشهای متعارف مداخله در بازار ارز برای حفظ ثبات نرخ کافی نیست. از اینرو، اعمال برخی کنترلهای ارزی بهعنوان بخشی از سیاستهای تکمیلی در دستور کار قرار گرفته است.
به گفته همتی، همگرا کردن نرخهای متعدد ارز و حرکت به سمت ایجاد یک نظام یکپارچه ارزی، از اهداف اصلی سیاست جدید بانک مرکزی است. وی افزود: الزاماتی مانند ثبت سفارش، تخصیص ارز، ثبت منشأ ارز، فعالیت نظاممند صرافیها و کنترل حساب سرمایه از جمله مصادیق این کنترلهای ارزی به شمار میرود که با هدف افزایش شفافیت و کاهش رانت در بازار ارز اجرا میشود.
پیشی گرفتن عرضه از تقاضای ارز در بازار تجاری
رئیسکل بانک مرکزی در ادامه به تحولات دو هفته اخیر بازار ارز تجاری اشاره کرد و گفت: در این مدت کوتاه، با وجود افزایش حدود سهبرابری مانده تخصیص ارز از ۱.۳ میلیارد دلار به ۳.۷ میلیارد دلار، وضعیت بازار تغییر محسوسی داشته است. به گفته وی، بازار ارز تجاری که پیش از این با مازاد تقاضای روزانه حدود ۵۰۰ میلیون دلار مواجه بود، اکنون به مازاد عرضه حدود ۷۰ میلیون دلار رسیده است.
همتی این تغییر را نتیجه حذف رانت واردات و افزایش نقش بازار تجاری ارز در تأمین نیازهای ارزی کشور دانست. وی افزود: هرچند بخشی از کاهش تقاضا میتواند ناشی از نیاز برخی فعالان اقتصادی به نقدینگی ریالی باشد، اما افزایش حجم معاملات نشاندهنده فعالتر شدن این بازار است.
بر اساس اعلام رئیسکل بانک مرکزی، حجم معاملات روزانه در بازار ارز تجاری با رشد ۵۰ درصدی همراه بوده و از حدود ۸۰ میلیون دلار به ۱۵۰ میلیون دلار در روز رسیده است. وی این موضوع را نشانهای از عمیقتر شدن بازار ارز تجاری و محوری شدن آن در مدیریت یکپارچه بازار ارز کشور عنوان کرد.
معامله ۲.۷۵ میلیارد دلار ارز در دو هفته
همتی همچنین اعلام کرد: در بازه زمانی دو هفتهای اخیر، مجموع ارز مبادلهشده در بازار ارز تجاری معادل ۲.۷۵ میلیارد دلار بوده است. به گفته وی، تمامی این میزان ارز توسط صادرکنندگان غیرنفتی عرضه شده و در چارچوب مقررات بازار تجاری مورد معامله قرار گرفته است.
رئیسکل بانک مرکزی با اشاره به قیمت ارز در این بازار گفت: میانگین قیمت ارز در بازار تجاری طی این مدت در محدوده ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومان به ازای هر دلار قرار داشته است. وی افزود: این نرخها بر اساس عرضه و تقاضا در بستر رسمی بازار تجاری شکل گرفته است.
تمرکز بر بازگشت ارز صادراتی
همتی در بخش دیگری از سخنان خود بر اهمیت بازگشت ارز حاصل از صادرات تأکید کرد و گفت: تمرکز بانک مرکزی بر ایجاد مشوقها و رفع موانع در مسیر بازگشت ارز صادرکنندگان به چرخه تجاری کشور است. وی خاطرنشان کرد: این رویکرد در کوتاهمدت موجب افزایش معنادار بازگشت ارز به بازار رسمی شده و در بلندمدت میتواند به افزایش صادرات و تقویت توان ارزی کشور منجر شود.
استفاده ۲۷ میلیون خانوار از یارانه کالابرگ
رئیسکل بانک مرکزی در پایان با اشاره به اجرای طرح یارانه کالابرگ اعلام کرد: تاکنون بیش از ۲۷ میلیون خانوار از یارانه کالابرگ به مبلغ ۷۸.۵ هزار میلیارد تومان استفاده کردهاند و کالاهای اساسی مورد نیاز خود را از این طریق تهیه کردهاند.
به گفته وی، اجرای این طرح در کنار سیاستهای ارزی، بخشی از اقدامات دولت برای مدیریت شرایط اقتصادی و حمایت از معیشت خانوارها محسوب میشود.
