بانک توسعه تعاون با اصلاح مالی و افزایش سرمایه به دنبال گسترش وام تولید است
مدیرعامل بانک توسعه تعاون اعلام کرد این بانک پس از اجرای برنامه اصلاح ساختار مالی، زیان انباشته خود را در پایان سال مالی ۱۴۰۴ به صفر رسانده و نزدیک به یک سال نیز بدون اضافهبرداشت از بانک مرکزی فعالیت کرده است. امیرهوشنگ عصارزاده گفت همزمان با بهبود انضباط مالی، پرداخت تسهیلات به واحدهای تولیدی و بنگاههای کوچک و متوسط ادامه یافته و افزایش سرمایه ۲۷ همتی بانک نیز در مراحل پایانی اداری قرار دارد.
بانک توسعه تعاون در سال ۱۳۸۸ و در چارچوب اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ فعالیت خود را آغاز کرد. هدف از تاسیس این بانک، ایجاد یک نهاد مالی تخصصی برای پشتیبانی از بخش تعاون بود. تعاونیها با تجمیع سرمایههای خرد، تخصص و توان کاری اعضا شکل میگیرند و در حوزههایی مانند کشاورزی، مسکن، حملونقل، صنعت، شیلات، خدمات و توزیع فعالیت دارند.
برای تشکیل یک تعاونی حداقل هفت نفر مشارکت میکنند و در ساختار عمومی این شرکتها سهم هر عضو از ۱۵ درصد فراتر نمیرود. حق رای اعضا نیز بدون توجه به میزان سرمایه آنان برابر است. به گفته عصارزاده، بیش از ۱۰۰ هزار تعاونی در کشور به ثبت رسیدهاند که بخشی از آنها فعال هستند و بانک توسعه تعاون نیز مطابق اساسنامه باید قسمت عمده خدمات اعتباری خود را در اختیار این بخش قرار دهد.
سرمایه بانک توسعه تعاون در مسیر افزایش چهار برابری
سرمایه اولیه بانک معادل ریالی ۵۰۰ میلیون دلار از محل حساب ذخیره ارزی بود که در زمان آغاز فعالیت حدود ۵۰۰ میلیارد تومان ارزش داشت. سرمایه ثبتی بانک در سالهای بعد به ۶.۲ همت رسید، اما مدیرعامل بانک این سطح از سرمایه را برای یک بانک توسعهای کافی ندانست. طبق مصوبه حداقل سرمایه بانکها، رقم مورد نیاز برای بانک توسعهای ۴۰ همت، بانک تخصصی ۳۰ همت و بانک جامع ۹۰ همت تعیین شده است.
عصارزاده گفت دولت در پایان سال ۱۴۰۴ افزایش سرمایهای به ارزش ۲۷ همت را از دو محل برای بانک اختصاص داده است. این برنامه در صورت تکمیل مراحل اداری و همراه شدن با تجدید ارزیابی داراییها، میتواند سرمایه بانک را تا پایان امسال به حدود چهار برابر رقم کنونی برساند. تقویت سرمایه، ظرفیت اعطای اعتبار و توان پوشش ریسکهای مالی بانک را افزایش میدهد.
بانک توسعه تعاون اکنون با ۴۴۸ شعبه و نزدیک به ۴۷۰۰ نیروی انسانی در سراسر کشور فعالیت میکند. کمتر از ۱۰ درصد شعب این بانک در تهران قرار دارند و بیش از ۹۰ درصد شبکه شعب در استانها، شهرها و شهرستانها مستقر شده است. به گفته مدیرعامل بانک، حدود ۴۰ درصد شعب شبکه بانکی کشور در تهران متمرکز هستند.
این پراکندگی به بانک امکان داده است منابع جذبشده در مراکز اقتصادی را به طرحهای تولیدی مناطق کمتر برخوردار منتقل کند. نسبت مصارف به منابع بانک در استان تهران حدود ۶۷ درصد اعلام شده، در حالی که این شاخص در بعضی استانهای کمتر برخوردار به ۱۹۰ تا ۲۰۰ درصد میرسد. بانک در این مناطق تا دو برابر منابع جذبشده تسهیلات پرداخت کرده است.
