ساخت بزرگترین سد برقآبی جهان در تبت آغاز شد
با اعلام رسمی نخستوزیر چین، عملیات ساخت بزرگترین سد برقآبی جهان در منطقه شرقی فلات تبت آغاز شد. این پروژه عظیم که با عنوان «پروژه قرن» از آن یاد میشود، در پاییندست رودخانه یارلونگ زانگبو و با سرمایهگذاری تخمینی حداقل ۱۷۰ میلیارد دلار اجرایی خواهد شد.
به گزارش ایسنا، این طرح که از آن به عنوان جاهطلبانهترین پروژه برقآبی چین پس از سد تری گورجس یاد میشود، شامل احداث مجموعهای از پنج نیروگاه برقآبی آبشاری است که در مجموع قادر خواهند بود سالانه ۳۰۰ میلیارد کیلوواتساعت برق تولید کنند؛ معادل مصرف سالانه برق در بریتانیا طی سال گذشته.
طبق اعلام رسمی دولت چین، هدف از اجرای این طرح بزرگ، تأمین انرژی پاک برای منطقه تبت و سایر استانهای چین، بدون وارد کردن آسیب قابل توجه به منابع آبی پاییندست یا زیستمحیط فلات تبت عنوان شده است. بر اساس برنامهریزیهای انجام شده، فعالیت این پروژه در دهه ۲۰۳۰ آغاز خواهد شد.
انتشار خبر آغاز پروژه از سوی نخستوزیر چین، لی کیانگ، بازتابهای فوری در بازارهای مالی این کشور بههمراه داشت. معاملات بورس پکن در روز دوشنبه شاهد رشد قیمت سهام شرکتهای مرتبط با بخش ساخت و ساز، مصالح ساختمانی، تجهیزات تونلسازی و فناوریهای نظارتی بود. همچنین بازده اوراق قرضه نیز افزایش یافت که نشانهای از ارزیابی مثبت بازار نسبت به اثرات اقتصادی این پروژه به شمار میرود.
بر پایه گزارشها، سهام شرکت تجهیزات تونلسازی «هونان ووکسین» در بورس پکن ۳۰ درصد رشد داشت. این شرکت در زمینه فروش تجهیزات ساخت تونل فعالیت دارد. همچنین سهام شرکت «ژئوکانگ تکنولوژیز» که به تولید ترمینالهای نظارت هوشمند مشغول است نیز رشد ۳۰ درصدی را تجربه کرد. در همین راستا، سهام شرکت سیمان «شیزانگ تیانلو» و شرکت تولیدکننده مواد منفجره غیرنظامی «تبت گائوژنگ» نیز هر کدام حداکثر ۱۰ درصد افزایش یافت.
شرکت «هوتای سکیوریتیز» در یادداشتی به مشتریان خود اعلام کرد که اجرای این پروژه بهطور مستقیم منجر به افزایش تقاضا برای مصالح ساختمانی نظیر سیمان، تجهیزات مهندسی و مواد منفجره مدنی خواهد شد.
با توجه به موقعیت جغرافیایی پروژه در منطقه مرتفع و پرمخاطره تبت، نگرانیهایی از سوی فعالان زیستمحیطی و دولتهای پاییندستی ابراز شده است. هند و بنگلادش پیش از این نگرانیهایی را در مورد پیامدهای احتمالی این پروژه برای میلیونها نفر از ساکنان پاییندست رودخانه مطرح کردهاند. رودخانه یارلونگ زانگبو با عبور از مرزهای هند و ورود به بنگلادش، به رودخانه برهماپوترا تغییر نام میدهد.
سازمانهای غیردولتی نیز نسبت به خطرات زیستمحیطی این پروژه هشدار دادهاند و معتقدند ساخت چنین سد بزرگی میتواند به یکی از غنیترین زیستبومهای منطقه آسیای جنوبی آسیب جدی وارد کند.
بر اساس اظهارات پما خاندو، سروزیر ایالت آروناچال پرادش هند، این سد که تنها ۵۰ کیلومتر با مرز هند فاصله دارد، ممکن است تا ۸۰ درصد از آب رودخانه عبوری از این ایالت را کاهش دهد. همچنین احتمال آبگرفتگی گسترده در نواحی پاییندست از جمله ایالتهای آروناچال و آسام نیز از سوی مقامهای محلی مطرح شده است.
در واکنش به این نگرانیها، خبرگزاری رسمی چین، شینهوا، گزارش داد که نخستوزیر چین در سخنان خود بر لزوم رعایت الزامات محیط زیستی در تمامی مراحل اجرای پروژه تأکید کرده است. وی این پروژه را «پروژه قرن» توصیف کرد و خواستار توجه ویژه به جلوگیری از آسیبهای زیستمحیطی شد.
اجرای این پروژه عظیم به عهده گروه دولتی تازهتأسیس «چاینا یاجیانگ» واگذار شده است. این نهاد مسئولیت نظارت بر طراحی، ساخت و بهرهبرداری سد را بر عهده دارد و بر اساس اهداف دولت چین، قرار است با استفاده از سرمایهگذاری عمومی بهعنوان یکی از محرکهای رشد اقتصادی ایفای نقش کند.
با این حال، مقامات پکن تاکنون اطلاعاتی درباره تعداد مشاغل مستقیم و غیرمستقیم حاصل از این پروژه منتشر نکردهاند. رسانههای رسمی چین تنها به سابقه سد تری گورجس اشاره کردهاند که در طول دو دهه ساخت خود نزدیک به یک میلیون فرصت شغلی ایجاد کرد، اما در عین حال به جابجایی اجباری تعداد زیادی از ساکنان منطقه منجر شد.
برخی از کارشناسان همچنین نسبت به احداث این پروژه در منطقهای زلزلهخیز ابراز نگرانی کردهاند. به گفته آنها، وقوع زمینلرزه میتواند تهدیداتی برای ایمنی سازه و مناطق مسکونی پاییندست ایجاد کند.
