نماد سایت دروازه اقتصاد

رکود اقتصادی (Recession): مفهوم، دلایل و نشانه‌ها

رکود اقتصادی یا Recession

رکود اقتصادی یا Recession

رکود اقتصادی (Recession) یک کاهش قابل‌توجه در فعالیت‌های اقتصادی است که برای ماه‌ها وحتی سال‌ها ادامه دارد. از اصلی‌ترین نشانه‌های بروز رکود در اقتصاد کشورها، رشد منفی تولید ناخالص ملی (GDP)، افزایش درصد بیکاری، کاهش شدید فروش در بخش خرده‌فروشی و انقباض در بخش درآمدها و تولید برای مدت طولانی، قابل‌توجه‌اند.

جالب اینکه، رکود یک بخش ناگسستنی از هر چرخه تجاری – اقتصادی است و برای تضمین پیشرفت و بروز روندهای صعودی و جهش‌های اقتصادی، رکود اجتناب‌ناپذیر است. رکود اقتصادی به زبانی دیگر، نقطه‌ عطف موجود در انقباض‌ها و انبساط‌های اقتصادیِ کشورهاست.

یک تعریف رسمی‌تر از رکود اقتصادی

recession

در جریان یک رکود، اقتصاد بیمار می‌شود، مردم شغل‌‌هایشان را از دست می‌دهند، شرکت‌ها بسیار کمتر از قبل می‌فروشند و به‌طور کلی، خروجی اقتصادی کشور نزول می‌کند. نقطه‌زمانی‌ که در آنجا رکود رسما اتفاق می‌افتد به فاکتورهای زیادی وابسته و تقریبا غیرقابل پیش‌بینی است.

تقریبا نیم قرن پیش بود که اقتصاددان آمریکایی جولیوس شیسکین چند معیار کلی برای تعریف رکود اقتصادی ارائه داد؛ مشهورترینِ این معیارها، GDP بود. به باور شیسکین، اقتصاد سالم در طول زمان گسترش می‌یابد، بنابراین دو فصل متوالی از کاهش در تولید، نشان از مشکلات اساسی در آن اقتصاد دارد.

NBER سازمانی آمریکایی است که وقوع رکود اقتصادی در این کشور (و گسترش آن به کشورهای دیگر) را رسما ابلاغ می‌کند. تعریف NBER از رکود اقتصادی عبارت است از:

کاهش قابل‌توجه در فعالیت‌های اقتصادی در سرتاسر منطقه موردنظر که برای چند ماه در جریان باشد و روندی نزولی بر معیارهای دیگری چون تولید ناخالص ملی، درآمد واقعی، میزان اشتغال، تولید صنعتی، عمده و خرده فروشی اعمال کند.

دلایل بروز یک رکود اقتصادی

از شُک‌ اقتصادی ناگهانی تا سقوط به شرایط تورمی غیرقابل‌کنترل، شرایط زیادی در اتفاق افتادن رکود اقتصادی موثرند. پدیده‌های زیر اما، اصلی‌ترین محرکه‌های این مشکل اقتصادی‌اند:

چرا نمی‌توان رکود اقتصادی یا Recession را پیش‌بینی کرد؟

what is recession

در حضور این همه تاریخچه مطالعات اقتصادی، تحلیل‌های اقتصادی، تجهیزات داده‌ کاوی و پیش‌بینی، همچنان اقتصاددانان نمی‌توانند زمان رخداد رکود اقتصادی بعدی را پیش‌بینی کنند. برای مثال، در جریان رکود سال 2001 آمریکا، بسیاری از اقتصاددان‌های برجسته این کشور، رشدی 2.5 درصدی در تولید ناخالص ملی را پیش‌بینی کرده‌ بودند، رشدی که هرگز محقق نشد.

وجود متغیرهای تصادفی در تعیین وضعیت اقتصادی، کار را برای پیش‌بینی رکود سخت می‌کند. برای مثال، جنگ بین کشورها، اتفاقات تروریستی، رفتارهای هیجانی و توده‌ای مردم، فجایع طبیعی و انسانیِ غیرقابل‌ پیش‌بینی، همه بر کشیدن ماشه رکود اقتصادی تاثیر دارند. این مولفه‌ها به شدت تصادفی‌اند و پیش‌بینی‌ دقیق آن‌ها هرگز ممکن نبوده است.

دوره زمانی یک رکود اقتصادی چقدر است؟

از سال 1857 تا کنون، میانگین دوره‌های رکود اقتصادی 17 ماه بوده است. با وجود این، 6 رکودی که از 1980 تا کنون اتفاق افتاده‌اند، کمتر از 10 ماه پا برجا بودند. می‌توان گفت اقتصاد نوین هوشمندتر، انعطاف‌پذیرتر و چابک‌تر از پیش است؛ بنابراین از رکود خارج می‌شود و روند رشد را پی می‌گیرد.

 

خروج از نسخه موبایل