بنگاههای کوچک و متوسط در مرکز برنامه اعتباری بانک
نسبت کل مصارف به منابع بانک توسعه تعاون حدود ۱۱۰ درصد است، در حالی که سطح متعارف این شاخص در شبکه بانکی حدود ۸۵ درصد عنوان میشود. مدیرعامل بانک تاکید کرد بخشی از منابع مورد نیاز از بازار بینبانکی تامین شده، اما منابع به پرداخت تسهیلات اختصاص یافته و بانک سرمایهگذاری مستقلی خارج از ماموریت اصلی خود انجام نداده است. شرکتهای زیرمجموعه نیز خدمات مکمل بانکی ارائه میکنند.
جامعه هدف اصلی بانک را بنگاههای کوچک و متوسط تشکیل میدهند. بانک توسعه تعاون مدل کسبوکار خود را بر تامین مالی واحدهایی قرار داده که برای سرمایه در گردش، خرید تجهیزات، توسعه ظرفیت تولید و حفظ اشتغال به اعتبار نیاز دارند. در سطح جهانی نیز این بنگاهها حدود ۹۰ درصد کسبوکارها و بیش از نیمی از اشتغال را در اختیار دارند، اما دسترسی آنها به منابع مالی همچنان یکی از محدودیتهای اصلی رشد محسوب میشود.
ترکیب تسهیلات بانک نشان میدهد حدود ۴۰ درصد پرداختها در قالب تسهیلات خرد عمومی انجام میشود. نزدیک به ۴۰ درصد دیگر به مشتریان خرد با سقف تسهیلات ۱۵ میلیارد تومان اختصاص دارد. سهم بنگاههای متوسط حدود ۱۰ درصد و سهم مشتریان بزرگ نیز نزدیک به ۱۰ درصد اعلام شده است. بنابراین بخش اصلی سبد اعتباری بانک بر مشتریان خرد و واحدهای کوچک متمرکز مانده است.
بانک توسعه تعاون در سالهای گذشته به عنوان بانک عامل در طرح اشتغال پایدار روستایی و عشایری حضور داشته و همکاری خود با صندوق توسعه ملی را در برنامههای تامین مالی تولید و اشتغال ادامه داده است. استقرار گسترده شعب در خارج از تهران نیز دسترسی تعاونیها و واحدهای تولیدی شهرستانها به خدمات بانکی را افزایش داده است.
عصارزاده اصلاح ساختار مالی، کنترل هزینهها، افزایش شفافیت و بهبود شاخصهای بانکی را از برنامههای یک سال گذشته دانست. او گفت توسعهای بودن بانک نباید به زیاندهی مستمر منجر شود و در مقابل، سودآوری نیز نباید بانک را از ماموریت تامین مالی تولید دور کند. صفر شدن زیان انباشته و توقف اضافهبرداشت از بانک مرکزی، در کنار حفظ جریان تسهیلات، نتیجه اجرای این رویکرد اعلام شده است.
این بانک همچنین زیرساخت استفاده از ابزارهای جدید تامین مالی را توسعه داده است. اوراق گام، برات الکترونیکی، فکتورینگ، گواهی سپرده خاص و ابزارهای تامین مالی زنجیرهای برای پاسخ به نیاز سرمایه در گردش بنگاهها در اختیار مشتریان قرار گرفتهاند. این روشها امکان میدهند اعتبار در زنجیره خرید مواد اولیه، تولید و فروش گردش کند و تامین مالی تنها به وام مستقیم وابسته نباشد.
مدیرعامل بانک توسعه تعاون تاکید کرد اولویت اعتباری بانک همچنان حمایت از تولید، اشتغال، تعاونیها و بنگاههای کوچک و متوسط خواهد بود. به گفته او، افزایش سرمایه جدید باید توان بانک را برای توسعه تسهیلات، حضور در مناطق کمتر برخوردار و استفاده گستردهتر از ابزارهای نوین مالی تقویت کند، در حالی که حفظ انضباط مالی و جلوگیری از بازگشت زیان انباشته نیز در برنامه عملیاتی بانک باقی میماند.
