توقف موقت صادرات گاز ایران به عراق / ازسرگیری پس از تکمیل تعمیرات خطوط انتقال
وزارت برق عراق اعلام کرد که واردات گاز از ایران بهطور موقت متوقف شده و این توقف طبق هماهنگیهای انجامشده میان دو طرف، بهدلیل اجرای عملیات تعمیر و نگهداری خطوط انتقال گاز در داخل خاک ایران انجام گرفته است. بر اساس اطلاعرسانی رسمی مقامات عراقی، روند تأمین گاز از ایران پس از تکمیل تعمیرات و در بازه زمانی تعیینشده دوباره از سر گرفته خواهد شد. این اعلام در حالی منتشر شده است که عراق بخش قابل توجهی از گاز مورد نیاز نیروگاههای برق خود را از ایران تأمین میکند و هرگونه تغییر در جریان واردات میتواند بر وضعیت تولید برق این کشور اثر بگذارد.
به گزارش رسانههای رسمی عراق، سخنگوی وزارت برق این کشور با بیان جزئیات توقف موقت واردات گاز گفت که ایران با ارسال نامهای به وزارت برق عراق اعلام کرده است که فرایند تعمیر و نگهداری خطوط انتقال ضروری بوده و بهطور موقت جریان گاز را قطع کرده است. او توضیح داد که طبق اعلام طرف ایرانی، این توقف یک هفته ادامه خواهد داشت و پس از تکمیل تعمیرات، روند تأمین گاز به حالت عادی بازمیگردد. سخنگوی وزارت برق عراق همچنین افزود که تاکنون سه روز از این توقف گذشته و چهار روز دیگر برای پایان عملیات باقی مانده است.
در بخش دیگری از این گزارش، وزارت برق عراق اعلام کرده است که برای جلوگیری از اختلال در تأمین برق، از سوخت جایگزین داخلی استفاده شده و نیروگاهها با مدیریت مصرف و برنامهریزی در تولید، توانستهاند نیاز فعلی شبکه برق را پوشش دهند. این وزارتخانه تأکید کرده است که وضعیت تأمین برق در کوتاهمدت تحت کنترل است و مشکلی در ارائه خدمات به مشترکان وجود ندارد. با این حال، وزارت برق عراق تأکید کرده است که هماهنگی نزدیکی با وزارت نفت این کشور انجام شده تا تا زمان بازگشت جریان گاز از ایران، سوخت جایگزین بهصورت پایدار تأمین شود.
سخنگوی وزارت برق عراق همچنین اعلام کرده است که این وزارتخانه اقدامات گستردهای در نیروگاههای تولید برق برای آمادگی دوره اوج مصرف زمستان انجام داده است. این اقدامات شامل تعمیرات اساسی، توسعه تأسیسات، بازسازی واحدهای تولید و تقویت ظرفیت نیروگاهها بوده است. به گفته او، هماهنگیهای فنی و لجستیکی با سایر دستگاهها همچنان ادامه دارد و وزارتخانه تلاش میکند آثار توقف موقت واردات گاز را به حداقل برساند.
بر اساس آمارهای رسمی منتشر شده در رسانههای عراقی، ایران طی سالهای اخیر یکی از اصلیترین تأمینکنندگان گاز نیروگاههای عراق بوده است. گزارشها نشان میدهد که از سال ۲۰۱۷ تا مارس ۲۰۲۴، ایران نزدیک به ۵۲ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی به عراق صادر کرده و حجم روزانه صادرات ایران به این کشور گاهی بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون متر مکعب بوده است. عراق برای تولید برق مورد نیاز خود به حجم قابل توجهی از گاز طبیعی وابسته است و کمبود تولید داخلی در این حوزه باعث شده واردات گاز نقش مهمی در عملکرد شبکه برق این کشور داشته باشد.
در گزارشهای منتشر شده همچنین اشاره شده است که پس از تغییرات اخیر در وضعیت معافیتهای آمریکا برای واردات انرژی عراق از ایران در سال ۲۰۲۴، جریان صادرات گاز میان دو کشور همچنان برقرار بوده و مقامات دو طرف با سازوکارهای مالی و فنی توافق شده، مسائل مرتبط با پرداختها و تأمین انرژی را مدیریت کردهاند. این همکاری باعث شده واردات گاز حتی در دورههای حساس نیز ادامه یابد و برقرسانی در عراق دچار اختلال گسترده نشود.
آمارهای رسمی نشان میدهد که عراق برای تأمین کامل نیاز شبکه برق خود به حدود ۴۸ هزار مگاوات انرژی نیاز دارد، اما ظرفیت تولید فعلی نیروگاههای این کشور حدود ۲۷ هزار مگاوات است. این اختلاف ۲۰ تا ۲۱ هزار مگاواتی موجب شده وابستگی عراق به واردات گاز ایران بهعنوان یکی از منابع اصلی سوخت نیروگاهها افزایش یابد. گاز طبیعی در تولید برق این کشور نقش کلیدی دارد و هرگونه کاهش در واردات گاز یا محدودیت در تولید داخلی میتواند به خاموشیهای گسترده منجر شود.
به گفته مقامات عراقی، استفاده از سوختهای جایگزین برای مدت کوتاه میتواند بخشی از کمبود گاز را جبران کند، اما این روش کارایی مشابه گاز طبیعی ندارد و هزینههای بیشتری به شبکه برق تحمیل میکند. بنابراین بازگشت هرچه سریعتر واردات گاز از ایران برای پایداری تولید برق، بهویژه در فصل زمستان، از اهمیت زیادی برخوردار است. این وزارتخانه همچنین اعلام کرده است که تیمهای فنی در عراق وضعیت انتقال و مصرف انرژی را بهصورت مداوم رصد میکنند تا در دوره توقف واردات گاز، شبکه برق با کمترین اختلال فعالیت کند.
در پایان گزارش، وزارت برق عراق اعلام کرده است که پس از دریافت اطلاعیه رسمی از ایران مبنی بر تکمیل تعمیرات خطوط لوله، جزئیات ازسرگیری واردات گاز را اطلاعرسانی خواهد کرد. طبق اعلام اولیه، بازگشت جریان گاز از ایران طی چهار روز آینده پیشبینی شده و وزارت برق عراق امیدوار است روند تأمین انرژی بدون وقفه ادامه پیدا کند. این وزارتخانه همچنین تأکید کرده است که همکاری انرژی میان ایران و عراق یک همکاری راهبردی و بلندمدت است که حتی در دورههای محدودیت و فشار خارجی نیز پایدار مانده و دو کشور تلاش میکنند این همکاری بهصورت منظم ادامه داشته باشد.
