گزارش IRENA: انرژیهای تجدیدپذیر ارزانتر از سوختهای فسیلی شدند
بر اساس گزارش جدید آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (IRENA)، انرژیهای تجدیدپذیر در سال گذشته به لحاظ اقتصادی برتری قابلتوجهی نسبت به سوختهای فسیلی داشتهاند. این گزارش نشان میدهد که بیشتر پروژههای جدید انرژیهای تجدیدپذیر، نسبت به پروژههای مبتنی بر سوختهای فسیلی، در تأمین برق، مقرونبهصرفهتر عمل کردهاند.
به گزارش ایسنا به نقل از رویترز، در سال ۲۰۲۳، ۹۱ درصد از پروژههای انرژی تجدیدپذیر مقیاس بزرگ که در سراسر جهان راهاندازی شدهاند، هزینهای کمتر از جایگزینهای سوخت فسیلی داشتهاند. این آمار بر اساس دادههای رسمی منتشر شده در گزارش سالانه IRENA ارائه شده است.
در این گزارش همچنین اشاره شده که در سال گذشته میلادی، مجموعاً ۵۸۲ گیگاوات ظرفیت جدید از منابع تجدیدپذیر به شبکه جهانی اضافه شده است. این میزان نسبت به سال ۲۰۲۲، حدود ۲۰ درصد افزایش یافته و شامل منابعی مانند انرژی خورشیدی، بادی، برق آبی و زمینگرمایی است.
طبق گزارش IRENA، فتوولتائیک خورشیدی، به عنوان یکی از منابع اصلی انرژی پاک، به طور متوسط ۴۱ درصد ارزانتر از ارزانترین گزینههای سوخت فسیلی مانند گاز بوده است. همچنین انرژی بادی ساحلی در پروژههای جدید، تا ۵۳ درصد ارزانتر از جایگزینهای فسیلی هزینه داشته است.
کاهش هزینهها تنها به فناوریهای تولید محدود نشده و شامل سیستمهای ذخیرهسازی نیز شده است. این آژانس بینالمللی اعلام کرده که هزینه ذخیرهسازی انرژی با باتری از سال ۲۰۱۰ تاکنون، ۹۳ درصد کاهش یافته است. کاهش هزینهها در این حوزه، به پیشرفتهای فنی، مقیاسپذیری و افزایش ظرفیت تولید جهانی نسبت داده شده است.
در حاشیه کنفرانس اقلیمی سازمان ملل متحد موسوم به COP28 که در سال ۲۰۲۳ برگزار شد، کشورهای عضو متعهد شدند که ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر را تا سال ۲۰۳۰، سه برابر کنند. این تعهد در راستای تلاشها برای مهار افزایش دمای کره زمین در محدوده ۱.۵ درجه سانتیگراد در قرن جاری اتخاذ شده است.
آژانس IRENA اعلام کرد که با در نظر گرفتن تمام پروژههای انرژی تجدیدپذیری که در حال حاضر در سراسر جهان در حال فعالیت هستند، برآورد میشود که تنها در سال ۲۰۲۴، حدود ۴۶۷ میلیارد دلار از هزینههای مرتبط با سوختهای فسیلی صرفهجویی شده باشد. این رقم به دلیل استفاده از انرژیهای پاک و جایگزینی آنها با منابع پرهزینه فسیلی به دست آمده است.
فرانچسکو لا کامرا، مدیرکل IRENA، در این خصوص اظهار داشت: «برق تولید شده از انرژیهای تجدیدپذیر اکنون میتواند به لحاظ اقتصادی با سوختهای فسیلی رقابت کند و مسیر روشنی برای تأمین انرژی مقرونبهصرفه، ایمن و پایدار ارائه دهد.»
وی افزود: «با این حال، این پیشرفت تضمین شده نیست. افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی، تعرفههای تجاری و کمبود مواد اولیه مورد نیاز برای ساخت تجهیزات انرژیهای پاک، میتواند روند پیشرفت را کند کرده و هزینهها را در آینده افزایش دهد.»
در بخش دیگری از گزارش IRENA تأکید شده که روند کاهش هزینه فناوریهای تجدیدپذیر که از سال ۲۰۱۰ آغاز شده، همچنان ادامه خواهد داشت. با این حال، برخی چالشهای کوتاهمدت مانند موانع زنجیره تأمین، تعرفههای گمرکی و محدودیتهای تولید، ممکن است به طور موقت موجب افزایش هزینهها شوند.
در همین حال، کارشناسان IRENA خاطرنشان کردند که تداوم کاهش هزینهها و افزایش رقابتپذیری اقتصادی انرژیهای پاک، نیازمند حمایت سیاستگذاران، تسهیل در دسترسی به سرمایهگذاری، و بهبود زیرساختهای توزیع انرژی در سطح ملی و منطقهای است.
بر اساس این گزارش، رشد جهانی ظرفیت تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۳، بیشترین میزان افزایش سالانه طی دو دهه اخیر بوده است. این افزایش، نشاندهنده تحرک جهانی برای عبور از اقتصاد مبتنی بر سوختهای فسیلی و حرکت به سمت منابع انرژی پایدارتر و کمهزینهتر است.
در پایان این گزارش آمده است که اگرچه انرژیهای تجدیدپذیر اکنون در بسیاری از نقاط جهان ارزانتر از سوختهای فسیلی هستند، اما حفظ این مزیت اقتصادی در گرو کاهش تنشهای بینالمللی، ایجاد ثبات در بازارهای مواد اولیه و تدوین سیاستهای حمایتی بلندمدت توسط دولتهاست.
