تورم مرداد ۱۴۰۵ با افزایش فشار هزینههای خانوار همراه شد
تازهترین دادههای شاخص قیمت مصرفکننده نشان میدهد روند افزایش سطح عمومی قیمتها در مرداد ۱۴۰۵ ادامه یافته است. بر پایه گزارش مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرفکننده خانوارهای کشور در این ماه به عدد ۷۰۰.۱ رسید و در مقایسه با تیرماه ۳.۴ درصد بالا رفت. این تغییر، نرخ تورم ماهانه مرداد را مشخص میکند و بیانگر افزایش متوسط قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوار طی یک ماه است.
در مقیاس سالانه، تورم مرداد ۱۴۰۵ در شاخص نقطهبهنقطه به ۸۹ درصد رسید. به این ترتیب، خانوارها برای تهیه مجموعهای یکسان از کالاها و خدمات، به طور متوسط ۸۹ درصد بیشتر از مرداد ۱۴۰۴ هزینه کردهاند. این نرخ در تیرماه ۸۷.۹ درصد بود و افزایش ۱.۱ واحد درصدی آن در مرداد، ادامه رشد فاصله قیمتها نسبت به ماه مشابه سال قبل را نشان میدهد.
نرخ تورم سالانه نیز که بر مبنای تغییر میانگین شاخص قیمت در دوازده ماه منتهی به مرداد نسبت به دوره مشابه پیشین محاسبه میشود، به ۶۹.۹ درصد رسید. این رقم در تیرماه ۶۶ درصد اعلام شده بود. بنابراین تورم سالانه طی یک ماه ۳.۹ واحد درصد افزایش یافت و به مرز ۷۰ درصد نزدیک شد. تفاوت این عدد با تورم نقطهای از روش و دوره محاسبه دو شاخص ناشی میشود.
رشد ۱۲۷.۵ درصدی قیمت خوراکیها در یک سال
جزئیات گزارش مرداد نشان میدهد افزایش قیمت در بخش خوراکیها همچنان از متوسط کل سبد مصرفی بیشتر بوده است. تورم نقطهبهنقطه گروه خوراکیها و آشامیدنیها به ۱۲۷.۵ درصد رسید. مفهوم این رقم آن است که هزینه تهیه سبدی ثابت از محصولات این گروه نسبت به مرداد سال گذشته بیش از دو برابر شده است. این عدد نباید با تورم ماهانه خوراکیها اشتباه گرفته شود.
تورم ماهانه گروه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات در مرداد ۳.۶ درصد ثبت شد، در حالی که این نرخ در تیرماه ۲.۵ درصد بود. در نتیجه آهنگ افزایش قیمت این گروه در فاصله یک ماه ۱.۱ واحد درصد بیشتر شد. در مقابل، تورم ماهانه کالاهای غیرخوراکی و خدمات از ۳.۶ درصد در تیر به ۳.۳ درصد در مرداد کاهش یافت. مقایسه این دو گروه نشان میدهد خوراکیها در مرداد رشد ماهانه بیشتری را تجربه کردهاند.
در بخش خوراکیها، دادههای تفصیلی منتشرشده از ادامه افزایش شدید قیمت در شماری از اقلام پایه حکایت دارد. تورم نقطهای روغنها و چربیها در مرداد به ۲۵۸.۲ درصد رسید و در بالاترین سطح میان گروههای خوراکی قرار گرفت. به بیان آماری، سطح قیمت این گروه در مقایسه با ماه مشابه سال گذشته بیش از سه و نیم برابر شده است. بالا بودن تورم خوراکیها به دلیل سهم مستقیم این اقلام در خریدهای مستمر خانوار، تغییر هزینه سبد مصرف روزانه را برجستهتر میکند.
دخانیات نیز در کنار خوراکیها و آشامیدنیها در میان گروههای دارای نرخ بالای افزایش قیمت قرار گرفته است. با این حال، گزارش شاخص قیمت نشان میدهد بخش خوراکی به تنهایی با ثبت نرخ نقطهای ۱۲۷.۵ درصد، فاصله محسوسی با تورم عمومی ۸۹ درصدی دارد. اختلاف میان این دو نرخ ۳۸.۵ واحد درصد است و تفاوت سرعت رشد قیمت مواد غذایی با متوسط کالاها و خدمات مصرفی کشور را نمایان میکند.
افزایش فاصله تورمی میان دهکهای هزینهای
بررسی شاخص قیمت در دهکهای هزینهای نشان میدهد نرخ تورم سالانه برای همه خانوارها یکسان نبوده است. دامنه این نرخ در مرداد از ۶۷.۶ درصد برای دهک دهم تا ۷۸.۳ درصد برای دهک دوم تغییر داشته است. بر این اساس، دهک دوم بالاترین نرخ اعلامشده در این دامنه را تجربه کرده و تورم سالانه آن ۱۰.۷ واحد درصد بیشتر از دهک دهم بوده است.
فاصله تورمی دهکها در تیرماه ۹.۶ واحد درصد بود و در مرداد با افزایش ۱.۱ واحد درصدی به ۱۰.۷ واحد درصد رسید. تفاوت ترکیب سبد مصرفی دهکها در شکلگیری این فاصله نقش دارد. سهم خوراکیها در مخارج خانوارهای واقع در دهکهای پایینتر بیشتر است و هنگامی که قیمت مواد غذایی سریعتر از سطح عمومی قیمتها رشد میکند، نرخ تورم محاسبهشده برای این خانوارها نیز بالاتر قرار میگیرد.
عدد ۷۰۰.۱ برای شاخص قیمت مصرفکننده، سطح قیمت سبد مرجع را بر پایه سال پایه مرکز آمار نمایش میدهد. تغییر این شاخص نسبت به ماه قبل، ماه مشابه سال گذشته و میانگین دوازده ماه گذشته، به ترتیب مبنای محاسبه تورم ماهانه، نقطهبهنقطه و سالانه است. از همین رو سه نرخ ۳.۴ درصد، ۸۹ درصد و ۶۹.۹ درصد هر یک بازه زمانی متفاوتی را توصیف میکنند و جایگزین یکدیگر نیستند.
افزایش تورم ماهانه کل کشور از ۳.۱ درصد در تیر به ۳.۴ درصد در مرداد، معادل رشد ۰.۳ واحد درصدی این شاخص است. همزمان نرخ نقطهای ۱.۱ واحد درصد و نرخ سالانه ۳.۹ واحد درصد بالا رفته است. مجموعه این دادهها نشان میدهد در مرداد سطح عمومی قیمتها نسبت به ماه قبل افزایش یافته و فاصله آن با سطح قیمت مرداد سال گذشته نیز بیشتر شده است.
در ترکیب ماهانه شاخص، اختلاف میان نرخ خوراکیها و نرخ کالاهای غیرخوراکی و خدمات محدود به ۰.۳ واحد درصد بوده است، اما مقایسه سالانه تصویر متفاوتی ارائه میدهد. تورم نقطهای ۱۲۷.۵ درصدی خوراکیها و آشامیدنیها در برابر نرخ ۸۹ درصدی کل، نشاندهنده انباشت رشد سریعتر قیمت مواد غذایی طی یک سال است. این تفاوت همچنین با نرخ بالاتر تورم سالانه دهک دوم نسبت به دهک دهم همزمان شده است.
